Szafran – co to jest?
Szafran pozyskuje się z wysuszonych i zmielonych znamion kwiatowych krokusa uprawnego (Crocus sativus). Powszechnie uprawia się go w Turcji, Iranie, Indiach oraz w południowej Europie: Grecji, Hiszpanii czy Francji.
Sama nazwa „szafran” ma pochodzenie arabskie i dosłownie oznacza „być żółtym”, jednocześnie wskazując na jedną z jego licznych zalet. Z uwagi na to właśnie zabarwienie, szafran wykorzystywano kiedyś jako dodatek do perfum lub do nadawania żółtej, słonecznej barwy tkaninom (np. urzędniczych tog w starożytnym Rzymie).
Dziś szafran jest najdroższą przyprawą na świecie, ale wysoką wartość przedstawiał również w przeszłości (funt wysuszonej przyprawy był wart 80 dni pracy robotnika).
Szafran – właściwości
To właśnie właściwości zdrowotne mają wpływ na popularność szafranu. Roślina ta jest bogata w liczne składniki aktywne: krocynę, safranal, zeaksantynę, likopen, karotenoidy, flawonoidy i witaminy.
Dzięki nim szafran ma działanie:
- przeciwdepresyjne – powoduje wzrost neuroprzekaźników serotoniny i dopaminy, co bezpośrednio wpływa na poprawę samopoczucia,
- przeciwdrgawkowe,
- wspomagające trawienie,
- rozkurczowe,
- wspomagające prawidłowe funkcjonowanie krążenia,
- regulujące ciśnienie krwi,
- regulujące poziom cholesterolu,
- łagodzące objawy zespołu napięcia przedmiesiączkowego,
- przeciwnowotworowe – w tym wypadku za zdolność hamowania komórek raka okrężnicy odpowiada krocyna,
- wspomagające leczenie niepłodności u mężczyzn,
- wspomagające odchudzanie – składniki szafranu pomagają naszemu organizmowi trawić pożywienie i są cennym źródłem antyoksydantów.
Ponadto w szafranie znajdziemy witaminy z grupy B, C i A, potas, miedź cynk oraz wspomniane już przeciwutleniacze.
Czytaj także: Propolis – właściwości i zastosowanie. Na co pomaga?
Szafran – przeciwwskazania
Szafran przeważnie jest dobrze tolerowany przez ludzki organizm, jednak wyłącznie wtedy, gdy spożywasz go z umiarem. W przeciwnym wypadku może on powodować skutki uboczne, takie jak zaburzenia żołądkowo-jelitowe, bóle głowy czy kołatanie serca. Bardzo duże dawki szafranu mogą narazić Cię także na krwawienia (dawniej stosowano go jako środek poronny).
Dzieje się tak jednak wyłącznie po wstrzyknięciu składników aktywnych do krwi. Natomiast podanie przyprawy drogą doustną jest w pełni bezpieczne.
W przypadku suplementów diety z szafranem zachować szczególną ostrożność (lub całkowicie zrezygnować) powinny:
- kobiety w ciąży i karmiące piersią,
- osoby z chorobą afektywną dwubiegunową,
- małe dzieci,
- pacjenci przyjmujący benzodiazepiny, barbiturany, beta-blokery, blokery kanału wapniowego i leki moczopędne,
- pacjenci z niskim ciśnieniem krwi,
- osoby z alergią na oliwki, życicę i solankę.
Szafran – do czego dodać?
W aptekach możesz znaleźć nalewki z szafranem, które mają za zadanie poprawić nastrój i pomóc się odprężyć. Popularne są także tabletki bądź kapsułki z ekstraktem z szafranu, które zawierają dodatkowo wiele innych związków bioaktywnych.
Jeśli jednak chcemy wspomagać się przyprawą we własnej kuchni, kiedy warto ją dodać? Można go wykorzystać do barwienia ciast, potraw z ryżem, dań rybnych i z owocami morza, sosów, flaków, gulaszu, zapiekanek, puddingów i słodkich likierów. Tradycyjnie dodaje się szafranu także do indyjskiej pilawy oraz hiszpańskiej paelli.
Szafran – jaki ma smak?
Smak przyprawy jest intensywny, określany jako korzenny, gorzki, lekko ostry, piżmowy. By wydobyć jego głębie, należy namoczyć go w niewielkiej ilości zimnej wody (lub mleka czy zupy) i dodać do potrawy pod koniec gotowania. Wystarczą zaledwie dwie nitki, by wprowadzić intensywny aromat i barwę do przygotowywanego dania!
Ile kosztuje szafran?
Wysokie ceny szafrany są podyktowane m.in.:
- jego ręczną produkcją – słupki kwiatów są zbierane ręcznie, a sam proces produkcji jest skomplikowany i czasochłonny. Szacuje się, że jeden kilogram suszu zawiera w sobie nawet 150 000 kwiatów,
- kosztami hodowli – najwyższej klasy szafran rośnie wyłącznie w profesjonalnych hodowlach, które muszą spełniać rygorystyczne standardy,
- brakiem zamienników o zbliżonych działaniu – na rynku można znaleźć mieszanki o podobnym kolorze czy smaku, ale mają one zupełnie inne działanie,
- ponadprzeciętnym właściwościom – to właśnie z uwagi na nie szafran jest tak bardzo ceniony,
- jakością – tańsze przyprawy oznaczone jako szafran mają sfałszowany skład,
- szerokim zakresem zastosowań – nadaje się jako przyprawa do najróżniejszych potraw.
Ile zatem kosztuje szafran? Mieszanka najwyższej klasy może kosztować nawet kilkadziesiąt tysięcy za jeden kilogram. Ale cena przyprawy o zadowalającej jakości waha się w granicach ok. 170 zł za 10 gram. Choć niektórych zniechęca to do zakupu, należy pamiętać, że przyprawa ta jest bardzo wydajna i nawet jej niewielkie ilości mogą nam posłużyć bardzo długo.
Gdzie kupić szafran?
Zanim zdecydujesz się kupić szafran, powinieneś dokładnie sprawdzić, czy masz do czynienia z uczciwym sprzedawcą. Pamiętajmy o tych kilku wskazówkach:
- dobrej jakości szafran znajdziesz przede wszystkim w sklepach ze zdrową żywnością. Mogą to być zarówno punkty stacjonarne, jak i ich internetowe strony,
- w sklepach internetowych ceny szafranu są z reguły niższe. Jeśli mamy jakiekolwiek podejrzenia, najpierw zapoznajmy się z opiniami osób, które już zdecydowały się na zakup,
- szczególną ostrożność powinniśmy zachować na aukcjach internetowych i przy ofertach osób prywatnych – właśnie tutaj najłatwiej trafić na oszusta.
