Aminotransferaza alaninowa (ALT) – co to za badanie?
Badanie poziomu ALT we krwi jest często wykorzystywane w medycynie jako ważne narzędzie diagnostyczne i wskaźnik stanu zdrowia wątroby. Ma na celu przede wszystkim ocenę funkcji wątroby, ale też umożliwia diagnostykę różnych schorzeń. Wysoki poziom tego enzymu we krwi może wskazywać na uszkodzenie lub chorobę wątroby.
Warto jednak zaznaczyć, że ALT jest jednym z kilku enzymów wątrobowych używanych jako wskaźniki funkcji wątroby. Inne to np. AST (aminotransferaza asparaginianowa), bilirubina czy albumina. Badanie aminotransferazy alaninowej (ALT) wykonuje się najczęściej w połączeniu z badaniem aminotransferazy asparaginianowej (AST) i razem analizuje wyniki. Wynik badania ALT jest interpretowany przez lekarza również w kontekście innych badań krwi, historii medycznej pacjenta i występujących objawów klinicznych.
Aminotransferaza alaninowa (ALT) – normy oraz interpretacja wyniku badania
Poziom ALT jest wyrażany w jednostkach na litr krwi (IU/l). Wynik ALT uznawany za prawidłowy nie powinien przekraczać 35-40 IU/l. Zakres normy może się jednak różnić w zależności od laboratorium, w jakim przeprowadzane jest badanie.
Jaki powinien być stosunek AST do ALT?
Wynik badania ALT powinien być zestawiany z innymi parametrami wątrobowymi, zwłaszcza z AST. Stosunek AST/ALT, nazywany wskaźnikem de Ritisa, dostarcza cennych informacji przede wszystkim o ewentualnych nieprawidłowościach w zakresie pracy wątroby. Oblicza się go, gdy parametry kilkukrotnie (max. 5-krotnie) przekraczają normę.
Wyniki stosunku AST i ALT wraz z interpretacją przedstawiono w poniższej tabeli.
| Stosunek AST/ALT | ||
| Wynik | Interpretacja | |
| ok. 1 (nieco mniej) | norma | |
| <1 | wynik nieprawidłowy | • wirusowe zapalenie wątroby (ostre i przewlekłe) • hemochromatoza • uszkodzenie wątroby polekowe i toksyczne • niealkoholowe stłuszczeniowe zapalenie wątroby • autoimmunologiczne zapalenie wątroby |
| >1 | wynik nieprawidłowy | • toksyczne uszkodzenie wątroby • marskość wątroby • hemoliza • choroba mięśni • choroba tarczycy |
Potencjalne przyczyny odchyleń od normy
Wartość ALT we krwi może być za niska lub zbyt wysoka. Przyczyną podwyższenia wskaźnika aminotransferazy alaninowej w badaniu mogą być:
- ostre lub przewlekłe wirusowe zapalenie wątroby (WZW) różnego typu (A, B, C, D, E),
- wirusowe zapalenie wątroby wywołane przez inne wirusy (np. EBV lub CMV),
- toksyczne uszkodzenie wątroby,
- stłuszczenie wątroby,
- marskość wątroby,
- alkoholowe uszkodzenie wątroby,
- ostre niedokrwienie wątroby,
- zawał mięśnia sercowego,
- ostre zapalenie trzustki,
- zawał płuc,
- choroby mięśni (np. zapalenie, uraz),
- choroby tarczycy,
- choroba Wilsona,
- zakrzepica żył wątrobowych.
Obniżone wartości ALT zaobserwować można przede wszystkim przy niewydolności nerek i w przypadku niedoborów witaminy B6 w organizmie.
Czynniki mogące mieć wpływ na wynik badania ALT
Wynik badania aminotransferazy alaninowej (ALT) może zostać zaburzony przez takie czynniki jak:
- leki i suplementy diety,
- alkohol,
- ciąża,
- infekcje,
- przewlekłe choroby,
- niedobór witaminy B6,
- intensywny wysiłek fizyczny,
- silny stres.
