Liszajec zakaźny – objawy, przyczyny, zdjęcia. Jak leczyć liszajec? 

Liszajec zakaźny – co to za choroba?  

Liszajec zakaźny to choroba zakaźna skóry, a konkretnie: występująca na powierzchni skóry infekcja bakteryjna. W przebiegu choroby powstają zazwyczaj charakterystyczne zmiany pęcherzykowe. Zwiastujący chorobę stan zapalny to najczęściej wynik obecności bakterii – gronkowców i paciorkowców.  

Liszajec zakaźny – najważniejsze informacje:  

• liszajec występuje u dzieci i dorosłych, ale zdecydowanie częściej chorują dzieci 
• choroba rozwija się często w wyniku obecności bakterii na powierzchni uszkodzonej skóry 
• liszajec jest wysoce zaraźliwy – zarazić można się nie tylko od osoby zakażonej, ale też poprzez kontakt z rzeczami chorego 
• charakterystyczne pęcherze i żółtawe strupy to nie jedyne objawy – u każdego choroba przebiega nieco inaczej 

Warto też wiedzieć, że liszajec to nie liszaj płaski (choroba o podłożu immunologicznym) czy liszaj (to ogólna nazwa dla grupy chorób skóry). 

Uwaga! Liszajec zakaźny to choroba, która wymaga pilnej diagnostyki i odpowiedniego leczenia – szybko się rozprzestrzenia i wymaga szybkiej konsultacji ze specjalistą – możliwe, że będzie potrzebna antybiotykoterapia. W Świecie Zdrowia umówisz się łatwo i bez zbędnego czekania.

Rodzaje liszajca zakaźnego  

Istnieje kilka typów liszajca zakaźnego – każdy rodzaj przebiega nieco inaczej i może występować częściej w różnych grupach wiekowych.  

1. Liszajec zakaźny pęcherzowy – typowa odmiana liszajca w przypadku niemowląt; objawy to duże pęcherze z płynem w środku. 
2. Liszajec niepęcherzowy – często występuje u starszych dzieci i dorosłych; w przebiegu tego rodzaju liszajca powstają miodowe strupy wokół ust i nosa.
3. Liszajec wtórny – ten rodzaj rozwija się na skórze wraz z inną chorobą (np. AZS, łuszczyca) – jako jeden z objawów towarzyszących chorobie.
4. Przewlekły i nawrotowy liszajec – nawracający rodzaj liszajca, może występować szczególnie przy osłabionej odporności lub po intensywnym leczeniu antybiotykami.

Czytaj także: Liszaj twardzinowy – przyczyny, objawy i leczenie

Jakie są przyczyny liszajca zakaźnego?  

Przyczyny i czynniki ryzyka mogą być różne, ale można przyjąć, że główną przyczyną jest zakażenie konkretnymi rodzajami gronkowców i paciorkowców.  

Liszajec zakaźny – przyczyny:  

• zarażenie przez Staphylococcus aureus, 
• zarażenie przez Streptococcus pyogenes, 
• zadrapania i otarcia skóry (pozostawione bez odkażenia), 
• ukąszenia niektórych owadów, 
• egzema, AZS, łuszczyca i inne choroby skóry, 
• blizny po oparzeniach, 
• trudno gojące się rany,  
• wysoki poziom wilgotności w domu, 
• nieprawidłowa higiena osobista, 
• złe warunki sanitarne, 
• używanie wspólnych ręczników, 
• osłabiony układ odpornościowy, 
• przyjmowanie niektórych leków (np. antybiotyki). 

Warto wiedzieć, że do rozwoju liszajca zazwyczaj potrzeba kilku bodźców – np. uszkodzenie skóry, niewłaściwe postępowanie z raną, niska odporność. Tego typu warunki sprzyjają rozwojowi i namnożeniu bakterii w miejscu rany.  

Liszajec zakaźny – objawy u dzieci i dorosłych   

Częste objawy liszajca zakaźnego:  

• pęcherze z wyciekami płynu, 
• żółte, złociste strupy na skórze,  
• świąd i uczucie pieczenia skóry, 
• zaczerwienienie skóry, 
• obrzęki na skórze, 
• tkliwość skóry, 
• powiększenie węzłów chłonnych, 
• ogólne złe samopoczucie, 
• gorączka (rzadziej).  

Wskazówka: nawet łagodne zmiany na skórze, które powstają w wyniku rozwoju bakterii powodujących liszajec, wymagają szybkiego leczenia – zapobiegają wtórnym zakażeniom i komplikacjom. Możliwe powikłania liszajca to m.in. zapalenie tkanki łącznej – ponadto bez odpowiedniego leczenia liszajec może szybko się przenosić i stwarzać zagrożenie dla dzieci i dorosłych w bliskim otoczeniu.  

Czytaj także: Łuszczyca na twarzy – objawy, leczenie i pielęgnacja wrażliwej skóry 

Liszajec zakaźny u dzieci – jak rozpoznać?  

Jakie objawy liszajca występują u dzieci – i po czym poznać, że dziecko może chorować na liszajec zakaźny? Poza listą objawów wymienionych w powyższym akapicie mogą wystąpić przede wszystkim:  

• pęcherzyki wokół nosa i ust dziecka, 
• dziecko często i nerwowo zaczyna się drapać,  
• strupy o typowym złocisto-żółtym kolorze, 
• łatwe tworzenie się nowych zmian po dotyku. 

Warto wiedzieć, że drapanie w miejscu zmian sprawia, że istnieje większe ryzyko rozprzestrzeniania się w kolejnych miejscach. Jeśli istnieje podejrzenie liszajca u dziecka – koniecznie zgłoś się do lekarza.  

Czytaj także: Czerwone policzki u dziecka (rumień na policzkach) – przyczyny, leczenie

Liszajec zakaźny u dorosłych – jak rozpoznać?  

Liszajec u dorosłych i starszych osób przebiega zazwyczaj nieco inaczej.  

Charakterystyczne objawy:  

• strupy głównie występują na twarzy, dłoniach, przedramionach, 
• częściej występują atypowe rozmiary zmian, 
• częsty jest ból i pieczenie przy powiększonych zmianach. 

Warto pamiętać, że ryzyko liszajca jest większe u dorosłych z przewlekłymi chorobami skóry.  

Czytaj także: Czerwone plamy na twarzy – czy to uczulenie? Zdjęcia

Liszajec zakaźny – zdjęcia​. Jak wygląda liszajec? 

Jak rozpoznać liszajec po zmianach na skórze? Poniżej przykładowe zdjęcia zmian, które często występują w przebiegu tej choroby skóry. Liszajec poznasz m.in. po cechach, takich jak: 

• pęcherze z cieknącym płynem, 
• żółte strupy,  
• zmiany na skórze pokryte wielkim strupem, 
• obrzęk i rumień (szczególnie w pierwszym etapie choroby), 
• nowe zmiany często pojawiają się w pobliżu starych. 

Wskazówka: warto robić zdjęcia zmian na skórze – aby porównać je w prosty sposób do objawów z poprzedniego dnia. Dzięki temu łatwo zauważysz, czy choroba postępuje, co skłoni do wizyty u lekarza i znacząco przyspiesza diagnozę. 

Liszajec zakaźny u dzieci – zdjęcia  

Poniżej zdjęcia – u dzieci liszajec objawia się drobnymi pęcherzykami i charakterystycznym żółtym rumieniem. Zmiany często występują wokół ust.  

Liszajec zakaźny u dorosłych – zdjęcia   

Poniżej zdjęcia – liszajec u dorosłych to często większe zmiany na skórze – obejmują przedramiona lub dłonie. 

Jak leczyć liszajec zakaźny?  

