Co to jest krzywica?
Krzywica to choroba metaboliczna polegająca na zaburzeniu mineralizacji kości, co prowadzi do deformacji kostnych wyczuwalnych lub widocznych przez powłoki ciała. Występuje przed zamknięciem nasad długich kości, dlatego chorują na nią przede wszystkim niemowlęta i małe dzieci. Odpowiednikiem krzywicy u dorosłych jest osteomalacja.Przyczyny krzywicy
Najczęstszą przyczyną krzywicy jest niedobór witaminy D. Są dwa powody takiego stanu rzeczy – niewłaściwa dieta i niedostateczna ekspozycja na słońce. Witamina D usprawnia wchłanianie wapnia i fosforu, czyli pierwiastków wchodzących w skład kości i zębów, a ponadto zmniejsza ich wydalanie wraz z moczem.Zbyt niski poziom witaminy D w organizmie skutkuje zaburzeniami gospodarki wapniowo-fosforowej. Wchłanianie wapnia i fosforu z układu pokarmowego jest zmniejszone, a wydalanie z moczem wzrasta, co przekłada się na niedostateczną mineralizację kośćca i jego zniekształcenie.
Nie zawsze jednak za rozwój krzywicy jest odpowiedzialny niedobór witaminy D. Czasem do jej wystąpienia prowadzi:
- niedobór wapnia – pierwiastek ten jest wówczas pobierany z kości, co prowadzi do ich odwapnienia,
- nadmiar fosforanów w diecie – hamują wchłanianie wapnia,
- defekty metaboliczne – np. zaburzenia wchłaniania tłuszczów,
- stwardnienie rozsiane – chorzy mają mniej witaminy D w organizmie.
Objawy krzywicy u dzieci
Na rodzaj i stopień nasilenia objawów krzywicy znacząco wpływa stopień niedoborów składników budulcowych tkanki kostnej. Przed wystąpieniem objawów kostnych pojawiają się tzw. objawy zwiastunowe – drażliwość i niepokój, silny zapach moczu, pocenie się główki podczas karmienia czy skłonność do zaparć.Objawy krzywicy ze strony układu kostnego to:
- miękka i spłaszczona potylica,
- bardzo wolne zarastanie ciemiączka,
- deformacje czaszki,
- guzy czołowe,
- pogrubienie żeber w miejscu połączenia chrząstki z kością,
- zbyt mały obwód klatki piersiowej,
- deformacje klatki piersiowej,
- wygięcie kręgosłupa w odcinku lędźwiowym,
- zniekształcenie kości miednicy,
- łukowato wygięte kości nóg,
- kolana nadmiernie rozstawione na zewnątrz lub do wewnątrz,
- płaskostopie,
- pogrubienie nasad kości rąk,
- opóźnione wyrzynanie się zębów.
Diagnostyka krzywicy
W przypadku zaobserwowania u dziecka niepokojących objawów należy niezwłocznie zgłosić się do lekarza. Prawdopodobnie postawi on wstępne rozpoznanie na podstawie samych objawów, jednak dla potwierdzenia zleci wykonanie badań.Postawienie rozpoznania krzywicy umożliwia diagnostyka laboratoryjna – zasadnicze znaczenie ma tu ocena gospodarki wapniowo-fosforanowej. Oprócz badań krwi lekarz czasami dodatkowo zleca badania obrazowe, głównie RTG.
Leczenie krzywicy
Czy krzywica u dzieci jest uleczalna? Tak – na szczęście da się ją całkowicie wyleczyć, uzupełniając niedobory witamin w organizmie. Po zdiagnozowaniu krzywicy pediatra zaleci stopniowe dostarczanie dziecku składników niezbędnych do prawidłowego rozwoju, lecz na efekty kuracji trzeba będzie nieco poczekać (nawet do kilku miesięcy).W czasie suplementacji witaminami rodzic powinien szczególnie zadbać o dietę dziecka. Powinna być ona bogata w tłuszcze, które są niezbędne do prawidłowego wchłaniania witaminy D.
Profilaktyka krzywicy
Krzywicy u dzieci można łatwo zapobiec – przede wszystkim trzeba zadbać o odpowiednią dietę, w której powinny znaleźć się pokarmy bogate w witaminę D i tłuszcze. Dzieci powinny też możliwie jak najczęściej przebywać na słońcu, ponieważ pod jego wpływem zachodzi synteza witaminy D w skórze.Ponadto w ramach profilaktyki krzywicy warto stosować suplementację witaminy D. Przed jej wprowadzeniem należy jednak skonsultować się z lekarzem, który dobierze odpowiednią dawkę.
Skutki krzywicy
Nieleczona lub nieprawidłowo leczona krzywica skutkuje licznymi powikłaniami ze strony układu kostnego. Należą do nich przede wszystkim deformacje kostne, zaburzenia wzrostu i złamania na skutek zaburzeń mineralizacji kośćca. Zniekształcenia szkieletowe mogą być trwałe nawet pomimo leczenia, jeśli choroba zdążyła już przejść w zaawansowane stadium.Autor: Redakcja
