REKLAMA

Zapalenie jajników i jajowodów – przyczyny, objawy, leczenie

Artykuł zweryfikowany przez specjalistę

Aktualizacja:

07 sierpnia 2025

Publikacja:

02 czerwca 2022

Czas czytania:

4 min

Autor:

Redakcja

Silny ból w okolicach podbrzusza i lędźwi, upławy oraz stan podgorączkowy lub gorączka to objawy zapalenia przydatków, czyli jajników i jajowodów. Dolegliwość ta najczęściej dotyka kobiety w wieku rozrodczym, współżyjące płciowo. Do jej rozwoju mogą doprowadzić bakterie przeniesione z pochwy do górnych dróg rodnych. Jakie są objawy zapalenia jajników i jajowodów? Jak wygląda leczenie tej przypadłości?

Zapalenie jajników objawia się m.in. bólem podbrzusza.

Czym jest zapalenie jajników i jajowodów?

Zapalenie jajników i jajowodów, czyli zapalenie przydatków lub zapalenie narządów miednicy mniejszej, to schorzenie, na które najczęściej chorują młode, aktywne seksualnie kobiety, głównie między 16. a 44. rokiem życia. Może występować jako ostre zapalenie przydatków – i wtedy objawy są bardziej nasilone – lub jako przewlekłe zapalenie, które przebiega łagodniej, ale również może mieć poważne konsekwencje. Istnieje wiele czynników odpowiedzialnych za rozwój zapalenia przydatków, a nieleczony i nasilający się proces zapalny może przyczynić się do niebezpiecznych powikłań.

Zapalenie jajników i jajowodów – przyczyny

Wilgotne i ciepłe środowisko pochwy sprzyja rozprzestrzenianiu się chorobotwórczych drobnoustrojów, a te mogą prowadzić do rozwoju zakażenia. Odpowiedzialne za rozwój zapalenia przydatków są bakterie przenoszone drogą płciową , tj. dwoinki rzeżączki i chlamydie, ale również endogenne bakterie beztlenowe i tlenowe (gronkowce, paciorkowce).

Rozwojowi zapalenia jajników i jajowodów mogą także sprzyjać niektóre sytuacje, m.in.:

  • miesiączka,
  • stan po porodzie lub poronieniu,
  • abrazja (łyżeczkowanie) jamy macicy,
  • wkładka wewnątrzmaciczna,
  • niektóre zabiegi ginekologiczne.

Zapalenie przydatków może być też wynikiem zakażenia zstępującego. Bakterie, które wywołały stan zapalny w innym obszarze, mogą przenosić się wraz z krwią w inne partie organizmu, w tym w okolice jajników. Zdarza się, że zapalenie jajników i jajowodów współwystępuje z innymi chorobami, np. anginą, zapaleniem wyrostka robaczkowego, gruźlicą czy zapaleniem otrzewnej.

Objawy zapalenia jajników i jajowodów

Zapalenie macicy i jajników może dawać takie objawy, jak:

  • bóle i skurcze podbrzusza (zwykle występujące po obu stronach i promieniujące do pachwin udowych),
  • nasilenie bólu podczas ucisku podbrzusza,
  • bóle w okolicy lędźwiowej,
  • uczucie rozbicia i osłabienia,
  • nudności i odruchy wymiotne,
  • upławy,
  • stan podgorączkowy lub gorączka.

Czytaj także: Choroby ginekologiczne a ból kręgosłupa – jak rozpoznać źródło bólu pleców u kobiet?

Jak rozpoznać zapalenie jajników i jajowodów?

W razie zaobserwowania u siebie objawów mogących wskazywać na zapalenie jajników i jajowodów należy niezwłocznie umówić się na wizytę do lekarza ginekologa. Specjalista na początku przeprowadza z pacjentką szczegółowy wywiad, a następnie wykonuje badanie fizykalne obejmujące badanie ginekologiczne. 

Dodatkowo ginekolog może przeprowadzić lub zlecić takie badania, jak:

  • badania laboratoryjne (morfologia krwi, CRP),
  • posiew moczu,
  • wymaz z dróg rodnych,
  • badanie ultrasonograficzne (USG) narządu rodnego.

 

W niektórych sytuacjach w celu pogłębienia diagnostyki wykonuje się zabieg operacyjny, laparoskopię lub laparotomię. Warto zaznaczyć, że wiele chorób objawia się w podobny sposób co zapalenie przydatków – np. ciąża pozamaciczna, zapalenie wyrostka robaczkowego czy nieswoiste zapalenie jelit. Po przeprowadzeniu diagnostyki ginekolog nie powinien mieć jednak trudności w postawieniu rozpoznania.

Zapalenie jajników i jajowodów – leczenie

Jak leczyć zapalenie jajników i jajowodów? Terapia obejmuje przyjmowanie antybiotyków o szerokim zakresie działania. Po otrzymaniu wyników badań bakteriologicznych stosowana jest tzw. farmakoterapia celowana, zgodna z ustalonym antybiogramem. Dodatkowo na zapalenie jajników i jajowodów stosuje się leki bez recepty mające działanie przeciwzapalne i przeciwbólowe. Niekiedy lekarz przepisuje również środki rozpuszczające zrosty powstałe w przebiegu stanu zapalnego.

Na skuteczność leczenia duży wpływ ma szybkość rozpoznania stanu zapalnego i rozpoczęcia terapii. Pacjentka oprócz przyjmowania leków powinna jak najwięcej wypoczywać, pić duże ilości płynów, dbać o higienę intymną i powstrzymać się od współżycia.

Ostre zapalenie jajników i jajowodów może wymagać leczenia szpitalnego. Jeśli w jajnikach i jajowodach pojawią się ropnie, konieczne może okazać się leczenie operacyjne.

Powikłania zapalenia jajników i jajowodów

Zapalenia jajników nie powinno się lekceważyć, ponieważ nieleczone lub nieodpowiednio leczone może prowadzić do poważnych komplikacji zdrowotnych. Do możliwych powikłań zapalenia jajników należą m.in.:

  • zrosty w obrębie miednicy mniejszej,
  • zwiększenie ryzyka wystąpienia ciąży pozamacicznej,
  • zapalenie otrzewnej,
  • wytworzenie się ropnia jajnikowo-jajowodowego (stanowi wskazanie do leczenia operacyjnego),
  • przewlekły zespół bólowy miednicy mniejszej,
  • stany septyczne,
  • niepłodność.

Autor: Redakcja