Leczenie liszajca zakaźnego krok po kroku:  

1. Wywiad lekarski, pierwsza wizyta i ocena zmian skórnych – charakterystyczny obraz kliniczny choroby zwykle pozwala ustalić przyczynę objawów.
2. Jeżeli jest to konieczne, lekarz może również wykonać wymaz i posiew bakteryjny, który ułatwi postawienie diagnozy.
3. Miejscowa antybiotykoterapia (np. maści na liszajec zakaźny).
4. Ogólnoustrojowe antybiotyki na liszajec (jeśli zmiany są rozległe).
5. Odpowiednia higiena skóry, odkażenie przedmiotów (np. zabawek).
6. Monitorowanie leczenia i obserwacja zmian.
7. Kontrola po zakończeniu terapii.

Leki na liszajec – antybiotyki, leki bez recepty 

Jakie leki przepisywane są na liszajec zakaźny? Zazwyczaj dobierane są antybiotyki i leki bez recepty. Przykładowe substancje czynne stosowane w leczeniu liszajca:  

Antybiotyki na liszajec zakaźny (leki na receptę): 

• mupirocyna (maść) 
• kwas fusydowy (maść) 
• cefalexin (doustny) 
• klindamycyna, erytromycyna (dla osób z alergią na penicyliny) 

Leki bez recepty na liszajec – leczenie wspomagające: 

• żele antyseptyczne: chlorheksydyna 
• emolienty i kremy łagodzące 
• suplementy: cynk, witamina C, witamina A — wspomagają regenerację 
• preparaty z aloesem lub alantoiną (wspomagają gojenie) 

Sprawdź: Szampony, kremy, emulsje dermatologiczne na problemy skórne

Liszajec zakaźny – jak długo zaraża​ 

Przy odpowiednim leczeniu pacjent z liszajcem może przestać zarażać po ok. 24–48 godzinach od momentu wdrożenia leczenia. Zakaźność jest mniejsza, gdy zmiany skórne wysychają i nie sączy się z nich płyn, a przedmioty chorego są odpowiednio zabezpieczone i odkażone. Bez odpowiedniego leczenia zakaźność może trwać nawet do całkowitego wyleczenia, czyli zwykle 2-3 tygodnie. 

Odpowiedzi na często zadawane pytania o liszajec zakaźny 

Liszajec zakaźny a słońce i promieniowanie UV – czy ma znaczenie? ​ 

Silne promieniowanie UV i intensywne opalanie może zarówno wysuszać skórę (zwiększać ryzyko rozwoju liszajca), jak i przyspieszać pękanie pęcherzy (gdy choroba już trwa). Wszystko to sprawia, że rośnie ryzyko zakażenia, wtórnych zakażeń i powikłań liszajca.  

Ekspozycja na intensywne słońce nie wyleczy zmian, a wręcz przeciwnie – może te zmiany pogłębić. Jeśli masz liszajec lub istnieje ryzyko nawrotów – ekspozycja na słońce nie jest polecana. 

Wskazówka: chroń skórę kremem z filtrem po wyleczeniu liszajca – w ten sposób zmniejszasz ryzyko przebarwień w miejscu zmian. 

Czytaj także: Jaki SPF do cery trądzikowej? SPF do twarzy

Jakie są domowe sposoby na liszajec zakaźny?

Domowe sposoby na liszajec to jedynie metody wspierające właściwe leczenie. Lekarz może zalecić proste zabiegi do wykonania w domu:

• przemywanie zmian roztworem soli fizjologicznej,
• delikatne osuszanie skóry w miejscu wystąpienia zmian,
• stosowanie aloesu i innych środków tworzących film na skórze,
• stosowanie maści cynkowej i innych regeneracyjnych środków.

Co jeszcze może zalecić lekarz?  

