📌 Wiedza w pigułce
- Wiosną uczulają przede wszystkim pyłki drzew – m.in. leszczyny, olchy, brzozy, topoli i dębu, a pod koniec sezonu coraz większe znaczenie mają trawy i chwasty.
- Najbardziej intensywne okresy pylenia zmieniają się w kolejnych miesiącach – w marcu dominują m.in. leszczyna i olcha, w kwietniu brzoza, a w maju i czerwcu coraz silniej pylą trawy.
- Typowe objawy alergii wiosennej to wodnisty katar, zatkany nos, kichanie, świąd i łzawienie oczu, kaszel oraz duszność. U części osób mogą pojawić się także objawy skórne.
- Ograniczenie kontaktu z pyłkami może zmniejszać nasilenie objawów – pomocne są m.in. zmiana ubrania po powrocie do domu, mycie twarzy i rąk oraz unikanie suszenia prania na zewnątrz.
- Wiosną zagrożeniem dla alergików są również owady – u osób uczulonych jad pszczół, os, trzmieli czy szerszeni może wywołać ciężką reakcję alergiczną.
Do roślin, które uczulają najczęściej należą: trawy, brzoza, bylica, leszczyna, babka. Niestety większość z nich rozpoczyna pylenie właśnie wiosną i kontynuuje latem. Alergia wiosną może być bardzo intensywna – często nazywana jest gorączką sienną, właśnie z powodu gwałtownych objawów.
Co pyli wiosną?
Wiosną pylą głównie drzewa, dopiero z końcem maja rozpoczyna się okres pylenia traw i chwastów. W powietrzu unoszą się także przez cały rok zarodniki grzybów pleśniowych, Cladosporium i Alternaria, ale ich stężenie rośnie gwałtownie wraz z rozpoczęciem prac rolnych, osiagając maksymalne stężenia w czerwcu lipcu i sierpniu.
Co pyli na początku wiosny?
W marcu pylą nadal leszczyna oraz olcha, które już w styczniu i lutym mogą wywoływać objawy alergii. Na początku wiosny swój okres pylenia zaczynają brzoza, topola i wierzba.

Co pyli w drugiej części wiosny?
W kwietniu przestają już pylić leszczyna i olcha. Alergię na tym etapie wiosny mogą wywoływać unoszące się w powietrzu pyłki topoli, a najbardziej intensywnie pyli brzoza. W drugiej połowie miesiąca zaczyna również pylić dąb, a także może już się pojawić niskie stężenie pyłku traw.
Coraz więcej jest także w powietrzu zarodników Cladosporium i Alternaria.

W maju kończy już pylić brzoza, ale bardzo mocno pyli dąb. Maj jest ostatnim miesiącem, kiedy pylą drzewa – w miesiącach letnich pylą już głównie trawy i chwasty. Intensywnie zaczynają pylić trawy, pod koniec miesiąca pokrzywa, babka i szczaw. W powietrzu unoszą się nadal zarodniki grzybów Cladosporium i Alternaria.

Z kolei w czerwcu najmocniej pylą już:
- trawy,
- pokrzywa,
- szczaw.
Poza tym w powietrzu unoszą się alergeny:
- babki,
- komosy,
- czarnego bzu,
- lipy,
- rzepaku,
- żyta.

