Co na afty u dorosłych? Afty w jamie ustnej – czym leczyć i jak szybko się pozbyć?Co na afty u dorosłych? 

Skąd afty u dorosłych? 

Owrzodzenia jamy ustnej (afty) mogą wystąpić jako efekt infekcji wirusowych. Jednak w wielu przypadkach dokładna przyczyna nie jest znana. Według niektórych specjalistów mogą mieć związek z zaburzeniami w układzie odpornościowym organizmu. Wśród innych przyczyn wymienia się: 

• uraz jamy ustnej spowodowany zabiegiem dentystycznym; 
• zbyt intensywne czyszczenie zębów (szczoteczką z twardym włosiem); 
• mimowolne przygryzanie języka lub policzka; 
• podwyższony poziom stresu emocjonalnego; 
• niedobór niektórych witamin i minerałów w diecie (zwłaszcza żelaza, kwasu foliowego i witaminy B12); 
• zmiany hormonalne; 
• alergie pokarmowe.  

Afty bywają też uwarunkowane genetycznie.  

Jak wyglądają afty u dorosłych? 

Afty pojawiają się (w większości przypadków) na wewnętrznej powierzchni policzków i warg, na języku, górnej powierzchni jamy ustnej oraz u podstawy dziąseł.  

Charakteryzują się: 

• jedną (lub więcej) bolesną czerwoną plamą lub guzkiem, które w końcu rozwijają się do postaci otwartej rany; 
• białym lub żółtym środkiem; 
• niewielkim rozmiarem (poniżej jednego centymetra średnicy); 
• szarym kolorem w trakcie gojenia. 

Czasami może wystąpić gorączka, ogólny dyskomfort lub niepokój oraz obrzęk węzłów chłonnych.  

Kiedy udać się do lekarza? 

Jeśli ból jest silny i wywołuje u Ciebie niepokój, możesz udać się do lekarza. Jest to ważne, zwłaszcza jeśli zmagasz się z tzw. nawracającymi aftami. Co zaleca się w takiej sytuacji? 

Pierwszym, co może zalecić Ci lekarz jest wykonanie badań laboratoryjnych w celu wykrycia innych poważnych chorób. Może podejrzewać np. rumień wielopostaciowy, alergię na leki, zakażenie opryszczką lub liszaj płaski pęcherzowy. 

Żeby rozwiać wszelkie wątpliwości niekiedy zaleca się wykonanie dalszych badań lub biopsji. Choć afty nie są zmianami nowotworowymi ani też nie wywołują nowotworów, nie powinno się ich bagatelizować. Dlaczego? 

Bezwzględnie skontaktuj się z lekarzem, jeśli: 

• Ból afty lub owrzodzenie jamy ustnej nie ustępują po 2 tygodniach leczenia domowego, a nawet ulegają pogorszeniu; 
• Afty pojawiają się u Ciebie częściej niż 2 lub 3 razy w roku; 
• Występują dodatkowe objawy, takie jak gorączka, biegunka, ból głowy czy wysypka skórna.  

Co na afty u dorosłego? 

Trzeba przyznać, że w większości przypadków afty ustępują samoistnie. Wystarczy, że chory będzie unikał gorących oraz pikantnych potraw (podrażniają one ranę i wywołują niepotrzebny ból). 

Jeśli jednak chcesz przyspieszyć gojenie, możesz zastosować łagodzące leki dostępne bez recepty. Masz kilka możliwości: 

• Przepłucz usta łagodnym płynem do płukania jamy ustnej dostępnym bez recepty (sprawdź najpierw, czy nie zawiera alkoholu, który może podrażnić ranę); 
• Nałóż na ranę mieszaninę składającą się (w proporcjach pół na pół) z nadtlenku wodoru i wody za pomocą wacika. Na koniec aftę możesz posmarować maścią na owrzodzenia. Powtarzaj tę czynność trzy – cztery razy na dobę.  
• Przepłucz usta specjalną mieszaniną (pół na pół roztworu wodorotlenku magnezu z lekiem na alergię). Trzymaj ją przez jakąś minutę w ustach, a następnie wypluj.  
• Wykorzystaj dostępne bez recepty płukanki znieczulające lub krople do ust, które zapewniają długotrwałą ulgę w bólu.  