1. Zawsze myj ręce – szczególnie przed dotknięciem i po dotknięciu zmian. 
2. Używaj osobnego ręcznika i pościeli – to bardzo ważne, aby ograniczyć rozsiewanie bakterii. 
3. Nie rozdrapuj zmian – to znacząco zwiększa ryzyko powikłań i przenosi zmiany w kolejne miejsca.  

Liszajec zakaźny u niemowląt​ – czy jest groźny? 

U niemowląt większość chorób może powodować powikłania i komplikacje, jeśli nie są szybko diagnozowane i odpowiednio leczone. Liszajec zakaźny nie jest wyjątkiem – u niemowląt może szybko się rozprzestrzeniać, dlatego wymaga szybkiej reakcji. Pamiętaj, że niemowlak nie ma jeszcze odpowiednio wykształconego układu odpornościowego, więc nawet z pozoru łagodne zmiany na skórze należy skonsultować z pediatrą. 

Jak rozpoznać, że to liszajec u niemowlaka? Często zmiana na skórze występuje w fałdach skóry, na policzkach i w okolicach ust. Bardzo szybko przekształca się w strupy, dziecko staje się nerwowe, często płacze, próbuje drapać zmiany skórne, jest niespokojne w nocy i w dzień.  

Czytaj także: Rumień noworodkowy – ile trwa rumień u noworodka? Jak leczyć? 

Czy liszajec zakaźny może pojawić się w nosie?​ 

Tak – i co ważne: liszajec zakaźny często rozwija się właśnie w nozdrzach, zwłaszcza u dzieci, które często drapią lub mają odruch dłubania w nosie. Nosowa postać liszajca jest równie zakaźna i może wymagać dodatkowego leczenia miejscowego.  

Czy da się temu zapobiec? Postaraj się oduczyć dziecko odruchu dłubania, utrzymuj nos dziecka w czystości i edukuj w dziedzinie higieny osobistej, unikaj wycierania nosa dziecka wspólną chusteczką, a w razie podejrzenia choroby – od razu odwiedź dermatologa. 

Czytaj także: Suchość w nosie – jak sobie z nią radzić?

Czy liszajec zakaźny w ciąży jest niebezpieczny dla matki i dziecka?​ 

I tak, i nie – z jednej strony w większości przypadków liszajca nie stanowi poważnego zagrożenia dla ciąży. Z drugiej: wymaga leczenia i to podstawowy warunek, aby nie powodował komplikacji. Co ważne – niektóre antybiotyki stosowane miejscowo są bezpieczne dla kobiet w ciąży, ale ich dobór wymaga szczegółowej konsultacji z lekarzem prowadzącym ciążę. Koniecznie skonsultuj leczenie z ginekologiem i dermatologiem. 

Pamiętaj też, że w ciąży każda, nawet najmniejsza i niewinna infekcja skóry wymaga oceny lekarza – wszystkie niepokojące objawy należy traktować poważnie. 

Sprawdź: Lekarz ginekolog w Świecie Zdrowia

Czy mając liszajec zakaźny można wychodzić na dwór?  

Tak, ale pod pewnymi warunkami.

Po pierwsze: zaleca się ograniczenie kontaktu z innymi osobami do czasu rozpoczęcia leczenia i ustąpienia objawów.  

Lekarz udzieli konkretnych wskazówek – w zależności od dobranych leków, stopnia zaawansowania zmian.

Po drugie: zakrywaj zmiany czystym opatrunkiem podczas wychodzenia z domu, nie wystawiaj też ich na słońce, nie narażaj na kolejne podrażnienia i pękanie pęcherzy.  

Jeśli musisz wyjść (np. na konsultację z lekarzem lub po leki), chroń i zabezpiecz odpowiednio zmiany skórne, noś luźne i przewiewne ubrania, które nie będą pogłębiać zmian skórnych.  

Czytaj także: Chrypka u dziecka – przyczyny i objawy. Jak leczyć chrypkę u dziecka?

Może Cię również zainteresować: