Bruceloza – co to za choroba i jakie są jej przyczyny?
Bruceloza (gorączka maltańska, choroba Banga, gorączka falista) to choroba odzwierzęca wywołana zakażeniem bakteriami z rodzaju Brucella. Ich nosicielami są zwierzęta domowe, najczęściej owce, kozy i bydło oraz dziko żyjące, w tym m.in. dziki, łosie, sarny, jelenie czy renifery. Bruceloza u ludzi może przybierać postać ostrą, podostrą i przewlekłą, a jej przebieg zależy przede wszystkim od gatunku bakterii, jaka ją wywołała.Choroba występuje na całym świecie, obecnie jednak nie odnotowuje się zakażeń w kraju. Pojedyncze przypadki brucelozy na ogół związane są z pobytem w krajach śródziemnomorskich.
W jaki sposób przenosi się bruceloza?
Brucelozą można zarazić się na trzy różne sposoby:- drogą oddechową – poprzez wdychanie cząsteczek bakterii podczas kontaktu z zakażonym zwierzęciem,
- drogą pokarmową – poprzez spożycie pokarmu skażonego pałeczkami brucelozy,
- poprzez zranienie skóry – poprzez wniknięcie bakterii do otwartej rany.
Bruceloza – objawy
Objawy brucelozy pojawiają się po ok. 1–3 tygodniach od momentu zakażenia. Przebieg brucelozy zależy gatunku bakterii i miejsca zakażenia. Wyróżnia się trzy postacie choroby: ostrą, podostrą i przewlekłą.Postać ostra
Ostra postać brucelozy cechuje się nagłym początkiem i występuje do 8 tygodni od zarażenia. Charakterystyczne objawy ostrej postaci brucelozy to:
- gorączka,
- dreszcze,
- zlewne poty,
- ogólne osłabienie,
- bóle głowy,
- bóle mięśniowo-stawowe,
- nudności i wymioty,
- utrata apetytu,
- spadek masy ciała,
- biegunka lub zaparcia,
- wysypka,
- zaburzenia neurologiczne,
- zaburzenia psychiatryczne.
Podostra gorączka maltańska może towarzyszyć ostrej lub występować samodzielnie. Objawy są niemal identyczne z tymi, które występują w brucelozie ostrej. Główną różnicą jest to, że są one mniej nasilone.
Postać przewlekła
Bruceloza przewlekła na ogół jest konsekwencją brucelozy ostrej, choć może także występować od początku jako postać przewlekła (bezobjawowe zakażenie pierwotne). Pacjenci uskarżają się na wyczerpanie psychiczne i fizyczne. Występują u nich takie objawy jak:
- zwyrodnienie stawów i kręgosłupa,
- bóle stawowe i mięśniowe,
- przewlekłe zmęczenie,
- znużenie,
- zaburzenia pamięci,
- problemy z koncentracją,
- rozdrażnienie,
- bóle głowy,
- zaburzenia słuchu.
Kto jest najbardziej narażony na brucelozę?
Na zachorowanie na gorączkę maltańską narażeni są przede wszystkim lekarze weterynarii, pracownicy laboratoriów diagnozujących brucelozę, hodowcy zwierząt (owiec, kóz, bydła), a także pracownicy ubojni i zakładów przetwórstwa mięsnego oraz zakładów przetwórstwa mleka. Ryzyko zachorowania występuje również u osób podróżujących do krajów, gdzie występuje bruceloza, głównie leżących w basenie Morza Śródziemnego.Diagnostyka brucelozy
Objawy brucelozy nie są zbyt charakterystyczne, dlatego w pierwszej kolejności należy wykluczyć wszelkiego rodzaju infekcje, choroby nowotworowe oraz zwyrodnieniowe. W diagnostyce brucelozy zastosowanie znajdują:- badanie krwi – oznaczenie czynnika reumatoidalnego, OB, białka C-reaktywnego,
- badanie serologiczne – na obecność przeciwciał przeciwko pałeczkom brucelozy,
- badanie mikrobiologiczne – izolacja i hodowla bakterii z krwi lub szpiku kostnego,
- badanie molekularne – pozwala wykryć obecność DNA bakterii w ustroju.
Bruceloza – leczenie
W terapii brucelozy zaleca się wdrożenie antybiotykoterapii skojarzonej. Dobre efekty daje stosowanie leków o działaniu przeciwbólowym i przeciwzapalnym. Wymagane jest tutaj podejście wielodyscyplinarne, co oznacza, że do ustalenia postępowania terapeutycznego konieczne są konsultacje u wielu specjalistów, przede wszystkim neurologa i laryngologa, czasem również psychologa oraz psychiatry. W trakcie leczenia pacjent powinien jak najwięcej odpoczywać, najlepiej leżeć w łóżku.Czy da się całkowicie wyleczyć brucelozę?
Dużo zależy od tego, kiedy włączone zostało leczenie. Jeśli w ciągu kilku miesięcy od zakażenia, to rokowania są bardzo dobre – objawy ustępują całkowicie w ciągu 2–6 miesięcy. Po wyleczeniu ostrej brucelozy rzadko dochodzi do nawrotów.Sytuacja wygląda nieco inaczej w przypadku przewlekłej brucelozy. Wtedy objawy mogą utrzymywać się przez kilka, a nawet kilkanaście lat.
Autor: Redakcja
