Zespół ciasnoty podbarkowej – co to za choroba?
Zespół ciasnoty podbarkowej uznawany jest za najczęstszą przyczynę bólu barku. Anatomicznie schorzenie polega na przewlekłym ucisku struktur w przestrzeni podbarkowej i dotyczy:
- pierścienia rotatorów,
- kaletki podbarkowej,
- ścięgna mięśnia dwugłowego ramienia.
Inne nazwy tego schorzenia to m.in. ciasnota podbarkowa, cieśń barkowa, konflikt podbarkowy czy angielska nazwa SIS – shoulder impigement syndrome.
Co prawda w większości przypadków ciasnota podbarkowa rozwija się w wyniku kontuzji, ale niektóre czynniki mogą zwiększać ryzyko wystąpienia schorzenia. Wśród innych przyczyn tej dolegliwości możemy wymienić zmiany zwyrodnieniowe, przeciążenia. U niektórych cieśń barkowa może występować z większym prawdopodobieństwem – przyczyną jest nieprawidłowe ułożenie struktur anatomicznych w obrębie przestrzeni podbarkowej.
Objawy zespołu ciasnoty podbarkowej to najczęściej ból i drętwienie ręki, które skutecznie utrudniają codzienne funkcjonowanie. Z tego powodu tak ważna jest wczesna diagnoza oraz wdrożenie rehabilitacji, a w skrajnych przypadkach również leczenie chirurgiczne.
Rodzaje zespołu ciasnoty podbarkowej
W klasyfikacji zespołu ciasnoty podbarkowej stosowany jest zazwyczaj podział zaproponowany przez dr. Charlesa Neera w 1972 r.:
- typ I – występuje u młodszych pacjentów (do 25. roku życia), najczęściej wynika z urazów,
- typ II – zwykle dotyczy osób w przedziale wiekowym od 25. do 40. roku życia. Stan zapalny i zmiany w obrębie barku mocno ograniczają zakres ruchu. W przebiegu choroby pojawia się zwłóknienie, część zmian jest nieodwracalna,
- typ III – ten typ występuje po 40. roku życia, zmiany są coraz głębsze, może dojść nawet do częściowego naderwania stożka rotatorów,
- typ IV – najpoważniejsza forma choroby, w której dochodzi do całkowitego rozdarcia pierścienia rotatorów i poważnych zmian w obrębie barku, występuje silny ból barku przy poruszaniu.
Przyczyny zespołu ciasnoty podbarkowej
Możliwe przyczyny ciasnoty podbarkowej:
- zmiany zwyrodnieniowe w stawach,
- urazy w obrębie barku,
- nadmierne obciążenie mięśni,
- naciągnięcia więzadeł,
- infekcje tkanki mięśniowej,
- nieprawidłowo wykonywane ćwiczenia,
- niewłaściwa postawa ciała,
- anatomiczny ucisk na nerwy i naczynia krwionośne,
- czynniki genetyczne.
Do ucisku w obrębie barku może dojść w przebiegu niektórych chorób przewlekłych. Przykładem jest reumatoidalne zapalenie stawów (RZS). Warto też wiedzieć, że u niektórych może wystąpić kombinacja kilku przyczyn – predyspozycje genetyczne i czynniki anatomiczne mogą sprawić, że nawet z pozoru niegroźna kontuzja skutkuje rozwojem ciasnoty podbarkowej.
Czytaj także: Ból ramienia – przyczyny, diagnostyka i postępowanie
Zespół ciasnoty podbarkowej – objawy
Często występujące objawy ciasnoty podbarkowej:
- silny ból barku – szczególnie przy prostowaniu ramienia,
- mrowienie i drętwienie (odczuwane w ramieniu, promieniujące),
- osłabienie mięśni ramienia,
- ograniczenie ruchu,
- trudność z podniesieniem ręki,
- obrzęki i stany zapalne w obrębie barku,
- sztywność,
- zgrubienia, wyczuwalne guzki.
Uwaga! W każdym przypadku mogą wystąpić nieco inne objawy. Jeśli podejrzewasz u siebie zespół ciasnoty podbarkowej lub występują inne niepokojące objawy – koniecznie skonsultuj się z lekarzem.
Zespół ciasnoty podbarkowej – diagnostyka i badania
Jak przebiega diagnostyka zespołu ciasnoty podbarkowej? W uproszczeniu, możemy ją przedstawić w następujących krokach:
- Początek diagnostyki to wywiad lekarski.
