REKLAMA

Wszywka alkoholowa – jak działa? Skutki uboczne posiadania wszywki

Artykuł zweryfikowany przez specjalistę

Aktualizacja:

29 stycznia 2026

Publikacja:

18 czerwca 2021

Czas czytania:

5 min

Autor:

Redakcja

Wszywka alkoholowa (Esperal, disulfiram WZF) to jeden ze środków farmakologicznych stosowanych w leczeniu alkoholizmu. Tabletki wszywa pod skórę chirurg, a substancja czynna jest powoli uwalniana do krwioobiegu. W wyniku działania wszywki alkoholowej pacjent odczuwa nieprzyjemne dolegliwości już po 10 minutach od spożycia trunku. W zamyśle twórców leku ma on spowodować awersję do alkoholu.

Wszywka alkoholowa - jak działa? / Fot. Adobe Stock

Wszywka alkoholowa była wcześniej znana pod nazwą Esperal. W 2009 roku zaprzestano jej produkcji, ale produkt powrócił na rynek pod nazwą Disulfiram WZF. W leku znajduje się ta sama substancja czynna co w Esperalu, czyli disufiramum.

Wszywka alkoholowa jest rodzajem farmakoterapii wspomagającej leczenie uzależnienia od alkoholu. Implant wszywkowy, czyli po prostu tabletki z lekiem, wszywa uzależnionemu chirurg. Najczęściej wszywkę umieszcza się pod łopatką lub na pośladku. Działanie wszywki alkoholowej trwa 8 miesięcy.

Jak działa wszywka alkoholowa?

Uwalniana do krwioobiegu z wszywki substancja, disulfiram, trwale blokuje działanie enzymu dehydrogenazy aldehydowej, który bierze udział w metabolizmie (rozkładzie) alkoholu w wątrobie. W wyniku zablokowania działania enzymu alkohol nie jest przez organizm rozkładany – jego metabolizm zatrzymuje się na etapie aldehydu octowego. Obecność aldehydu octowego w organizmie człowieka jest odpowiedzialna za nieprzyjemne objawy odczuwane przez pacjenta po spożyciu alkoholu. Objawy te mogą wystąpić już po 10 minutach od spożycia alkoholu i są nazywane reakcją disulfiramową. Obejmują one:

  • ból głowy,
  • rozszerzenie naczyń krwionośnych w skórze i zaczerwienienie,
  • nudności,
  • wymioty,
  • lęk,
  • zawroty głowy,
  • kołatanie serca,
  • duszności,
  • pocenie się,
  • spadek ciśnienia tętniczego krwi,
  • drgawki (rzadko).

Polecamy: Wymioty – przyczyny i rodzaje

W skrajnych wypadkach może dojść do zawału serca. Dolegliwości utrzymują się średnio od 4 do 10 godzin, w zależności od ilości spożytego alkoholu. Objawy reakcji disulfiramowej mogą wystąpić nie tylko po spożyciu alkoholu w płynie, ale również po spożyciu wyrobów spożywczych zawierających alkohol, takich jak np. wyroby cukiernicze. Zdarzały się przypadki kliniczne, kiedy pacjenci stosujący disulfiram mieli kilkugodzinny ból głowy po zjedzeniu czekoladki z alkoholem.

W zamyśle twórców leku wystąpienie takich objawów ma zniechęcić pacjenta do sięgania po alkohol. To terapia awersyjna – przeznaczona jest dla osób, które podjęły już decyzję o zaprzestaniu picia i utrzymaniu abstynencji, ale chcą zabezpieczyć się na wypadek głodu alkoholowego i chwili słabości, kiedy mogą ulec impulsowi do napicia się. Niestety wielu uzależnionych nie utożsamia przykrych objawów z piciem alkoholu, ale z obecnością wszywki. W rzeczywistości wszywka z disulfiramem sama w sobie nie powoduje żadnych objawów; powoduje jedynie nadwrażliwość organizmu na alkohol. 

Zobacz także: Alkomat online, kalkulator promili, alkotest – sprawdź wirtualny alkomat online

Jak wygląda zabieg umieszczenia wszywki w ciele i ile kosztuje?

Wszywkę, czyli 8–10 tabletek z substancją czynną, umieszcza pod skórą pacjenta chirurg. Tabletki umieszcza się podpowięziowo, najczęściej pod łopatką lub na pośladku. Wszywkę alkoholową można usunąć w każdej chwili. Tabletki działają przez 8 miesięcy i po upływie tego czasu można założyć kolejną wszywkę, jeśli jest taka potrzeba.

