Łojotokowe zapalenie skóry – przyczyny
Łojotokowe zapalenie skóry głowy może wystąpić w każdym wieku, pojawia się czasem nawet u niemowląt. Najczęściej jednak cierpią osoby w wieku dojrzewania oraz młodzi dorośli. Zdarza się, że choroba pojawia się u kobiet po ciąży, u których na skutek zmian hormonalnych w organizmie dochodzi do pogorszenia cery. ŁZS jest chorobą o charakterze nawracającym, dlatego wymaga odpowiedniej pielęgnacji, aby utrzymać skórę w dobrym stanie. Schorzenie częściej pojawia się u mężczyzn, co może mieć związek z działaniem męskich hormonów, głównie testosteronu. Na rozwój choroby mają także wpływ nieodpowiednia higiena, zła dieta, zaburzenia hormonalne, stres, zanieczyszczenia środowiska oraz brak słońca.
ŁZS mogą wywoływać także grzyby – drożdżaki Malassezia spp., wchodzące w skład fizjologicznej flory bakteryjnej każdego z nas. Atakują w sytuacji obniżenia odporności – namnażają się wywołując stan zapalny i podrażnienie naskórka. Łojotokowe zapalenie skóry głowy nasila się jesienią i zimą.
Łojotokowe zapalenie skóry głowy – objawy
Najbardziej charakterystycznym objawem jest pojawienie się łuszczącej i suchej skóry pod włosami lub na twarzy – pojawia się stan zapalny gruczołów łojowych, który wywołuje nadmierne złuszczanie się naskórka. Skóra odchodzi wręcz płatkami, co daje bardzo nieestetyczny wygląd.
Należy pamiętać, że przy występowaniu ŁZS zawsze pojawia się świąd skóry. Mogą także wystąpić wyczuwalne pod włosami, na skórze głowy, guzki – powstają one z wydzieliny z gruczołów łojowych oraz martwego naskórka. Nie są bolesne i można je usunąć przy myciu głowy. Skóra w zmienionym miejscu jest czerwona, sucha, łuszczy się, pojawiają się tłuste łuski w kolorze żółtym lub białym.
Polecamy: Sucha skóra twarzy i ciała – przyczyny, pielęgnacja i skuteczne sposoby nawilżania
Na ogół choroba w pierwszej kolejności pojawia się na owłosionej skórze głowy, a następnie rozprzestrzenia się na czoło, uszy, brwi, policzki i brodę. Czasami zmiany występują nawet na powiekach oraz na skórze mostka i wzdłuż kręgosłupa tworząc tak zwaną „rynnę łojotokową”.
Do objawów ŁZS należą także pogorszenie stanu włosów i ich wypadanie. Są one wyraźnie tłuste, przy jednoczesnej suchości skóry głowy.
Łojotokowe zapalenie skóry głowy – kogo dotyczy?
ŁZS u nastolatków
Łojotokowe zapalenie skóry, nie tylko głowy, ale i twarzy czy nawet skóry na całym ciele, pojawia się u osób w wieku dojrzewania. Ma to związek ze zwiększoną aktywnością gruczołów łojowych skóry i nadprodukcją sebum. Dodatkowo na skórek zmian hormonalnych zmienia się skład sebum – maleje ilość kwasów tłuszczowych, wzrasta natomiast zawartość trójglicerydów. Zmiana składu powoduje dodatkowe podrażnienie skóry, która w wyniku stanu zapalnego zaczyna się łuszczyć. ŁZS często powoduje zaostrzenie trądziku młodzieńczego, trudności w jego leczeniu, a to może powodować pozostawanie blizn.
Polecamy: Nadmierne pocenie głowy – przyczyny i leczenie
ŁZS u dzieci
Łojotokowe zapalenie skóry głowy może pojawić się u niemowląt i dzieci. Ma to związek z obniżoną odpornością u dzieci, a także brakiem higieny czy nieodpowiednią pielęgnacją. ŁZS u niemowląt i małych dzieci to nic innego, jak ciemieniucha – żółta, łuszcząca się skóra, obecna najczęściej na głowie, chociaż może rozszerzyć się na całe ciało. Do walki z ciemieniuchą u niemowląt przeznaczone są specjalne preparaty do pielęgnacji, które w połączeniu z wyczesywaniem specjalną delikatną szczotką pomagają. W przypadku dzieci z ciemieniuchą ważna jest prawidłowa pielęgnacja, aby problem nie nawracał w przyszłości.
