Ptasia grypa u ludzi – objawy, leczenie. Jaka jest śmiertelność ptasiej grypy u ludzi? 

Ptasia grypa – co to za wirus? 

Ptasia grypa to choroba zakaźna szerząca się głównie wśród ptactwa. Infekcja wywołana jest przez wirusa grypy typu A należącego do rodziny Orthomyxoviridae, rodzaju Influenzavirus A. 

Obecnie znanych jest ponad 140 szczepów tego wirusa występujących u różnych ptaków na całym świecie, z czego większość powoduje raczej łagodne objawy. Są to wirusy o niskiej zjadliwości określane skrótem LPAIV (ang. Low Pathogenic Avian Influenza).  

Wirus ptasiej grypy rzadko rozprzestrzenia się wśród dzikiego ptactwa – najczęściej wirusem zarażają się ptaki przetrzymywane na fermach drobiu, gdzie też zwykle dochodzi do wybuchów epidemii. Duże zagęszczenie ptaków w przemysłowej hodowli sprzyja powstawaniu nowych bardziej zjadliwych szczepów wirusa (ang. HPAIV – Highly Pathogenic Avian Influenza Virus), które mogą wywołać ciężkie objawy i być przyczyną dużej śmiertelności wśród ptaków. 

Czytaj także: Grypa typu B – co to jest, objawy, powikłania, ile trwa, jak leczyć

Ptasia grypa u ludzi 

Choć ptasia grypa przenosi się głównie wśród ptaków, to odnotowano przypadki zachorowań także u innych zwierząt hodowlanych (świnie) i domowych (psy i koty). Ptasia grypa występuje także u ludzi, mimo że nie jest to powszechne zjawisko. Aby doszło do zakażenia potrzebny jest bliski kontakt z płynami ustrojowymi lub kałem zarażonego ptactwa. Z tego względu chorują zwykle osoby zajmujące się zawodowo hodowlą drobiu lub prowadzące małe przydomowe farmy. 

Co ważne, istnieje kilka szczepów wirusa ptasiej grypy groźnych dla człowieka. Wywołują one ciężką infekcję i mogą prowadzić do śmierci.

Do takich szczepów ptasiej grypy należą m.in.: 

• H5N1: szczep ten wywołał epidemię w krajach azjatyckich w 2003 roku. Ptasia grypa u ludzi zakażonych szczepem H5N1 ma ostry przebieg i często prowadzi do śmierci.  
• H7N9: został zidentyfikowany po raz pierwszy w Chinach w 2013 r. Szczep pierwotnie wywoływał ptasią grypę o łagodnych objawach, jednak zmutował do bardziej zjadliwej formy. Obecnie H7N9 jest wirusem, który powoduje ciężkie przypadki ptasiej grypy u ludzi.  
• H5N6: występuje rzadziej niż inne szczepy ptasiej grypy, które do tej pory odnotowano u ludzi. Charakteryzuje się dużą zjadliwością i powoduje poważne objawy.  

Ptasia grypa – śmiertelność u ludzi 

Ptasia grypa u ludzi przypomina standardową grypę, z tym, że jej przebieg w wielu przypadkach może być bardzo ciężki. Śmiertelność wirusa u ludzi jest wysoka – np. w przypadku szczepów H5N1, H5N6 i H7N9 wynosi około 50%. 

Ptasia gryp u ludzi – objawy 

Objawy ptasiej grypy u ludzi to m.in.: 

• gorączka, 
• dreszcze, 
• bóle mięśni i stawów, 
• ból gardła, 
• ból głowy, 
• kaszel, 
• ataksja. 

Czasem, zwłaszcza w początkowym etapie ptasiej grypy, mogą pojawić się następujące objawy: zapalenie spojówek, bóle brzucha, biegunka. 

Dodatkowo, w ciężkich przypadkach ptasiej grypy, kaszel i problemy z oddychaniem mogą doprowadzić do rozwoju zapalenia płuc.  

Ptasia grypa u ludzi – jak można się zarazić? 

Ptasia grypa u ludzi występuje rzadko. Największe prawdopodobieństwo zakażenia występuje w krajach, w których obserwuje się stałe przenoszenie wirusa wśród drobiu lub dzikiego ptactwa.  