Jeśli ból się nasila, lekarz może przepisać mocniejsze leki, np.: 

• chlorheksydynę (do płukania jamy ustnej), 
• kortykosteroidy (leki, które nakłada się na ranę lub przyjmuje w postaci tabletek), 

Ponadto dbaj o właściwą higienę jamy ustnej: myj zęby dwa razy dziennie i codziennie je nitkuj. Pamiętaj też o rutynowych kontrolach stomatologicznych.  

Skuteczne domowe sposoby na afty u dorosłych 

Zwolennicy naturalnych sposobów na częste dolegliwości mogą się ucieszyć: afty można leczyć domowymi metodami.  Jakie są najbardziej skuteczne? 

Płukanie słoną wodą

Pomaga zmniejszyć stan zapalny oraz podrażnienia, które powstały wokół obszaru dotkniętego chorobą. Jest to też z pewnością jeden z najprostszych i najtańszych sposobów. Wystarczy zmieszać trochę ciepłej wody z łyżką soli i przepłukiwać usta przez maksymalnie 30 sekund. Proces należy powtarzać dwa lub trzy razy. 

Płukanie sodą oczyszczoną

Wymieszaj łyżeczkę sody oczyszczonej w szklance letniej wody i użyj jak płynu do płukania ust. Ta metoda pomaga zneutralizować kwasowość rany. Warto ten proces (podobnie jak płukanie słoną wodą) powtarzać kilka razy dziennie, aż do momentu całkowitego zniknięcia ran. 

Płukanie w proszku ałunowym

Proszek ten czasami można znaleźć w dezodorantach. Stosuje się go tam. ponieważ ma właściwości antyseptyczne i ściągające, a te pomagają zwalczać bakterie (te mogą być odpowiedzialne za wywoływanie aft). Przepis jest prosty – zmieszaj jedną łyżeczkę proszku ałunu ze szklanką ciepłej wody. Płucz jamę ustną przez około 1 minutę i wypluj. Powtarzaj tę czynność dwa razy dziennie. 

Kostki lodu

To świetny sposób na znieczulenie miejsca wokół rany. Zapewnia tymczasową ulgę w bólu i swędzeniu. Zastosowanie lodu zmniejsza też stany zapalne. Metoda ta polega na owinięciu kostki lodu kawałkiem materiału i nałożeniem bezpośrednio na aftę. Należy trzymać lód co najmniej 5-10 minut i powtórzyć czynność kilka razy dziennie. Uwaga: nie zamrażaj ust ani nie doprowadzaj do wywołania odczucia bólu! Przyniesie to efekt odwrotny do zamierzonego.  

Ocet jabłkowy

Według niektórych badań ocet ma właściwości antybakteryjne i przeciwzapalne, co pozwala zmniejszyć rozmiar aft i odczucie dyskomfortu. Postępuj według przepisu: rozcieńcz ocet pół na pół z wodą, a następnie z pomocą wacika nanieś mieszaninę bezpośrednio na ranę. Możesz odczuć lekkie pieczenie – w takim wypadku zrób sobie przerwę między aplikacjami.  

Miód

Jest ceniony z uwagi na swoje właściwości antybakteryjne, które mogą pomóc zmniejszyć stan zapalny i złagodzić ból spowodowany aftami. Co ważne, nie powoduje żadnych negatywnych skutków ubocznych. Wystarczy nałożyć odrobinę miodu na aftę i pozostawić na kilka minut. Po tym czasie możesz (ale nie musisz) przepłukać usta ciepłą wodą.