Hipertermia – co to jest?
Mianem hipertermii określa się stan, gdy dochodzi do podniesienia temperatury ciała na skutek zwiększonego wytwarzania ciepła lub upośledzenia jego utraty. Choć w Polsce panuje klimat umiarkowany, to przypadki hipertermii i tak są bardzo częste. Najwięcej notowanych jest w okresie letnim, zwłaszcza gdy wysokiej temperaturze towarzyszy wysoka wilgotność powietrza.Przyczyny hipertermii
Warunki sprzyjające przegrzaniu organizmu to przede wszystkim:- gorące, parne dni z temp. powyżej 35°C,
- przebywanie w pełnym nasłonecznieniu bez nakrycia głowy,
- aktywność fizyczna na świeżym powietrzu podczas wysokich temperatur,
- praca w miejscach, gdzie panuje wysoka temperatura i duża wilgotność.
Hipertermia – kto jest najbardziej narażony?
W grupie ryzyka znajdują się m.in. osoby:- przebywające w temperaturze otoczenia przekraczającej 35°C,
- w wieku niemowlęcym lub starszym,
- wykonujące ciężką pracę fizyczną,
- cierpiące na zaburzenia wydzielania potu,
- przyjmujące niektóre leki (np. neuroleptyczne, ogólnie znieczulające),
- nadużywające alkoholu.
Postacie hipertermii
Wyróżnia się trzy rodzaje przegrzania organizmu: przegrzanie umiarkowane, przegrzanie wyczerpujące i udar cieplny.Przegrzanie umiarkowane
Najczęściej dotyczy sportowców w ciągu kilku pierwszych dni obciążania wysiłkiem fizycznym oraz osób pracujących w miejscach, gdzie panuje wysoka temperatura, np. pracowników hut, dekarzy, górników, rolników.Objawy przegrzania organizmu w tym przypadku to:
- obrzęki (głównie w okolicach stóp),
- omdlenia,
- skurcze mięśniowe (dotyczą sportowców),
- tężyczka (parestezje okolic ust oraz kończyn).
Przegrzanie wyczerpujące
Zwykle występuje u osób narażonych na działanie wysokiej temperatury, które jednocześnie wykonują pracę fizyczną i nie wyrównują niedoborów elektrolitów i płynów. Skutkiem przegrzania organizmu w takiej sytuacji może być gwałtowne odwodnienie, a nawet udar cieplny.Wyczerpujące przegrzanie organizmu – objawy to m.in.:
- zawroty głowy,
- przemęczenie,
- ból głowy,
- wymioty,
- podwyższona temperatura ciała,
- obfite wydzielanie potu,
- obniżone ciśnienie tętnicze,
- omdlenia,
- hiperwentylacja,
- tachykardia.
Udar cieplny
Jest to efekt przegrzania organizmu, gdy głęboka temperatura ciała przekracza 40°C. Może doprowadzić do niewydolności wielonarządowej, a w konsekwencji nawet do śmierci.Wyróżnia się dwie postaci udarów cieplnych:
- postać klasyczna – podatne są na niego zwłaszcza niemowlęta i małe dzieci, dzieci poniżej 4. r.ż. z przewlekłymi chorobami, osoby starsze oraz osoby z niedorozwojem umysłowym,
- udar cieplny wysiłkowy – najczęściej dotyka osoby młode, wykonujące nadmiernie wyczerpującą pracę fizyczną.
Przegrzanie organizmu – co robić? Pierwsza pomoc przy hipertermii
Po rozpoznaniu objawów hipertermii poszkodowanemu należy jak najszybciej udzielić pierwszej pomocy. W przeciwnym razie może dojść do udaru cieplnego, który jest stanem zagrożenia życia.Pierwsza pomoc przy hipertermii obejmuje:
- przeprowadzenie wstępnej oceny stanu osoby poszkodowanej,
- wezwanie pomocy medycznej,
- zmniejszenie narażenia osoby poszkodowanej na działanie ciepła (zdjęcie ubrań, przeniesienie w chłodne miejsce),
- chłodzenie ciała osoby poszkodowanej (owiewanie chłodnym powietrzem, ochlapywanie letnią wodą),
- zastosowanie chłodnych kompresów w okolicy pach, pachwin i szyi,
- podawanie płynów do picia.
Leczenie hipertermii
Pogotowie ratunkowe po zbadaniu osoby poszkodowanej może zdecydować o konieczności przewiezienia jej do szpitala celem podjęcia specjalistycznego leczenia. Leczenie przegrzania polega na schładzaniu organizmu poprzez dożylne podawanie chłodnych płynów lub płukanie zimnymi płynami żołądka, jamy otrzewnej i pęcherza moczowego. Pacjentowi podaje się ponadto elektrolity i dba o prawidłowe nawodnienie jego organizmu.Autor: Redakcja