Wirusem można zarazić się przede wszystkim poprzez bezpośredni kontakt z chorymi ptakami, a także ich wydzielinami lub kałem. Najczęściej występowanie ptasiej grypy u ludzi stwierdza się na obszarach wiejskich – w miejscach, gdzie prowadzi się hodowle drobiu. 

Obecnie wirus ptasiej grypy nie przenosi się pomiędzy ludźmi lub takie przypadki są bardzo rzadkie. Teoretycznie istnieje szansa powstania mutacji, która w przyszłości stwarzałaby możliwość przenoszenia choroby z człowieka na człowieka, jednak obecnie ryzyko szerzenia się wirusa w ten sposób jest niskie. 

Warto podkreślić, że spożywanie mięsa drobiowego poddanego obróbce termicznej nie stanowi zagrożenia rozwoju ptasiej grypy u ludzi, gdyż wirus ginie w temperaturze 70 stopni. Należy jednak uważać na to, aby surowe mięso w trakcie przygotowywania posiłków nie miało kontaktu z innymi produktami spożywczymi, zwłaszcza takimi, które nie będą poddane obróbce termicznej.

Ważne jest również przestrzeganie podstawowych zasad higieny, czyli m.in.: dokładne mycie rąk i miejsc pod paznokciami, narzędzi kuchennych (noże, deski), a także powierzchni, które miały styczność z mięsem (blaty, zlew). 

Ptasia grypa u ludzi – przypadki infekcji u kotów w Polsce 

W 2023 roku odnotowano liczne przypadki zachorowań na ptasią grypę u kotów w Polsce. W związku z tymi doniesieniami rozpoczęto poszukiwania potencjalnego źródła zakażenia. WHO wydała oficjalny komunikat, w którym poinformowała, że przyczyna pojawienia się ptasiej grypy u kotów jest nieznana, ale prowadzone są badania mające na celu zidentyfikowanie źródła infekcji. Pojawiły się obawy, że ptasia grypa może przenosić się z kotów na ludzi. Ryzyko takiej transmisji oceniono na tamten moment jako niskie, jednak z zastrzeżeniem, że sytuacja może się zmienić w przyszłości. 

Ptasia grypa u ludzi – leczenie 

Leczenie ptasiej grypy u ludzi opiera się na stosowaniu: 

1. leków antywirusowych z grupy inhibitorów neuraminidazy (zanamiwir, oseltamiwir). Leki należy podać jak najszybciej, najlepiej w ciągu 48 godzin od pojawienia się pierwszych objawów ptasiej grypy. Wczesne rozpoczęcie kuracji pozwala zwiększyć jej skuteczność;  
2. leków zmniejszających objawy. Sprawdzić mogą się preparaty wykorzystywane przy łagodzeniu dolegliwości pojawiających się także przy zwykłej grypie. Przykładowo, na gorączkę i ból głowy mogą pomóc leki przeciwgorączkowe i przeciwbólowe, na ból gardła –tabletki do ssania lub spraye do gardła. 

Ptasia grypa u ludzi – profilaktyka 

Aby uchronić się przed zakażeniem ptasią grypą, warto przestrzegać kilku ważnych zasad: 

• Mięso drobiowe powinno być zawsze dokładnie poddane obróbce termicznej przed spożyciem. Unikaj jedzenia niedogotowanego drobiu, ponieważ może to zwiększać ryzyko zakażenia. 
• Jaja umyj w ciepłej wodzie przed włożeniem ich do lodówki. Pamiętaj, aby nie spożywać surowych jaj. 
• Unikaj miejsc, w których występuje duże skupisko ptaków. Ryzyko zakażenia jest wyższe, zwłaszcza jeśli w danym rejonie stwierdzono przypadki ptasiej grypy. 
• Regularnie myj ręce przed przygotowywaniem posiłków i po wizycie w miejscach publicznych. 
• Unikaj kontaktu z osobami, które mają objawy infekcji (kichanie, kaszel). 

To również może Cię zainteresować:

Grypa typu A – objawy, leczenie, powikłania. Jak rozpoznać grypę?