Zapalenie oskrzelików – czym jest?
Zapalenie oskrzelików jest ostrą chorobą infekcyjną dolnych dróg oddechowych, w której zmiany patologiczne występują w obrębie drobnych oskrzelików. Oskrzeliki natomiast są częścią układu oddechowego położoną pomiędzy oskrzelami a pęcherzykami płucnymi. Przybierają postać drobnych wiotkich rurek, których średnica podczas choroby zmniejsza się, co utrudnia przepływ powietrza przez nie i prowadzi do duszności.Przyczyny zapalenia oskrzelików
Zapalenie oskrzelików u dzieci zazwyczaj powoduje ostre zakażenie wirusowe. U ok. 80% przypadków chorobę wywołują wirusy RS. Dotyczy to zwłaszcza zachorowań w okresie epidemicznym, czyli wczesną wiosną i zimą. W pozostałych przypadkach zapalenie oskrzelików wywołują wirusy grypy i grypy rzekomej, rynowirusy, adenowirusy oraz metapneumowirusy. Do zakażenia dochodzi drogą kropelkową. Z kolei zapalenie oskrzelików u dorosłych rzadko kiedy występuje samodzielnie, zwykle towarzyszy innym schorzeniom, np. chorobom śródmiąższowym, astmie, rozstrzeniu oskrzeli czy POChP.Rodzaje zapalenia oskrzelików
Wyróżnia się następujące rodzaje zapalenia oskrzelików:- ostre zapalenie oskrzelików,
- zarostowe zapalenie oskrzelików.
Zapalenie oskrzelików – objawy
Na początkowym etapie choroby występują objawy charakterystyczne dla infekcji dróg oddechowych, takie jak katar, kaszel, czerwone gardło i niewysoka gorączka. Zapalenie oskrzelików może przebiegać łagodnie i po około 7 dniach samoistnie ustąpić. W cięższych przypadkach występuje rozdrażnienie, brak apetytu, a niekiedy nawet wymioty. Suchy kaszel zamienia się w mokry, a zalegająca w drogach oddechowych wydzielina staje się trudna do odkrztuszenia.Wymienionym objawom towarzyszy duszność i świszczący oddech. Wydech jest wydłużony, a podczas oddechu, który jest przyspieszony, zapadają się skrzydełka nosa. W najcięższym przebiegu dodatkowo pojawiają się okresy bezdechów.
Rozpoznanie zapalenia oskrzelików
Lekarz stawia diagnozę na podstawie obrazu klinicznego, czyli zebranego wywiadu oraz po zbadaniu pacjenta. Chcąc potwierdzić swoje przypuszczenia względem choroby, może zlecić dodatkowo badanie próbki materiału z dróg oddechowych na obecność wirusa RS. W przebiegu zapalenia oskrzelików niekiedy wykorzystuje się RTG płuc (szczególnie przy przedłużającym się przebiegu oraz w ciężkich przypadkach zakażenia), ale nie jest ono niezbędne do ustalenia rozpoznania.Zapalenie oskrzelików – kiedy do szpitala?
Czynnikami ryzyka ciężkiego przebiegu infekcji (a co za tym idzie – hospitalizacji) są: wiek oraz współistniejące choroby. Większość pacjentów przyjmowanych do szpitala z powodu zapalenia oskrzelików nie ukończyła 1. roku życia. U niemowląt poniżej 3. miesiąca życia groźnymi objawami jest niewydolność oddechowa i bezdech.Czynnikiem ryzyka ciężkiego przebiegu zapalenia oskrzelików jest wcześniactwo. Głównie dotyczy to dzieci, które przebyły noworodkowy zespół zaburzeń oddychania. Leczenia szpitalnego mogą też wymagać maluchy z nieskorygowanymi wrodzonymi wadami serca, chorobami neurologicznymi, metabolicznymi, upośledzeniem odporności, przewlekłymi chorobami układu oddechowego oraz z wrodzonymi wadami dróg oddechowych.
Zapalenie oskrzelików – leczenie
Postępowanie lecznicze w dużej mierze zależy od rodzaju zapalenia oskrzelików. Istnieje wiele metod leczenia: leki przeciwwirusowe i przeciwbakteryjne, broncholityki, glikokortykosteroidy czy krople obkurczające błony śluzowe. Czasami zastosowanie znajduje także fizykoterapia układu oddechowego. Jak dotąd niewiele z tych metod postępowania charakteryzuje się jednak udowodnioną skutecznością.Najczęściej na początkowym etapie zapalenia oskrzelików specjaliści kładą duży nacisk na leczenie wspomagające, które obejmuje nawadnianie i tlenoterapię. W przypadku współistniejących zakażeń bakteryjnych wdraża się antybiotykoterapię. W zaawansowanym stadium choroby konieczne jest leczenie szpitalne.
Powikłania po zapaleniu oskrzelików
W większości przypadków zapalenie oskrzelików ustępuje bez powikłań, ale niektórym osobom może dokuczać nawracający świszczący oddech, który pojawia się zwykle przy kolejnych zakażeniach wirusowych. Szacuje się, że u ponad 40% niemowląt po przebytym zapaleniu oskrzelików nawroty świszczącego oddechu występują do 5. roku życia, a u nawet 20% utrzymują się po 5. roku życia.Przy zapaleniu oskrzelików może dojść także do powikłań bakteryjnych. Jednym z najczęstszych jest zapalenie ucha środkowego.
Autor: Redakcja
Polecane artykuły:
