Fibrynogen – normy, wskazania, przygotowanie, przebieg badania

Fibrynogen – co to za badanie?

Badanie fibrynogenu jest laboratoryjnym badaniem krwi, które ocenia stężenie fibrynogenu w osoczu. Fibrynogen to białko krwi biorące udział w procesie krzepnięcia. Główną funkcją fibrynogenu jest tworzenie fibryny, która jest substancją odpowiadającą za strukturę zakrzepów krwi.

Proces krzepnięcia zachodzi w odpowiedzi na uszkodzenie naczyń krwionośnych lub inne sytuacje, które wymagają zatrzymania krwawienia. Wtedy fibrynogen przekształca się w fibrynę pod wpływem enzymu trombiny.

Badanie fibrynogenu jest przydatne w diagnostyce różnych stanów chorobowych, takich jak:

• choroby układu krążenia,
• zaburzenia krzepnięcia krwi,
• choroby serca, a także w ocenie ryzyka zakrzepów lub krwawień.

Wynik badania fibrynogenu pomaga lekarzom w podejmowaniu decyzji dotyczących leczenia i śledzeniu przebiegu ewentualnych problemów związanych z układem krzepnięcia krwi.

Czytaj także: Badanie na krzepliwość krwi – wskazania, interpretacja wyników

Fibrynogen – normy oraz interpretacja wyniku badania

Prawidłowy poziom fibrynogenu we krwi może nieco różnić się w zależności od laboratorium i jednostek miary, które są stosowane. W większości przypadków jednak norma wynosi ok. 1,5-3,5 g/dl.

Potencjalne przyczyny odchyleń od normy

Zbyt mała ilość fibrynogenu we krwi może prowadzić do wystąpienia zaburzeń krzepnięcia, których objawami będą niedostateczna hemostaza oraz przedłużające się krwawienia.

Stężenie fibrynogenu we krwi może ulegać również nadmiernemu wzrostowi. Wtedy będziemy mieć do czynienia z nadkrzepliwością krwi, czyli bardzo łatwym formowaniem się patologicznych zakrzepów. W konsekwencji może rozwinąć się nagle niedrożność poszczególnych naczyń krwionośnych, a także mogą pojawić się objawy wynikające z niewydolności krążenia w obrębie poszczególnych narządów i niedotlenienia tych tkanek.

Możliwe przyczyny zbyt małej i za dużej ilości fibrynogenu w organizmie przedstawiono w poniższej tabeli.

Niski poziom fibrynogenu	Wysoki poziom fibrynogenu
hipofibrynogemia	nasilone reakcje ostrej fazy (np. choroby infekcyjne, choroby zapalne, rozległe urazy mechaniczne)
zaburzenia funkcji wątroby rozwijające się np. w przebiegu pozapalnej marskości tego narządu	szpiczak mnogi
zespół rozsianego wykrzepiania wewnątrznaczyniowego	współwystępowanie cukrzycy
masywne krwotoki (prowadzące do zużycia białek układu krzepnięcia)	przyjmowanie wybranych leków hormonalnych (np. estrogeny)
przyjmowanie wybranych leków zapobiegających formowaniu się skrzepów	ciąża

Czynniki mogące mieć wpływ na wynik badania fibrynogenu

Na wynik badania fibrynogenu w osoczu krwi wpływ mogą mieć takie czynniki jak:

• dieta, zwłaszcza spożywanie dużej ilości białka,
• palenie tytoniu,
• ciąża,
• starzenie się (poziom fibrynogenu może wzrastać z wiekiem),
• choroby wątroby (np. marskość wątroby),
• choroby układu krążenia (choroby serca, miażdżyca i inne),
• zaburzenia układu krzepnięcia (choroby krwi, takie jak hemofilia czy leczenie lekami przeciwzakrzepowymi),
• ostre infekcje,
• przewlekłe stany zapalne (np. reumatoidalne zapalenie stawów),
• przyjmowanie leków.

Sprawdź: Leki przeciwzakrzepowe bez recepty

Fibrynogen – wskazania do wykonania badania

Podstawowym wskazaniem do oznaczenia poziomu fibrynogenu we krwi jest występowanie dolegliwości, które mogą świadczyć o zaburzeniach przebiegu procesów krzepnięcia krwi.

Wśród pozostałych wskazań do badania fibrynogenu wymienia się m.in.:

• diagnoza i monitorowanie chorób krwi (np. małopłytkowość, hemofilia, choroba von Willebranda czy inne zaburzenia krzepnięcia),
• zaburzenia układu sercowo-naczyniowego (podejrzenie chorób serca, nadciśnienia tętniczego, zawału serca, udaru mózgu, zakrzepów żylnych czy żylaków),
• planowana operacja (celem oceny zdolności do krzepnięcia krwi),
• monitorowanie terapii lekami zmieniającymi proces krzepnięcia krwi (np. lekami przeciwzakrzepowymi),
• cukrzyca (celem oceny ryzyka sercowo-naczyniowego).

Niektórzy ludzie, zwłaszcza jeśli mają rodzinne predyspozycje do chorób sercowo-naczyniowych lub chorób krwionośnych, mogą wykonywać badanie fibrynogenu w ramach badań profilaktycznych w celu oceny ryzyka wystąpienia problemów zdrowotnych.

Fibrynogen – przeciwwskazania

Nie ma bezwzględnych przeciwwskazań do przeprowadzenia badania fibrynogenu. Jest to standardowe badanie z krwi, które może wykonać każdy.

Jak się przygotować do badania fibrynogenu?

Pacjent nie musi specjalnie przygotowywać się do badania fibrynogenu. Ważne jest jednak, aby pozostał na czczo – ostatni posiłek powinien zjeść najpóźniej 8 godzin przed badaniem (12 godzin w przypadku posiłku wysokotłuszczowego). Na 2-3 dni przed badaniem fibrynogenu powinno się unikać wzmożonego wysiłku fizycznego i silnego stresu.

Jak przebiega badanie fibrynogenu?

Procedura diagnostyczna rozpoczyna się od pobrania próbki krwi od pacjenta. Standardowo próbka krwi pobierana jest z żyły łokciowej. Przed pobraniem krwi pielęgniarka lub technik laboratoryjny dezynfekują miejsce nakłucia igłą.

Pobrana krew jest umieszczana w probówce i następnie przekazywana do laboratorium medycznego. Tam krew jest poddawana procesowi koagulacji, w wyniku którego fibrynogen przekształca się w fibrynę. Po pewnym czasie fibryna skrzepia się, tworząc strukturę zbliżoną do zakrzepu krwi. Laborant dokładnie mierzy ten proces i oblicza stężenie fibrynogenu na podstawie czasu, jaki jest potrzebny do skrzepnięcia krwi.

Jakie są skutki uboczne i powikłania badania fibrynogenu?

Badanie fibrynogenu z krwi jest ogólnie uważane za bezpieczne i mało inwazyjne. Podobnie jednak jak w przypadku większości badań laboratoryjnych, istnieje kilka potencjalnych skutków ubocznych i powikłań, choć są one stosunkowo rzadkie.

Podczas pobierania próbki krwi może wystąpić ból, a na skórze w miejscu nakłucia igłą niekiedy robią się niewielkie siniaki. Objawy te są jednak zwykle łagodne i krótkotrwałe.

Czas trombinowy (TT) – wskazania, przygotowanie, przebieg badania