Babeszjoza u ludzi – co to za choroba?
Babeszjoza jest odzwierzęcą, pasożytniczą chorobą. Wywołują ją pierwotniaki Babesia – których obecność w erytrocytach odkrył w 1888 roku lekarz Victor Babes.
Po przedostaniu się do organizmu dochodzi do infekcji – pierwotniak mnoży się w krwinkach, co w konsekwencji prowadzi do rozpadu krwinek czerwonych i niedokrwistości.
Babeszjoza u człowieka – 5 najważniejszych informacji:
- Babeszjozę przenoszą zazwyczaj kleszcze Ixodes.
- Choroba może przebiegać bezobjawowo lub dawać objawy grypopodobne (gorączka, bóle mięśni).
- U osób zdrowych, z prawidłowo funkcjonującym układem odpornościowym, babeszjoza przebiega zazwyczaj łagodnie.
- Możliwe powikłania babeszjozy to m.in. niedokrwistość, uszkodzenie nerek, problemy neurologiczne.
- W terapii i leczeniu stosowane są odpowiednio dobrane antybiotyki – leki na babeszjozę przyjmuje się od kilku do kilkunastu dni (zgodnie z zaleceniami lekarza).
Polecamy: Kleszcze w skórze: jak wyciągnąć kleszcza? Jak wygląda kleszcz w skórze?
Babeszjoza – objawy
Jakie są pierwsze objawy babeszjozy i kiedy mogą wystąpić? Przede wszystkim warto wiedzieć, że w pierwszej fazie choroby zazwyczaj nie występują charakterystyczne objawy.
Z kolei bezobjawowy przebieg mocno utrudnia postawienie szybkiej diagnozy. Szacuje się, że okres inkubacji do momentu wystąpienia pierwszych objawów wynosi do nawet 4 tygodni od ugryzienia zainfekowanego babeszjozą kleszcza.
Objawy babeszjozy, przebieg lekki:
- ogólne rozbicie,
- bóle stawów.
Objawy babeszjozy, przebieg ciężki:
- problemy z oddychaniem,
- sztywność mięśni, sztywność karku,
- żółtaczka,
- problemy z oddawaniem moczu (ciemny mocz),
- niewydolność wątroby,
- niewydolność nerek,
- objawy wstrząsu,
- przyspieszona akcja serca,
- obniżone ciśnienie,
- powiększona śledziona.
Uwaga! Babeszjoza może być niebezpieczna szczególnie u osób z nieprawidłowo funkcjonującym układem immunologicznym, osób starszych, chorych przewlekle, z zaburzeniami odporności (np. osoby chorujące na nowotwory, HIV). Choroba może być też niebezpieczna u osób po usunięciu śledziony.
Polecamy: Neuroborelioza – objawy, powikłania. Jak wykryć neuroboreliozę?
Diagnostyka babeszjozy
W jaki sposób stawiana jest diagnoza w przypadku babeszjozy? Jeśli podejrzewasz u siebie babeszjozę lub po ugryzieniu kleszcza występują wymienione objawy, konieczna jest konsultacja z lekarzem.
Lekarz ustala rozpoznanie babeszjozy na podstawie różnych metod diagnostycznych, są to m.in.:
- wywiad epidemiologiczny,
- stwierdzenie objawów babeszjozy w wywiadzie,
- diagnostyka laboratoryjna,
- stwierdzenie występowania pierwotniaka w krwinkach czerwonych,
- badania na babeszjozę – molekularne wykrywające materiał genetyczny pierwotniaków,
- badania na babeszjozę – wykrywające przeciwciała przeciw Babesia w krwi,
- pełne badania morfologii krwi.
Uwaga! W rokowaniach znaczenie mają również parametry nerek i wątroby – w diagnostyce babeszjozy mogą być zalecone również dodatkowe badania badające stan tych i innych organów.
Polecamy: Diagnozowanie boreliozy. Jakie badania na boreliozę wykonać?
Babeszjoza – leczenie. Jak leczyć babeszjozę?
Jeśli zlecone przez lekarza badania potwierdzają babeszjozę, to po rozpoznaniu i postawieniu diagnozy wdrażane jest leczenie. Zazwyczaj terapia polega na dobraniu odpowiednich leków (np. antybiotyki i inne leki na babeszjozę działające na pierwotniaki). Terapia trwa zwykle od tygodnia do 10 dni.
Jak wygląda leczenie babeszjozy o ciężkim przebiegu? W takim przypadku leczenie przeciwpierwotniakowe może trwać nawet kilka tygodni lub miesięcy. Celem jest osiągnięcie niewykrywalności w powtarzanych cyklicznie badaniach pasożytów (w badaniach mikroskopowych lub molekularnych).
W ciężkim przebiegu babeszjozy bardzo ważne jest też wspomagające leczenie i badanie funkcji wątroby i nerek, aby nie doszło do uszkodzenia tych organów.
Jeśli po 3 miesiącach od momentu rozpoczęcia leczenia obecność pasożytów we krwi utrzymuje się, może to być wskazaniem do powtórzenia cyklu leczenia babeszjozy.
Polecamy: Usuwanie kleszcza – jak działają narzędzia do usuwania kleszczy?
Babeszjoza – odpowiedzi na często zadawane pytania
Czy babeszjoza może wystąpić u psa i kota?
Babeszjoza może wystąpić u zwierząt domowych (często występuje babeszjoza u psa i babeszjoza u kota). Występuje też babeszjoza koni, krów i owiec. U psów i kotów dodatkowo w przebiegu babeszjozy mogą wystąpić objawy ze strony układu pokarmowego, powiększone węzły chłonne oraz objawy neurologiczne.
Babeszjoza u dziecka – czy to niebezpieczne?
Jeśli dziecko ugryzł kleszcz i występują niepokojące objawy, to koniecznie skonsultuj się z lekarzem. Potencjalnie babeszjoza u dziecka może być niebezpieczna – jest jedną z chorób przebiegających w pierwszej fazie bezobjawową, trudno ją wykryć, a grypopodobne objawy babeszjozy u dziecka mogą dodatkowo utrudniać rozpoznanie choroby.
Polecamy: Kleszcz u dziecka – jak go usunąć, kiedy udać się do lekarza, jak rozpoznać boreliozę
Jak często występuje babeszjoza?
Babeszjoza u ludzi występuje rzadko – w Polsce najczęściej babeszjoza występuje u psów lub kotów. Rejestrowane zachorowania na babeszjozę w Polsce pochodziły przede wszystkim z terenów endemicznych (m.in. zakażenia przywleczone z krajów Ameryki Północnej i Południowej).
Borelioza a babeszjoza – czym się różnią?
Borelioza i babeszjoza to dwie choroby zakaźne przenoszone przez kleszcze. Różnice polegają na tym, że borelioza wywoływana jest przez bakterię Borrelia burgdorferi, a babeszjoza – wywoływana jest przez pasożyta Babesia przenoszonego przez zarażone kleszcze. Przebieg i objawy boreliozy i babeszjozy mogą się różnić, to dwie odrębne jednostki chorobowe.
Jak wygląda profilaktyka babeszjozy?
Jak uniknąć zakażenia babeszjozą? Najlepszą i jedyną metodą profilaktyczną jest skuteczna ochrona przed kleszczami.
Czy możliwe jest całkowite wyleczenie babeszjozy?
Co prawda babeszjoza (obecność pierwotniaków w krwi) może utrzymywać się latami i nie dawać objawów, ale w przypadku podjęcia terapii i leczenia babeszjozy – jest możliwe całkowite wyleczenie.
Autor: Katarzyna Górska