Aminotransferaza alaninowa (ALT) – wskazania do wykonania badania
Badanie ALT (razem z oznaczeniem innych parametrów wątrobowych) jest podstawowym badaniem profilaktycznym, które powinieneś wykonywać regularnie (raz do roku) w ramach profilaktyki, nawet jeśli nic Ci nie dolega. Istnieje bowiem wiele chorób wątroby, które mogą rozwijać się przez długi czas, nie dając żadnych objawów. Pierwsze objawy w przypadku niektórych z nich pojawiają się, dopiero gdy zmiany patologiczne są zaawansowane, a możliwości leczenia mocno ograniczone. Badanie ALT stosowane jako wskaźnik funkcji wątroby pomaga ocenić, czy wątroba działa prawidłowo.
Lekarz może zlecić badanie aminotransferazy alaninowej (ALT) również w przypadku występowania objawów typowych dla chorób wątroby jak:
- ból umiejscowiony w prawym podżebrzu,
- nudności i/albo wymioty,
- zmiana zabarwienia moczu,
- odbarwienie stolca,
- zaburzenia apetytu,
- żółtaczka,
- wodobrzusze,
- częste krwawienia,
- częste powstawanie siniaków, nawet przy niewielkich urazach,
- przewlekłe zmęczenie.
Badanie ALT wykonuje się też w monitorowaniu progresji chorób wątroby oraz dróg żółciowych. Pozwala wtedy ocenić skuteczność leczenia i ewentualne zmiany w funkcji wątroby.
Potrzebujesz rzetelnej diagnostyki?
Zobacz, gdzie wykonasz to badanie w Świecie Zdrowia
Aminotransferaza alaninowa (ALT) – przeciwwskazania
Badanie poziomu aminotransferazy alaninowej (ALT) to tak naprawdę rutynowe badanie krwi. Jest ogólnie bezpieczne i nie ma specyficznych przeciwwskazań do jego przeprowadzenia.
Aminotransferaza alaninowa (ALT) – przygotowanie do badania
Przygotowanie do badania poziomu aminotransferazy alaninowej (ALT) jest proste i nie wymaga skomplikowanych procedur. Aby wynik był miarodajny, wystarczy, że będziesz przestrzegać poniższych wskazówek:
- W dniu poprzedzającym badanie pamiętaj o odpowiednim nawodnieniu. Wypij minimum 1,5 l płynów, a najlepiej więcej, stosownie do zapotrzebowania.
- Przed badaniem ALT unikaj spożywania alkoholu przez kilka dni, ponieważ nadmierne spożycie alkoholu może wpłynąć na poziom enzymu w organizmie.
- Nie jedz ciężkich i tłustych posiłków przed badaniem. Postaw na lekkostrawną dietę.
- Ogranicz intensywny wysiłek fizyczny na 1-2 dni przed badaniem.
- Jeśli przyjmujesz jakiekolwiek leki, zwłaszcza na stałe, poinformuj o tym lekarza przed badaniem ALT. Niektóre leki mogą wpływać na wyniki tego badania, dlatego ważne jest, aby lekarz mógł wziąć to pod uwagę podczas ich interpretacji. Być może konieczne będzie czasowe odstawienie niektórych preparatów, np. suplementów diety.
Na badanie ALT zgłoś się w godzinach porannych na czczo, zachowując minimum 12-godzinną przerwę w jedzeniu.
Aminotransferaza alaninowa (ALT) – przebieg badania
Do oznaczenia poziomu aminotransferazy alaninowej (ALT) potrzebna jest próbka krwi, którą pobiera się w identyczny sposób jak w ramach większości podstawowych badań biochemicznych. Krew najczęściej pozyskuje się z żyły ze zgięcia łokciowego.
Aminotransferaza alaninowa (ALT) – skutki uboczne i powikłania
Badanie poziomu aminotransferazy alaninowej (ALT) jest rutynowym testem diagnostycznym, który nie powoduje żadnych skutków ubocznych ani powikłań u pacjenta. To bezpieczna procedura, podczas której pobiera się próbkę krwi i analizuje ją w laboratorium.
