Kiedy potrzebny jest przeszczep płuc?
Wykonywane są trzy typy zabiegów, zależne od wskazań.
Przeszczep pojedynczego płuca
Wskazania do transplantacji pojedynczego płuca to:
- choroby restrykcyjne płuc (np. sarkoidoza w fazie zwłóknienia, zaawansowane samoistne zwłóknienie płuc, pylice w fazie zwłóknienia etc.),
- choroby naczyń płucnych (pierwotne nadciśnienie płucne),
- choroby obturacyjne płuc (zaawansowane postacie rozedmy płuc).
Przeszczep obu płuc
Wskazania do transplantacji obu płuc to:
- rozstrzenie oskrzeli,
- mukowiscydoza.
Przeszczep płuc i serca
Wskazania do transplantacji płuc i serca to:
- przewlekła zatorowość płucna, która nie kwalifikuje się do trombendarterektomii,
- pierwotne nadciśnienie płucne,
- zespół Eissenmengera.
Tryb kwalifikacji pacjentów do transplantacji płuc
Wyróżnia się dwa tryby kwalifikacji pacjenta do przeszczepu płuc:
- planowy – chory jest stabilny krążeniowo i oddechowo, a niewydolność płuc jest leczona zachowawczo,
- pilny – u chorego występuje niewydolność oddechowa, a jego stan mimo leczenia stale się pogarsza.
O trybie kwalifikacji pacjenta do transplantacji płuc decyduje zatem jego stan zdrowia.
Pilny tryb kwalifikacji
By pacjent mógł zostać zgłoszony do przeszczepu w trybie pilnym, musi być spełniony przynajmniej jeden z warunków:
- został wcześniej zakwalifikowany do przeszczepu płuc,
- jest hospitalizowany z powodu zaostrzenia choroby zasadniczej,
- nie ma możliwości poprawy stanu zdrowia i wypisania do domu.
Kryteria do przeszczepu płuc
Chory może zostać zakwalifikowany do wykonania przeszczepu płuc w sytuacji, gdy:
- przewidywany okres przeżycia po zabiegu może wynieść od 18 do 24 miesięcy,
- jakość jego życia jest niska, a aktywność ograniczona,
- nie uzyskał efektów przy stosowaniu leczenia zachowawczego,
- pojawia się konieczność tlenoterapii w spoczynku.
Polecamy: Pylica płuc – przyczajona choroba zawodowa
Przeszczep płuc – przeciwwskazania
Międzynarodowa Organizacja Przeszczepów Serca i Płuc (ISHLT) opracowała listę przeciwwskazań do przeszczepu płuc. Widnieją na niej takie przeciwwskazania jak:
- choroba nowotworowa lub 5-letni okres od jej wyleczenia (wyjątek: rak skóry inny niż czerniak),
- krańcowa, nieuleczalna niewydolność wielonarządowa (wątroba , serce, nerki),
- choroba niedokrwienia serca bez możliwości leczenia lub z towarzyszącym upośledzeniem funkcji lewej komory,
- nieuleczalne stadium choroby infekcyjnej (HIV, wirusowe zapalenie wątroby typu B lub typu C),
- znaczne zniekształcenie klatki piersiowej i/lub kręgosłupa.
Transplantacja płuc nie jest wykonywana u pacjentów uzależnionych od nikotyny lub alkoholu (minimalny okres abstynencji wynosi 6 miesięcy). Powodem braku kwalifikacji mogą być również złe warunki socjalne.
Przeciwwskazaniami bezwzględnymi są:
- wiek: powyżej 65 lat dla pojedynczego płuca, powyżej 60 lat dla obu płuc, powyżej 55 lat dla płuc i serca,
- krytyczny/niestabilny stan kliniczny,
- znaczne ograniczenia ruchomości, bez możliwości rehabilitacji po zabiegu,
- kolonizacja opornymi na leczenie szczepami bakterii lub grzybów,
- ciężka objawowa osteoporoza,
- otyłość.
Rehabilitacja po przeszczepie płuc
Pacjenci, u których wykonywana jest transplantacja płuca lub płuc, zazwyczaj są w stanie skrajnego wyczerpania, a ich organizm jest mocno wyniszczony, przy czym ich stan stale się pogarsza, dlatego w powrocie do zdrowia i pełni sił szczególną rolę odgrywa rehabilitacja. Chorzy muszą na nowo nauczyć się oddychać i ruszać. Zatem przeszczep to dopiero połowa sukcesu, a przed pacjentem jeszcze długa droga i minie dużo czasu, zanim odzyska sprawność i będzie mógł samodzielnie żyć.
Przeszczep płuc – długość życia
Statystyki pokazują, że przeżywalność po przeszczepie płuc jest dość wysoka – rok po transplantacji przeżywa ok. 80% chorych, a po pięciu latach 50–60% chorych. Co czwarty pacjent już po roku od operacji powraca do pracy zawodowej i normalnego życia. Niemal 30% wszystkich osób, u których wykonany został przeszczep płuc, żyje 10 lat i dłużej, przy czym zdecydowana większość nie zgłasza żadnych dolegliwości ani ograniczeń aktywności. Przeszczep płuc zdecydowanie zwiększa więc szanse na dłuższe życie.
Przeszczep płuc – koszt, oczekiwanie
W Polsce przeszczepy płuc finansowane są przez Narodowy Fundusz Zdrowia. Jednak decydując się na taki zabieg za granicą, trzeba liczyć się z wysokimi kosztami. Cena przeszczepu płuc w zależności od kraju może wynieść nawet kilkaset tysięcy. Dla wielu osób jednak sfinansowanie takiego zabiegu poza granicami kraju jest jedynym ratunkiem na przeżycie, gdyż w Polsce na przeszczep płuc czeka się ponad rok.
Autor: Redakcja
