Zwłóknienie płuc – co to jest?
Ze zwłóknieniem płuc mamy do czynienia wtedy, gdy wokół pęcherzyków płucnych robią się blizny. Przez to, że tkanki zaczynają sztywnieć i się zagęszczać, płuca nie są w stanie prawidłowo pracować. Skoro płuca nie funkcjonują tak, jak powinny, to do krwiobiegu nie trafia odpowiednia ilość tlenu. Z biegiem czasu zwłóknienie coraz bardziej postępuje, a charakterystyczne dla niego objawy nasilają się i mocniej dają we znaki.
Rodzaje zwłóknienia płuc
Wyróżnia się kilka typów włóknienia płuc, w tym m.in.:
- włóknienie płuc pozapalne – spowodowane niekorzystnym zejściem płatowego zapalenia płuc lub nieprawidłowym gojeniem wirusowego, mykoplazmatycznego lub alergicznego zapalenia płuc;
- włóknienie płuc idiopatyczne (samoistne) – idiopatyczne śródmiąższowe zapalenie płuc.
Czasami mówi się także o rozsianym włóknieniu płuc.
Przyczyny zwłóknienia płuc
Można wyróżnić kilka czynników, które przyczyniają się do powstania i rozwoju zwłóknienia płuc. Do najważniejszych należą:
- długotrwała ekspozycja na zanieczyszczenia (głównie na pył krzemionkowy, pył zbożowy, włókna azbestu, odchody ptaków i zwierząt);
- zabiegi radioterapii przy leczeniu nowotworów;
- przyjmowanie niektórych leków (m.in. wybranych antybiotyków, jak również leków stosowanych w chemioterapii i w leczeniu zaburzeń pracy serca);
- nałogowe palenie papierosów;
- choroby obejmujące płuca (np. zapalenie płuc, gruźlica, toczeń rumieniowaty, sarkoidoza, reumatoidalne zapalenie stawów, twardzina).
Jakie są objawy zwłóknienia płuc?
W początkowym stadium o włóknieniu płuc można nawet nie wiedzieć, ponieważ nie daje żadnych objawów. Dopiero z czasem postępujący proces zaczyna manifestować się różnymi symptomami. Charakterystycznymi objawami zwłóknienia płuc są:
- kaszel;
- duszność;
- płytki, przyspieszony oddech;
- szybka męczliwość;
- ogólne osłabienie;
- utrata apetytu;
- spadek masy ciała;
- przewlekłe zmęczenie;
- bóle mięśni i stawów.
Jeśli powyższe objawy utrzymują się przez dłuższy czas, wskazana jest wizyta u lekarza. Diagnozowaniem i leczeniem chorób układu oddechowego, w tym zwłóknienia płuc, zajmuje się pulmonolog.
Diagnostyka zwłóknienia płuc
Rozpoznanie stawia się na podstawie badań, których wykonanie zleca lekarz.
Badania diagnostyczne
W zakresie diagnostyki zwłóknienia płuc zastosowanie znajdują takie badania, jak:
- badania obrazowe – prześwietlenie rentgenowskie (RTG) klatki piersiowej oraz tomografia komputerowa (TK) pozwalają wykryć chorobę i ocenić, jak szybko postępuje;
- echokardiografia (USG serca) – pozwala ocenić pracę serca i wykryć nieprawidłowości w budowie prawej komory;
- spirometria – pomaga ocenić szybkość i ilość przepływu powietrza w jednostce czasu;
- oksymetria – pozwala zmierzyć wysycenie tlenem hemoglobiny i tym sposobem monitorować przebieg choroby;
- próba wysiłkowa – wykonuje się ją na bieżni lub rowerze stacjonarnym, pozwala monitorować czynność płuc.
Biopsja
Postawienie ostatecznej diagnozy umożliwia biopsja, która polega na pobraniu niewielkiej ilości tkanki płuc i zbadaniu jej pod mikroskopem w laboratorium. Materiał można pozyskać na jeden z następujących sposobów:
- bronchoskopia;
- płukanie oskrzelowo-płucne (BAL);
- biopsja chirurgiczna.
Leczenie zwłóknienia płuc
Przebieg choroby może być różny; u niektórych pacjentów jest on szybki i ciężki, a u innych czynność płuc pogarsza się stopniowo miesiącami, a czasem nawet latami. Dostępne są leki i terapie, które pomagają łagodzić objawy zwłóknienia płuc i tym sposobem poprawić jakość życia.
Metody leczenia zwłóknienia płuc to m.in.:
- farmakoterapia – stosuje się głównie kortykosteroidy, leki hamujące układ odpornościowy oraz acetylocysteinę z prednizonem;
- tlenoterapia – zmniejsza obciążenie prawej komory serca, ułatwia oddychanie;
- rehabilitacja oddechowa – wzmacnia mięśnie oddechowe.
W zaawansowanym stadium choroby, gdy powyższe sposoby nie przynoszą oczekiwanych rezultatów, jedynym rozwiązaniem jest przeszczep płuc.
Czy zwłóknienie płuc da się wyleczyć?
Choć przebieg choroby i nasilenie jej objawów bywają różne, to powstałe przez zwłóknienie płuc zmiany zawsze są trwałe i nieodwracalne. Leczenie pozwala jedynie złagodzić uciążliwe symptomy i spowolnić rozwój schorzenia, ale nie prowadzi do całkowitego wyleczenia. Dlatego warto stosować działania profilaktyczne, polegające na unikaniu czynników prowadzących do rozwoju włóknienia płuc.
Autor: Redakcja
