REKLAMA

Hipertermia (przegrzanie organizmu) – jak rozpoznać i udzielić pierwszej pomocy?

Aktualizacja:

20 czerwca 2022

Publikacja:

20 czerwca 2022

Czas czytania:

4 min

Autor:

Redakcja

Hipertermia, czyli przegrzanie organizmu, to poważny stan, który nieleczony może doprowadzić do udaru cieplnego stanowiącego zagrożenie dla życia. Na jej wystąpienie najbardziej narażone są małe dzieci i osoby starsze ze względu na gorszą zdolność do regulacji temperatury ciała. Jakie są objawy hipertermii? Co najlepiej sprawdzi się na przegrzanie organizmu?

Hipertermia to przegrzanie organizmu, na które Polacy są narażeni szczególnie latem.

Hipertermia – co to jest?

Mianem hipertermii określa się stan, gdy dochodzi do podniesienia temperatury ciała na skutek zwiększonego wytwarzania ciepła lub upośledzenia jego utraty. Choć w Polsce panuje klimat umiarkowany, to przypadki hipertermii i tak są bardzo częste. Najwięcej notowanych jest w okresie letnim, zwłaszcza gdy wysokiej temperaturze towarzyszy wysoka wilgotność powietrza.

Przyczyny hipertermii

Warunki sprzyjające przegrzaniu organizmu to przede wszystkim:
  • gorące, parne dni z temp. powyżej 35°C,
  • przebywanie w pełnym nasłonecznieniu bez nakrycia głowy,
  • aktywność fizyczna na świeżym powietrzu podczas wysokich temperatur,
  • praca w miejscach, gdzie panuje wysoka temperatura i duża wilgotność.
Chcąc uniknąć hipertermii podczas upałów, trzeba ograniczyć przebywanie na zewnątrz w ciągu dnia – na świeże powietrze najlepiej wychodzić rano lub wieczorem. Dodatkowo trzeba pamiętać o nakryciu głowy i konieczności picia dużych ilości wody celem utrzymania prawidłowego nawodnienia organizmu.

Hipertermia – kto jest najbardziej narażony?

W grupie ryzyka znajdują się m.in. osoby:
  • przebywające w temperaturze otoczenia przekraczającej 35°C,
  • w wieku niemowlęcym lub starszym,
  • wykonujące ciężką pracę fizyczną,
  • cierpiące na zaburzenia wydzielania potu,
  • przyjmujące niektóre leki (np. neuroleptyczne, ogólnie znieczulające),
  • nadużywające alkoholu.

Postacie hipertermii

Wyróżnia się trzy rodzaje przegrzania organizmu: przegrzanie umiarkowane, przegrzanie wyczerpujące i udar cieplny.

Przegrzanie umiarkowane

Najczęściej dotyczy sportowców w ciągu kilku pierwszych dni obciążania wysiłkiem fizycznym oraz osób pracujących w miejscach, gdzie panuje wysoka temperatura, np. pracowników hut, dekarzy, górników, rolników.

Objawy przegrzania organizmu w tym przypadku to:
  • obrzęki (głównie w okolicach stóp),
  • omdlenia,
  • skurcze mięśniowe (dotyczą sportowców),
  • tężyczka (parestezje okolic ust oraz kończyn).

Przegrzanie wyczerpujące

Zwykle występuje u osób narażonych na działanie wysokiej temperatury, które jednocześnie wykonują pracę fizyczną i nie wyrównują niedoborów elektrolitów i płynów. Skutkiem przegrzania organizmu w takiej sytuacji może być gwałtowne odwodnienie, a nawet udar cieplny.

Wyczerpujące przegrzanie organizmu – objawy to m.in.:

Udar cieplny

Jest to efekt przegrzania organizmu, gdy głęboka temperatura ciała przekracza 40°C. Może doprowadzić do niewydolności wielonarządowej, a w konsekwencji nawet do śmierci.

Wyróżnia się dwie postaci udarów cieplnych:
  • postać klasyczna – podatne są na niego zwłaszcza niemowlęta i małe dzieci, dzieci poniżej 4. r.ż. z przewlekłymi chorobami, osoby starsze oraz osoby z niedorozwojem umysłowym,
  • udar cieplny wysiłkowy – najczęściej dotyka osoby młode, wykonujące nadmiernie wyczerpującą pracę fizyczną.

Przegrzanie organizmu – co robić? Pierwsza pomoc przy hipertermii

Po rozpoznaniu objawów hipertermii poszkodowanemu należy jak najszybciej udzielić pierwszej pomocy. W przeciwnym razie może dojść do udaru cieplnego, który jest stanem zagrożenia życia.

Pierwsza pomoc przy hipertermii obejmuje:
  • przeprowadzenie wstępnej oceny stanu osoby poszkodowanej,
  • wezwanie pomocy medycznej,
  • zmniejszenie narażenia osoby poszkodowanej na działanie ciepła (zdjęcie ubrań, przeniesienie w chłodne miejsce),
  • chłodzenie ciała osoby poszkodowanej (owiewanie chłodnym powietrzem, ochlapywanie letnią wodą),
  • zastosowanie chłodnych kompresów w okolicy pach, pachwin i szyi,
  • podawanie płynów do picia.
Jeśli osoba poszkodowana jest nieprzytomna, należy ją położyć w pozycji bocznej bezpiecznej i utrzymywać drożność dróg oddechowych. W przypadku braku oddechu i krążenia powinno się rozpocząć resuscytację krążeniowo-oddechową i prowadzić ją do czasu odzyskania oddechu i krążenia u osoby poszkodowanej lub przyjazdu pomocy medycznej.

Leczenie hipertermii

Pogotowie ratunkowe po zbadaniu osoby poszkodowanej może zdecydować o konieczności przewiezienia jej do szpitala celem podjęcia specjalistycznego leczenia. Leczenie przegrzania polega na schładzaniu organizmu poprzez dożylne podawanie chłodnych płynów lub płukanie zimnymi płynami żołądka, jamy otrzewnej i pęcherza moczowego. Pacjentowi podaje się ponadto elektrolity i dba o prawidłowe nawodnienie jego organizmu.

Autor: Redakcja