- Kolejnym krokiem są badania fizykalne – lekarz przeprowadzi testy, zbada zakres ruchów oraz bolesność.
- Pomocne są badania obrazowe (RTG, MRI).
Zespół ciasnoty podbarkowej – testy
Lekarz lub fizjoterapeuta może wykonać następujące testy:
- Test łuku – test służy do oceny bolesności stawu podczas odwodzenia ramienia.
- Test Yocuma – ocena siły mięśnia podgrzebieniowego. Polega na ocenie występowania bólu podczas podnoszenia łokcia, gdy dłoń jest oparta o drugi bark.
- Test Jobe’a – sprawdza funkcje mięśnia nadgrzebieniowego. Test polega na rotacji wewnętrznej z dodatkowo dodanym oporem i zgięciem kończyny pod kątem 90 stopni.
- Test Hawkins’a – test dolegliwości bólowych przy biernych ruchach zginania i rotacji wewnętrznej ramienia.
- Test Neer’a – sprawdza poziom bólu przy biernym podnoszeniu ramienia do przodu.
Zespół ciasnoty podbarkowej – leczenie
Podstawowe metody leczenia zespołu ciasnoty podbarkowej:
- rehabilitacja, w tym ćwiczenia, terapia manualna, masaże oraz zabiegi fizykoterapeutyczne (np. stosowanie ciepłych lub zimnych okładów na bark zmniejszających ból),
- stosowanie ortez ortopedycznych w celu wsparcia i stabilizacji barku,
- unikanie nadmiernego obciążenia ramienia i poprawne wykonywanie ćwiczeń (np. zmiana aktywności, zmiana nawyków),
- operacje na zespół ciasnoty podbarkowej: dekompresja chirurgiczna, uwolnienie nerwów,
- farmakoterapia: niesteroidowe leki przeciwzapalne, iniekcje z kortykosteroidami.
Zespół ciasnoty podbarkowej – operacja
Operacje i zabiegi na zespół ciasnoty podbarkowej polegają przede wszystkim na chirurgicznym uwolnieniu ucisku na struktury nerwowe i naczyniowe. W tym celu lekarz stosuje różne metody, w tym m.in.:
- artroskopia zespołu ciasnoty podbarkowej – metoda endoskopowa, minimalnie inwazyjna,
- dekompresja podbarkowa – usuwa i/lub rozluźnia tkanki powodujące ucisk na nerwy,
- chirurgiczne usunięcie guzów – usunięcie wszelkich narośli i patologicznych struktur,
- operacyjna rekonstrukcja ścięgien i więzadeł.
Rehabilitacja i ćwiczenia w zespole cieśni podbarkowej
Fizjoterapeuta dobierze odpowiedni zestaw ćwiczeń do Twoich potrzeb. Mogą to być ćwiczenia:
- wzmacniające rotatory zewnętrzne stawu ramiennego,
- zwiększające mobilność piersiowego odcinka kręgosłupa,
- aktywujące dolne stabilizatory łopatki.
Uwaga! Jeśli występuje ból barku, to nie wykonuj ćwiczeń na własną rękę. Przed przystąpieniem do ćwiczeń na bark, koniecznie skonsultuj się z fizjoterapeutą.
Czytaj także: Klawiterapia – na co pomaga, opinie i punkty na ciele
Zespół ciasnoty podbarkowej – odpowiedzi na często zadawane pytania
Masaż na zespół ciasnoty podbarkowej – czy jest wskazany?
W większości przypadków masaż może być wskazany jako element uzupełniający leczenie i rehabilitację. Może pomóc rozluźnić mięśnie i zmniejszyć dolegliwości bólowe. Pamiętaj, że masaż może wspomagać leczenie, ale sam nie wyleczy problemu.
Zespół ciasnoty podbarkowej – czy leczyć samemu i stosować domowe sposoby?
Nie, zespół ciasnoty podbarkowej powinien być leczony pod nadzorem lekarza. Ta z pozoru niegroźna dolegliwość może prowadzić do dalszych powikłań, jeśli nie jest odpowiednio leczona. Udaj się także do fizjoterapeuty, który zaprezentuje jakie ćwiczenia powinieneś wykonywać.
Zespół ciasnoty podbarkowej – taping. Czy jest wskazany?
Często taping rozważany jest w zespole ciasnoty podbarkowej – jako element uzupełniający terapię. Stosowanie elastycznego plastra w obrębie barku może przynieść ukojenie bólu, ale przed zastosowaniem tej techniki poinformuj o tym lekarza prowadzącego.
Autor: Katarzyna Górska
