Lipoproteina (a) – na czym polega badanie?
Badanie z oznaczeniem stężenia lipoproteiny (a) polega na ocenie, jaka ilość stężenia tej substancji znajduje się w surowicy krwi. Ma to duże znaczenie diagnostyczne, gdyż ocena stężenia tego wskaźnika pomaga oszacować ryzyko wystąpienia chorób sercowo-naczyniowych, a także zawału serca czy udaru mózgu.
Lipoproteina (a) z punktu biochemicznego ma budowę zbliżoną do cząsteczek cholesterolu LDL, określanego jako „zły”. To ten rodzaj cholesterolu, który odkłada się w naczyniach krwionośnych i sprzyja m.in. miażdżycy, a lipoproteiny (a) mogą przyczyniać się do jego nagromadzenia.
Zobacz: Leki na cholesterol, leki przeciwmiażdżycowe bez recepty
Lipoproteina (a) – normy, interpretacja wyników
W przypadku lipoproteiny (a) trudno mówić o ogólnych wartościach referencyjnych. Jej poziom zależy też od wielu czynników, takich jak wiek czy płeć.
Oprócz tego laboratoria korzystają z różnych metod diagnostycznych, co również powoduje pewne różnice w wartościach. Za ogólnie przyjęte granice mieszczące się w normach dla stężenia lipoproteiny (a) we krwi uznaje się poziom między 5 a 29 mg/dl.
Zawsze sprawdzaj swoje wyniki w odniesieniu do danych referencyjnych podanych przez laboratorium.
Warto jednak pamiętać o tym, że ze względu na znaczenie czynników indywidualnych oraz odmienne metody diagnostyczne wyniki należy zawsze skonsultować z lekarzem. Tylko specjalista może trafnie ocenić, w jakim kierunku poprowadzi dalszą diagnostykę oraz leczenie.
Możliwe przyczyny odchyleń od normy
Produkcja lipoproteiny (a) jest uwarunkowana genetycznie i to te czynniki odpowiadają za ilość stężenia tej substancji we krwi. Zarówno zbyt wysoki, jak i znacznie obniżony poziom lipoproteiny (a) niesie ze sobą ryzyko wystąpienia chorób sercowo-miażdżycowych.
Czytaj także: Dyslipidemia – co to jest i jak można ją leczyć?
Czynniki, które mogą mieć wpływ na wynik badania
Lipoproteina (a) to jedna z tych substancji, której stężenie we krwi jest odporne na większość czynników. Wynika to z faktu, iż jej produkcja jest uwarunkowana genetycznie, co oznacza, że w trakcie życia nie da się modulować jej stężenia.
Z tego też powodu prowadzony styl życia nie wpływa na stężenie tej substancji. Z drugiej strony powoduje to trudności w leczeniu i wymaga bardziej skomplikowanej procedury medycznej, np. zabiegu aferezy.
Lipoproteina (a) – wskazania do wykonania badania
Badanie z oznaczeniem stężenia lipoproteiny (a) ma wysoką wartość diagnostyczną w rozpoznawaniu i leczeniu chorób serca i układu krążenia. Znajomość poziomu stężenia tej substancji we krwi pozwala oszacować ryzyko m.in. zawału serca czy udaru mózgu.
Im wyższe stężenie lipoproteiny (a) w surowicy krwi, tym większe ryzyko zawału serca bądź udaru mózgu.
Czy badanie lipoproteiny (a) należy do badań obowiązkowych?
Otóż zwykle nie wykonuje się badania z oznaczeniem stężenia lipoproteiny (a), pomimo jego znacznej wartości w kontekście chorób serca, a nawet profilaktyce przeciwzawałowej (świadomość większego ryzyka pozwala odpowiednio wcześnie wprowadzić profilaktykę). Badanie to najczęściej traktowane jest jako element diagnostyki pogłębiającej.
- Głównym wskazaniem do jego wykonania jest obciążenie rodzinną historią choroby lub innymi czynnikami, zwiększającymi ryzyko chorób sercowo-naczyniowych, np. cukrzyca, otyłość, wysoki poziom cholesterolu LDL.
- Badanie z oznaczeniem stężenia lipoproteiny (a) pozwala ocenić ryzyko m.in. zakrzepicy, miażdżycy, zawału serca czy udaru mózgu.
Nie należy jednak traktować tego wskaźnika jako decyzyjnego w przypadku tych chorób – wyższe stężenie lipoproteiny (a) nie jest równoznaczne z wystąpieniem choroby, a jedynie z wyższym ryzykiem. To subtelna różnica, którą zawsze należy mieć na uwadze.
Jednak w przypadku podwyższonego stężenia trzeba dbać o regularne kontrole lekarskie i wykonywać odpowiednie badania, zgodnie z zaleceniami medycznymi.
Potrzebujesz konsultacji z kardiologiem?
Umów się na wizytę w Świecie Zdrowia
Lipoproteina (a) – przeciwwskazania
Badanie z oznaczeniem lipoproteiny (a) we krwi jest w pełni bezpieczne i bezinwazyjne. Wykonuje się je poprzez nakłucie żyły i pobranie próbki krwi do badań. Dlatego też nie ma żadnych przeciwwskazań do jego wykonania. Badania nie zaleca się na krótko po przebytym zawale serca.
Jak się przygotować do badania lipoproteiny (a)?
Do badania nie trzeba się przygotowywać, gdyż lipoproteina (a) jest odporna na czynniki stylu życia. Warto jednak zadbać o zasady obowiązujące przy większości badań polegających na pobraniu próbki krwi do analizy.
Przede wszystkim 2 dni przed badaniem należy unikać intensywnego wysiłku. Zrezygnuj również z alkoholu i papierosów. W czasie infekcji lepiej nie wykonywać badania i przyjść w innym terminie, będąc w pełni zdrowym.
Jak przebiega badanie lipoproteiny (a)?
Badanie trwa bardzo krótko i zajmuje kilka minut. Przebiega dokładnie tak samo, jak klasyczna morfologia. Na samym początku diagnosta wybiera odpowiednie miejsce nakłucia oraz dezynfekuje je.
Następnie ostrożnie wprowadza igłę i pobiera odpowiednią ilość krwi do analizy laboratoryjnej. Po zakończonym badaniu diagnosta poprosi o uciskanie miejsca po nakłuciu jeszcze przez kilka minut. Warto to zrobić, aby ograniczyć ryzyko wystąpienia siniaka w miejscu nakłucia.
Wyniki analizy stężenia lipoproteiny (a) we krwi są dostępne kolejnego dnia roboczego, a maksymalnie w ciągu 2-3 dni. Warto jednak pamiętać, że każda placówka funkcjonuje na innych zasadach i ostateczny czas jest kwestią indywidualną, zależną od danego miejsca.
Zobacz także: Glukoza we krwi – normy, wskazania, przygotowanie, przebieg badania
Lipoproteina (a) – skutki uboczne i powikłania
Badanie z oznaczeniem lipoproteiny (a) jest w pełni bezpiecznie i nie powoduje żadnych powikłań ani skutków ubocznych.
W przypadku osób odczuwających lęk przed pobieraniem krwi może pojawić się ryzyko omdlenia – w takiej sytuacji warto wcześniej poinformować diagnostę o swoich obawach. Badanie z oznaczeniem stężenia lipoproteiny (a) można wykonywać zarówno u kobiet w ciąży, jak i u dzieci, o ile istnieją ku temu wskazania zdrowotne.
Polecane artykuły:
