W ludzkim ciele żyje 39 bilionów bakterii. Dla porównania, naszych komórek jest 30 bilionów. Patrząc na te liczby, możemy łatwo wydedukować, że symbiotyczne drobnoustroje muszą mieć wpływ na nasze zdrowie i samopoczucie. Co na ten temat mówi nauka?
Mikrobiom jelit
Dobroczynne mikroorganizmy zabezpieczają nas przed tymi chorobotwórczymi. Stanowią naturalną barierę ochronną. W momencie gdy równowaga mikroflory zostaje zaburzona, nasze ciało zaczynają kolonizować patogenne bakterie i grzyby. Z zaburzeniem mikrobiomu jelit jest powiązany IBS, czyli zespół jelita nadwrażliwego. Jego objawami są problemy z wypróżnianiem, wzdęcia oraz bóle brzucha.
Jak wspierać mikroflorę?
Zaburzenia flory jelitowej w pewnym sensie stały się chorobą cywilizacyjną. Wysokoprzetworzona żywność, detergenty oraz stres źle służą naszym dobroczynnym bakteriom. Mikroflorę możemy wspierać, stosując suplementy z grupy probiotyków. Preparaty te zawierają mikroorganizmy, które są składnikiem naszej naturalnej flory jelitowej. Mogą zawierać zarówno bakterie, jak i drożdże Saccharomyces boulardii.
Naturalne źródła probiotycznych bakterii
Naturalnym źródłem dobroczynnych bakterii w dawnej polskiej diecie były kiszonki. Jesienią przygotowywano duże zapasy kiszonej kapusty. Przetwory tego typu zawierają wysokie stężenie bakterii fermentacyjnych. Obecny w nich jest również kwas mlekowy, który wspomaga trawienie, oraz witamina C, zapobiegająca szkorbutowi. Jedzenie kiszonej kapusty pozwalało przetrwać zimę mimo ubogiej diety. Zarówno probiotyczne bakterie, jak i witamina C zwiększały odporność i chroniły przed infekcjami. Obecnie kiszonki dostępne w sklepach nie są poddawane pełnej fermentacji. Aby przyspieszyć proces produkcji, zakwasza się je sztucznie. Z tego względu zawierają mniej bakterii niż kiszonki produkowane tradycyjnymi metodami.
Fermentowane przetwory mleczne, takie jak jogurt czy kefir, również są źródłem probiotycznych bakterii. Stanowią wartościowy składnik codziennej diety. Pomagają utrzymać równowagę mikrobiomu jelitowego, dzięki czemu poprawiają pracę układu pokarmowego oraz podnoszą odporność. Jedno opakowanie jogurtu może zawierać liczbę bakterii porównywalną z tą zawartą w kapsułce suplementu. Nie oznacza to jednak, że charakteryzuje je ta sama siła działania. Tylko część bakterii zawartych w jogurcie posiada zdolność do symbiotycznej kolonizacji jelita. Suplementy probiotyczne zawierają tylko przebadane szczepy bakterii, które mają zdolność do zasiedlenia i wspierania naszego organizmu.
Polecamy: W jaki sposób wesprzeć proces trawienia?
Probiotyki na jelita – zalecenia, jak i kiedy je stosować?
W jakich sytuacjach warto sięgnąć po probiotyki z apteki?
Antybiotykoterapia
Suplementy probiotyczne warto stosować przede wszystkim w okresie, kiedy jest przyjmowany antybiotyk, a także po zakończeniu terapii. Leki z tej grupy zabijają zarówno chorobotwórcze, jak i dobroczynne bakterie. W sytuacji wyjałowienia przez antybiotyk przetwory mleczne nie wystarczą, by przywrócić równowagę w jelitach. Antybiotykoterapia w drastyczny sposób zaburza równowagę jelitową, co prowadzi do biegunek czy nadkażeń grzybiczych. Najlepszym wyborem pozwalającym zminimalizować działanie niepożądane antybiotyków będą preparaty apteczne zawierające probiotyczne mikroorganizmy.
Probiotyk powinno się przyjmować po antybiotyku. Należy pamiętać o dwugodzinnej przerwie między nimi. Zalecenia wynikają z właściwości przeciwbakteryjnych antybiotyków. Zabijają one dobroczynne bakterie zawarte w probiotykach. Niektóre preparaty probiotyczne posiadają specjalne zabezpieczenia przed antybiotykiem i można je przyjmować razem, bez przerwy. Taka informacja powinna znajdować się na opakowaniu. Warto wspierać florę mikrobiologiczną przez dłuższy czas po zakończeniu antybiotykoterapii. Przyjmowanie odpowiednich suplementów przez dwa kolejne tygodnie pomaga przywrócić równowagę w jelitach.
Egzotyczne podróże
Kolejnym wskazaniem do profilaktycznego stosowania probiotyków są egzotyczne podróże. W zależności od strefy klimatycznej w jedzeniu i wodzie występują inne bakterie. Nasze organizmy nie są przystosowane do obcych mikroorganizmów, dlatego kontakt z nimi może prowadzić do zatrucia. W celu uniknięcia tropikalnej biegunki warto przyjmować profilaktycznie preparaty probiotyczne.
Polecamy: Biegunka podróżnych – objawy i leczenie. Co jeść przy biegunce?
Biegunka
Sytuacją, w której zostaje zaburzona równowaga flory jelitowej, jest również biegunka. W jej trakcie zaleca się wsparcie organizmu poprzez przyjmowanie probiotyków oraz elektrolitów. Na rynku dostępne są preparaty zawierające oba składniki. Warto jednak pamiętać, że suplementy zawierające dobroczynne mikroorganizmy nie leczą tych zaburzeń jelitowych. Probiotyki jedynie wspierają regenerację organizmu w trakcie biegunki.
Czytaj także: Węgiel aktywny – czy węgiel działa na wirusy? Zastosowanie, dawkowanie
Mikroflora jelitowa a funkcjonowanie układu nerwowego
Nowe badania naukowe ukazują kolejne zastosowanie dla probiotyków. Czasopismo naukowe „Psychoneuroendocrinology” opublikowało badania polskich naukowców, które wskazują, że bakterie Lactobacillus Plantarum 299v mogą wspierać działanie leków przeciwdepresyjnych. Z pracy tej wynika, że mikroflora jelitowa ma wpływ na funkcjonowanie układu nerwowego.
Polecamy: Profilaktyka depresji
Drobnoustroje jelitowe a cholesterol
Inne badania wskazują, że drobnoustroje jelitowe biorą udział w kontroli poziomu cholesterolu LDL (tzw. złego cholesterolu) we krwi. Lactobacillus acidophilus wykazują zdolność absorpcji cholesterolu. Blokuje to wchłanianie tej substancji w jelitach.
Czym należy się kierować przy wyborze probiotyku?
Wybierając probiotyk na jelita, należy kierować się wysoką zawartością mikroorganizmów oraz rodzajem szczepów. Preparat powinien zawierać przynajmniej miliard bakterii w zalecanej dawce. Najlepiej przebadanym szczepem zalecanym przy antybiotykoterapii jest Lactobacillus GG.