ŁZS u młodych dorosłych i osób starszych. Grupy ryzyka
Wśród grupy narażonej na rozwój ŁZS znajdują się także pacjenci o obniżonej odporności – tj. osoby starsze oraz przyjmujące leki immunosupresyjne. W grupie szczególnie narażonej są także osoby z cukrzycą, chorobą Parkinsona, zapaleniem trzustki oraz wątroby typu C, nowotworami przewodu pokarmowego i oddechowego, chorobami przewlekłymi, neurologicznymi, porażeniem nerwu twarzowego, chorzy na alkoholizm oraz z wirusem HIV. Bardzo często ŁZS rozwija się u osób z zaburzeniami psychicznymi – depresją.
Często obserwuje się również łojotokowe zapalenie skóry głowy u kobiet po ciąży. Ma ono związek ze zmianami hormonalnymi i niewykluczone jest, że choroba przeminie wraz z unormowaniem się poziomu hormonów.
Warto także nadmienić, że zaostrzenie ŁZS powoduje kontakt z alergenami oraz nadmierny stres, a także braki witamin i minerałów wynikające z nieodpowiedniej diety.
Leczenie łojotokowego zapalenia skóry głowy
Leczenie ŁZS jest uzależnione od wielu czynników – stopnia nasilenia zmian, ich lokalizacji oraz wieku pacjenta. Leczenie doustne sterydami, retinolem lub pochodnymi imidazolu przeprowadza się tylko u dorosłych i tylko w przypadku, kiedy nie ma poprawy po zastosowanym leczeniu miejscowym. Na ogół zmiany zmniejszają się i zanikają po miejscowej terapii preparatami sterydowymi, przeciwgrzybicznymi lub przeciwzapalnymi. Czasami niezbędne jest usunięcie w pierwszej kolejności chorego naskórka, aby substancje lecznicze miały dostęp do skóry. W tym celu wykorzystuje się preparaty złuszczające.
W przypadku leczenia ŁZS duże znaczenie ma odpowiednia pielęgnacja skóry. Nawet po wyleczeniu choroby należy zapobiegawczo stosować odpowiednie preparaty przynajmniej raz w tygodniu. Ma to związek z tym, że ŁZS jest schorzeniem nawracającym.
Polecamy: Atopowe zapalenie skóry u dorosłych – objawy i leczenie
ŁZS – preparaty do pielęgnacji
Ponieważ ŁZS jest dość powszechnym problemem, to oferta kosmetyków aptecznych kierowana do pacjentów z tym problemem jest szeroka. Większość marek ma specjalne linie kierowane do chorych na łojotokowe zapalenie skóry. Preparaty zawierają substancje przeciwgrzybicze i złuszczające skórę. Do przykładowych linii kosmetyków przeznaczonych do osób z ŁZS zaliczają się:
- Linia kosmetyków Uriage D.S.;
- La Roche-Possay Kerium D.S.;
- Pharmaceris zawierające octopirox, także seria D.S.
Ważne jest także nawilżanie skóry preparatami zawierającymi cynk, witaminy z grupy B, kwasy omega, pantenol oraz kwas hialuronowy. Ważne, aby stosować preparaty odbudowujące płaszcz lipidowy skóry. W tym celu można korzystać z serii:
- Zoxiderm;
- Avene XeraCalm;
- Bioderma Sensibio DS.+;
- Cethapil PS lipoaktywny krem nawilżający;
- La Roche-Possay Lipikar lub Tolerane.
Podane wyżej kosmetyki będą działać różnie u każdego – wiele zależy od nasilenia zmian, miejsc, w których występują. Najlepiej udać się do dermatologa, który zaleci odpowiednią suplementację (może okazać się niezbędna suplementacja cynku, witaminy PP lub innych witamin z grupy B) oraz zaordynuje odpowiednią pielęgnację twarzy. Na ogół pacjenci z ŁZS powinni mieć przy sobie odpowiednie maści, które w razie nasilenia zmian, ograniczają stan zapalny, świąd i rumień.
Autor: Redakcja