Zabieg implantacji jest wykonywany w znieczuleniu miejscowym i trwa do 30 minut. Cena zabiegu to około 300 zł.

Wszywka alkoholowa – przeciwwskazania i reakcje z lekami

Wszywka zawiera aktywny lek i nie każdy może ją zastosować. O przepisaniu leku i stosowaniu go powinien decydować lekarz po zbadaniu pacjenta oraz rozważeniu wskazań i przeciwwskazań. Do przeciwwskazań do stosowania disulfiramu zaliczane są:

  • uczulenie na disulfiram, tiokarbaminiany lub jakikolwiek inny składnik leku,
  • schorzenia sercowo-krążeniowe, w tym nadciśnienie tętnicze, niewydolność serca, choroba niedokrwienna serca czy przebyta w przeszłości niewydolność obwodowa krążenia.

Poza tym wszywki nie powinny stosować osoby, które mają zaburzenia psychiczne lub psychozy (z wyłączeniem ostrych psychoz alkoholowych), a także pacjenci pijący na 12 godzin przed zabiegiem wszycia tabletek pod skórę.

Należy też pamiętać, że tabletki z disulfiramem mogą wchodzić w interakcje nie tylko z samym alkoholem, ale również np. z lekami na bazie alkoholu (syropy na kaszel) oraz wszelkimi potrawami zawierającymi alkohol. Ponadto disulfiram wchodzi w reakcję z lekami przeciwzakrzepowymi, nasilając ich działanie. Lista substancji, z którymi zachodzi reakcja: diazepam, fenytoina, antypiryna, chlordiazepoksyd, ryfampicyna, chloropromazyna, amitryptylina, izoniazydom, metronidazolom,  alfentanylom.

Pacjenci chorzy na cukrzycę, padaczkę, choroby serca oraz choroby układu oddechowego muszą szczególnie uważać, bowiem po wypiciu alkoholu przy wszywce może dojść do zaostrzenia tych schorzeń.

Polecamy: Techniki relaksacyjne – w jaki sposób odstresować ciało i umysł?

Wszywka alkoholowa – skutki uboczne

Jak każdy lek, disulfiram może powodować skutki uboczne. Zalicza się do nich:

  • nudności,
  • wymioty,
  • senność,
  • przemijająca impotencja,
  • męczliwość,
  • odczuwanie w ustach smaku czosnku lub metalicznego posmaku,
  • stany depresyjne, mania, reakcje psychotyczne, stany paranoiczne, schizofrenia,
  • reakcje skórne,
  • zapalenie nerwów obwodowych.

W praktyce objawy niepożądane pojawiają się rzadko. Jeżeli wystąpią, dzieje się to w pierwszych dniach po chirurgicznej implantacji leku. Wówczas dolegliwości ustępują po ustaleniu się stanu stacjonarnego leku w surowicy krwi. W przypadku gdy objawy nie ustępują albo mają znaczne nasilenie, wskazane jest chirurgiczne usunięcie wszywki.

Alternatywą dla wszywki z disulfiramem jest ten sam lek w tabletkach. Pobiera się go doustnie raz dziennie wieczorem. Ponieważ disulfiram blokuje dehydrogenazę aldehydową na 7–10 dni, można przyjmować go też dwa razy w tygodniu – 3 tabletki na 3 dni i 4 tabletki na kolejne 4 dni. Przy zażywaniu disulfiramu doustnie objawy reakcji disulfiramowej występują w razie spożycia alkoholu w ciągu 7–10 dni od ostatniej dawki leku.  

Polecamy: Intubacja dotchawicza – w jaki sposób się odbywa?

Autor: Redakcja

ikona doktor

Artykuł zweryfikowany przez specjalistę

prof. dr hab. n. med. i n. o zdr. Marek Krzystanek

prof. dr hab. n. med. i n. o zdr. Marek Krzystanek

psychiatra

Zobacz stronę specjalisty
REKLAMA

Telekonsultacje w Świecie Zdrowia już od 89 zł

Mamy dla Ciebie:

  • konsultacje z internistą i pediatrą
  • ponad 10 dostępnych specjalizacji
  • szybki dostęp do pomocy lekarskiej