Katar bakteryjny – jak wygląda i ile trwa?

Katar bakteryjny – przyczyny

Katar to stan zapalny błony śluzowej nosa. Przyczyn wystąpienia kataru może być wiele, a jedną z możliwych jest zakażenie bakteryjne. Najczęściej do rozwoju kataru bakteryjnego doprowadzają takie bakterie, jak Streptococcus pneumoniae, Moraxella catarrhalis i Haemophilus influenzae.

Czy katar bakteryjny jest zaraźliwy?

Zakażenia bakteryjne przenoszą się drogą kropelkową, co w praktyce znaczy tyle, że można się zarazić, przebywając w pobliżu osób zainfekowanych. Bakterie rozprzestrzeniają się podczas kasłania, kichania i mówienia przez osobę chorą. Katarem bakteryjnym można się również zarazić, mając styczność z powierzchnią, na jakiej osadziły się bakterie.

Czytaj także: Katar i kichanie a koronawirus SARS-coV-2. Czy katar może być objawem zakażenia?

Katar bakteryjny – objawy

Przy katarze bakteryjnym wydzielina jest dość gęsta – często określa się ją mianem ropnej. Na początku jest przezroczysta, jednak z biegiem czasu przybiera barwę żółtawą, zielono-żółtawą lub szarawą, co wynika z obecności ropy i śluzu w przewodach nosowych. Czy żółty albo zielony katar zawsze oznaczają katar bakteryjny? Jak się okazuje, takie zabarwienie może, ale wcale nie musi oznaczać infekcji o podłożu bakteryjnym. Dlatego właśnie diagnozę powinien postawić lekarz.

Zapach wydzieliny z nosa jest bardzo nieprzyjemny, co również stanowi cechę charakterystyczną dla zakażenia wywołanego przez bakterie. W związku z tym, że wydzielina spływa po tylnej ścianie gardła, często pojawia się kaszel mokry, czyli przebiegający z odkrztuszaniem flegmy. W obrębie nosa dodatkowo mogą tworzyć się ropne czopy. Wydzielina w nosie jest bardzo gęsta, jej usuwanie przysparza chorym trudności. Pacjentom dokucza też uczucie zatkanego nosa, które może uniemożliwiać swobodne oddychanie i rozpoznawanie smaku. Przez katar bakteryjny zmienia się także barwa głosu.

Razem z katarem bakteryjnym mogą występować takie objawy, jak:

• gorączka powyżej 38,5°C,
• mokry kaszel z odkrztuszaniem flegmy,
• uczucie drapania w gardle,
• ból gardła,
• ból głowy,
• zapalenie zatok,
• zmęczenie,
• złe samopoczucie.

U dzieci katar bakteryjny może utrudniać jedzenie i zaburzać spokojny sen, przez co maluchy stają się rozdrażnione i płaczliwe.

Może Cię zainteresować: Katar u dziecka – leczenie. Przyczyny kataru u dzieci

Katar wirusowy czy bakteryjny – jak rozpoznać?

Podstawą ustalenia najczęściej jest wywiad lekarski (szczególnie dotyczący środowiska pracy oraz warunków mieszkaniowych, a także okoliczności wystąpienia objawów) i badanie otolaryngologiczne. Przeprowadzenie badania zwykle ma na celu wykluczenie innych schorzeń.

W badaniu jamy nosa, czyli rynoskopii przedniej, widoczny jest znaczny obrzęk błony śluzowej. Lekarz może dodatkowo zlecić wykonanie testów alergicznych i innych badań diagnostycznych, np. morfologii krwi obwodowej.

Katar bakteryjny – jak leczyć?

Leczenie kataru bakteryjnego jest nieco trudniejsze niż leczenie kataru wirusowego i na ogół wymaga więcej czasu. Przy podejrzeniu zakażenia bakteryjnego należy skonsultować się z lekarzem pierwszego kontaktu (specjalistą medycyny rodzinnej lub pediatrą), ponieważ konieczna może okazać się antybiotykoterapia, a antybiotyk, jak wiadomo, zawsze przepisuje lekarz. Jaki antybiotyk będzie odpowiedni na katar bakteryjny? Lek powinien zostać dobrany na podstawie wyników badań, które pokażą, z jakim rodzajem bakterii mamy do czynienia. Pamiętajmy, że antybiotyki nie mają zastosowania w leczeniu infekcji wirusowych, lecz wyłącznie bakteryjnych.

Domowe sposoby na katar bakteryjny

Oprócz antybiotyku na katar bakteryjny można stosować leki dostępne w aptece bez recepty, jak choćby krople do nosa. Polecane są także płukanki z wody morskiej, którą można dostać w specjalnych buteleczkach z aplikatorem. Kolejny sprawdzony sposób na katar bakteryjny to inhalacje przygotowane z wykorzystaniem soli fizjologicznej lub ulubionego olejku eterycznego. Takie inhalacje można zastosować nawet wtedy, gdy nie mamy w domu inhalatora – wystarczy bowiem miska z gorącą wodą.

Sprawdź: Inhalacje na katar – jak je zrobić?

Ogólnodostępne specyfiki zwykle działają jednak słabiej na katar bakteryjny niż wirusowy. Z uwagi na ich ograniczoną skuteczność trzeba uważać z dawkowaniem. Nie powinno się przekraczać dawek zalecanych przez producenta, a w razie braku rezultatów prowadzonego leczenia wskazany jest ponowny kontakt z lekarzem.

Przy katarze dobrze jest też nawilżać powietrze w domu. Można robić to z wykorzystaniem specjalnego nawilżacza powietrza lub przy pomocy mokrego ręcznika powieszonego na ciepłym kaloryferze. Odpowiednio nawilżone powietrze ułatwia oddychanie i usuwanie gęstej wydzieliny z nosa. Ważne jest także regularne wietrzenie pomieszczeń, w których przebywamy. Takie postępowanie ogranicza rozprzestrzenianie się chorobotwórczych drobnoustrojów w powietrzu.

Prawidłowa higiena przy katarze bakteryjnym

W przebiegu kataru bakteryjnego bardzo ważne jest regularne oczyszczanie nosa z wydzieliny. Nos najlepiej wydmuchiwać w czyste chusteczki higieniczne. Nie powinno się doprowadzać do nagromadzenia wydzieliny w nosie ani sytuacji, w której będzie ona wypływać na zewnątrz. Zalegająca przez długi czas wydzielina tworzy idealne środowisko dla wirusów i bakterii, które się w niej namnażają, dlatego należy się jej sukcesywnie pozbywać.

Warto sięgnąć po krople na katar bakteryjny i inne preparaty sprzyjające oczyszczaniu nosa i wykazujące właściwości pielęgnacyjne. Dobrym wyborem będzie wyciąg z aloesu, olejek eukaliptusowy czy naturalna woda morska wzbogacona w glicerol. Produkty tego typu przyczyniają się do nawilżenia śluzówki nosa, dzięki czemu łagodzą podrażnienia, zmniejszają obrzęk i ułatwiają oddychanie.

Czy katar bakteryjny trzeba leczyć?

Nieleczony katar bakteryjny może doprowadzić do wielu groźnych powikłań – dotyczy to zwłaszcza dzieci. Możliwe powikłania to zapalenie krtani, zapalenie ucha środkowego czy przewlekłe zapalenie zatok. Nieszkodliwego na pierwszy rzut oka kataru nie powinno się więc lekceważyć.

Ile trwa katar bakteryjny?

Każdy przypadek jest inny – czas trwania objawów w dużej mierze zależy od organizmu, a także od podejścia do leczenia. Typowy katar zwykle trwa około 7 dni; może się jednak zdarzyć, że cieknąca wydzielina i uczucie zatkanego nosa będą utrzymywać się do 10 dni lub dłużej.

Polecamy też artykuł: Katar zatokowy – jak go rozpoznać?

 

Autor: Redakcja