Objawy alergii wiosną
Do objawów alergii wiosennej zaliczamy przede wszystkim:
- katar sienny,
- uczucie zatkanego nosa,
- obrzęk śluzówki,
- przezroczystą wydzielinę z nosa,
- zapalenie spojówek (a także łzawienie oczu, ich zaczerwienienie, świąd),
- kaszel alergiczny,
- duszności, a nawet napady astmy oskrzelowej oraz świszczący oddech.
W zależności od rodzaju uczulenia i kontaktu z alergenem pojawić się mogą również objawy skórne alergii, takie jak:
- świąd,
- pokrzywka,
- egzema,
- zaczerwienienie skóry.
W przypadku alergii na zboża (żyto) mogą pojawić się objawy ze strony układu pokarmowego, takie jak ból brzucha, biegunka, wymioty.
Jeżeli wystąpią u Ciebie objawów alergii, udaj się do alergologa, który może zlecić wykonanie testów uczuleniowych oraz przepisać leki antyhistaminowe, które łagodzą objawy alergii.
Chcesz umówić wizytę u alergologa?
Zobacz, gdzie ją zarezerwujesz w Świecie Zdrowia
Alergia wiosną – jak jej przeciwdziałać?
Okres pylenia roślin to trudny czas dla alergików. Poniższe porady mogą pomóc w minimalizowaniu objawów alergii wiosną:
- Unikaj spacerów po łąkach czy lasach liściastych (w lasach iglastych stężenie pyłków będzie mniejsze).
- Pyłki, jeśli przedostaną się do domu, gromadzą się w tkaninach – dywanach, zasłonach, osadzają się na ubraniu. Dlatego po powrocie do domu zmień ubranie, a także dokładnie umyj ręce i twarz, aby pozbyć się osadzonych pyłków. Pomocne może być także pozbycie się z domu zbędnych rzeczy, jak dywany czy wykładziny (lub bardzo częste odkurzanie), a ciężkie zasłony można zmienić na rolety.
- Unikaj suszenia prania na zewnątrz – pyłki mogą się na nim osadzić i spowodować zaostrzenie objawów alergii.
- Mieszkanie możesz wietrzyć w godzinach wieczornych lub nocnych, a także po deszczu lub burzy. Pyłków jest wtedy mniej w powietrzu, jednak nie oznacza to, że nie ma ich wcale.
- Uwzględnij okres pylenia podczas planowania urlopu. W każdym rejonie geograficznym rośliny mogą pylić w nieco innym czasie, co ma związek z warunkami atmosferycznymi. Na urlop alergicy powinni wybierać miejsca nad morzem lub wysoko w górach, gdzie pogoda działa na ich korzyść, a pyłków jest w powietrzu znacznie mniej.
- Oczyszczacz powietrza może pomóc Ci usunąć z alergeny i zanieczyszczenia z mieszkania.
Alergia wiosną – uczulenie na jad owadów
Wiosną nie tylko przyroda budzi się do życia, budzą się także owady. A wiele osób jest uczulonych na ich jad – najczęściej występuje alergia na jad owadów błonkoskrzydłych, takich jak osa, trzmiel, pszczoła czy szerszeń.
Reakcja alergiczna na użądlenie może być niebezpieczna dla zdrowia i życia (wstrząs anafilaktyczny, silna duszność). Jeżeli zmagasz się z uczuleniem na jad owadów:
- unikaj przebywania wśród kwitnących kwiatów,
- noś ze sobą leki – jeżeli lekarz takie zalecił,
- pamiętaj o zamykaniu koszy na śmieci,
- unikaj jedzenia słodyczy i owoców na dworze,
- w razie przebywania w miejscu, w którym może dojść do użądlenia załóż strój z długim rękawem, długie spodnie, a także unikaj perfum czy zapachu potu.
FAQ – najczęściej zadawane pytania o alergię wiosną
Czy deszcz zmniejsza ilość pyłków w powietrzu?
Tak, po deszczu stężenie pyłków w powietrzu może być niższe, dlatego jest to często korzystniejszy moment na wietrzenie mieszkania lub wyjście na zewnątrz. Nie oznacza to jednak, że pyłki znikają całkowicie.
Czy alergia na pyłki może powodować duszność?
Tak. Oprócz kataru, zatkanego nosa i zapalenia spojówek alergia może powodować kaszel, świszczący oddech i duszność. U osób z astmą kontakt z alergenami może również nasilać jej objawy.
Czy oczyszczacz powietrza pomaga przy alergii na pyłki?
Oczyszczacz powietrza może pomóc ograniczyć ilość alergenów i zanieczyszczeń znajdujących się w mieszkaniu. Nie eliminuje jednak całkowicie kontaktu z pyłkami, dlatego warto łączyć jego stosowanie z innymi sposobami zmniejszania ekspozycji.
Czy alergia na pyłki może powodować objawy skórne?
Tak. U części osób mogą pojawić się również objawy skórne, takie jak świąd, pokrzywka, egzema lub zaczerwienienie skóry. Rodzaj i nasilenie dolegliwości zależą od indywidualnej reakcji organizmu i kontaktu z alergenem.
Kiedy z objawami alergii wiosennej zgłosić się do alergologa?
Warto skonsultować się z alergologiem, jeśli objawy są nasilone, regularnie powracają w określonej porze roku lub utrudniają codzienne funkcjonowanie. Lekarz może zlecić testy alergiczne oraz dobrać leczenie łagodzące objawy.
Bibliografia
- Jahnz-Różyk K., Kupczyk M., Gajewski P. (red.). Alergologia. Podręcznik specjalistyczny. Kraków: Medycyna Praktyczna; 2024.
- Wojewódzka Stacja Sanitarno-Epidemiologiczna we Wrocławiu. Co pyli w lipcu? – kalendarz pylenia roślin. Portal Gov.pl; 2026. https://www.gov.pl/web/wsse-wroclaw/co-pyli-w-lipcu—kalendarz-pylenia-roslin [dostęp: 18.09.2026].
- Polskie Towarzystwo Alergologiczne. Kalendarz pylenia. PTA dla pacjentów; 2026. https://dlapacjentow.pta.med.pl/baza-wiedzy/kalendarz-pylenia/ [dostęp: 18.09.2026].
- Ośrodek Badania Alergenów Środowiskowych. Kalendarz pylenia roślin – Region III. Serwis alergologiczny alergen.info.pl; dane opracowane na podstawie pomiarów z lat 1989–2013. http://www.alergen.info.pl/kalendarz_pylenia_roslin.php?r=region_3 [dostęp: 18.09.2026].
- Rapiejko P. Pomiary stężenia pyłku. Ośrodek Badania Alergenów Środowiskowych – serwis alergologiczny; 2018. http://www.alergen.info.pl/Pomiary_stezenia_pylku [dostęp: 18.09.2026].
- Lipiec A. Kalendarz pylenia. Co teraz pyli i skąd to wiemy? Strefa Alergii; 2024. https://strefaalergii.pl/choroby-alergiczne/alergia-wziewna/kalendarz-pylenia-co-teraz-pyli-i-skad-to-wiemy/ [dostęp: 18.09.2026].








