📌 Wiedza w pigułce
- Opium to substancja z niedojrzałych makówek maku lekarskiego, jedna z najstarszych psychoaktywnych znanych człowiekowi.
- Zawiera alkaloidy: morfinę, kodeinę i tebaine – które działają odurzająco i silnie uzależniają,przyjmowane bywa przez palenie, picie lub żucie, zawsze z ryzykiem uzależnienia i przedawkowania.
- Dziś stosuje się głównie jego składniki – w lekach opioidowych (np. morfinę i kodeinę)
Czym jest opium?
To naturalna, psychoaktywna substancja pozyskiwana z maku lekarskiego. Jest to surowiec, który przez wieki wykorzystywano zarówno w medycynie, jak i w celach rekreacyjnych.
Substancje czynne i składniki – z czego powstaje opium?
Powstaje z soku mlecznego niedojrzałych makówek maku lekarskiego – następnie sok wysycha i tworzy brunatną masę.
Główne składniki:
1. Morfina – główny składnik, działający silnie przeciwbólowo i uzależniająco.
2. Kodeina – stosowana jest w medycynie (np. przeciwkaszlowo i przeciwbólowo).
3. Tebaina – to prekursor do produkcji syntetycznych opioidów (np. oksykodonu, buprenorfiny).
4. Inne alkaloidy (np. papaweryna, noskapina) – pełnią różne funkcje i mogą mieć różne właściwości, m.in. mają działanie rozkurczowe.
5. Substancje roślinne – przykładem są resztki tkanki maku, które tworzą masę surowca.
Podsumowanie: skład sprawia, że jest to silna, psychoaktywna substancja o szerokim, ale niebezpiecznym działaniu.
Opium – działanie
To narkotyk z maku, który działa na organizm poprzez alkaloidy wiążące się z receptorami opioidowymi w mózgu. Jaki jest konkretnie mechanizm działania opium?
Działanie:
- silne działanie przeciwbólowe (analgetyczne, czyli „znosi” czucie bólu),
- uczucie euforii i odurzenia,
- działanie uspokajające,
- działanie nasenne,
- tłumienie kaszlu,
- spowolnienie oddechu i obniżenie ciśnienia krwi,
- spowolnienie motoryki jelit,
- może powodować zaparcia,
- zmniejszenie reakcji na ból i stres,
- silne właściwości uzależniające (zarówno psychiczne, jak i fizyczne).
Warto wiedzieć: działanie może być początkowo odurzające i euforyczne, ale szybko prowadzi do uzależnienia i wyniszczenia organizmu. Im dłużej substancja jest przyjmowana, tym silniejsze bywa uzależnienie.
Jak rozpoznać zapach opium?
Ma charakterystyczne cechy, które można rozpoznać przy podejrzeniu używania.
Pomocne wskazówki i cechy:
1. Zapach: ciężki, gorzki, lekko słodkawy i duszący.
2. Wygląd: brunatna lub czarna lepka masa, czasem w formie zbitych grudek.
3. Rozpoznanie: często pojawia się w postaci substancji do palenia lub rozcieńczonego płynu.
Wskazówka: znajomość zapachu i wyglądu może pomóc w rozpoznaniu, czy bliska osoba miała kontakt z tą substancją. Jeśli podejrzewasz uzależnienie osoby bliskiej – nie bagatelizuj problemu, czasami rozmowa może być bardzo pomocna, aby zacząć walkę z uzależnieniem.
Opium jako „narkotyk z maku” – sposoby przyjmowania (palenie, połykanie, wstrzykiwanie)
Od wieków przyjmowano je w różnej formie, dziś najczęściej dostępne jest w nielegalnym obrocie jako narkotyk z makówek.
- Palenie opium – szybkie wchłanianie przez płuca, działanie euforyczne.
- Połykanie / picie roztworu – wolniejsze, ale długotrwałe działanie.
- Żucie surowca – to tradycyjna metoda, ma silny, intensywny smak i może mieć początkowo działanie uspokajające.
- Wstrzykiwanie (rzadziej stosowane w surowej formie) – bardzo wysokie ryzyko przedawkowania w krótkim czasie.
Przedawkowanie opium – objawy
Przedawkowanie opium to stan zagrożenia życia.
Objawy przedawkowania:
- silna senność,
- brak reakcji na bodźce,
- spowolniony i płytki oddech,
- istnieje też ryzyko zatrzymania oddechu,
- zwężone źrenice (określane czasami jako „szpilkowate”),
- bladość skóry,
- sinica skóry i ust,
- spadek ciśnienia krwi,
- niskie tętno,
- nudności,
- wymioty,
- utrata przytomności,
- śpiączka.
Przedawkowanie opium to stan nagły – wymaganatychmiastowej pomocy medycznej i wezwania karetki pogotowia.
W Świecie Zdrowia możesz otrzymać długofalowe i profesjonalne wsparcie dla siebie lub bliskiej osoby, jeśli doszło do uzależnienia.
Skorzystaj z Programu Moje Zdrowie już dziś!
Zadzwoń 800 800 390 i umów się na badania
Leki z opium – opioidy
Współcześnie opium w czystej postaci nie jest stosowane jako lek. Jak wykorzystywane jest ono w medycynie? Jego alkaloidy stanowią bazę dla wielu leków opioidowych.
Przykłady leków pochodnych opium:
1. Morfina – czyli silny lek przeciwbólowy.
2. Kodeina – lek przeciwkaszlowy i przeciwbólowy.
3. Oksykodon, buprenorfina, fentanyl – są to półsyntetyczne i syntetyczne opioidy.
4. Noskapina, papaweryna – o działaniu rozkurczowym i pomocniczym w leczeniu niektórych chorób.
Podsumowanie: alkaloidy z opium są podstawą nowoczesnej terapii bólu, ale ze względu na ryzyko uzależnienia ich stosowanie jest ściśle kontrolowane. Nigdy nie należy przekazywać leków tego typu osobom, które nie otrzymały od lekarza wyraźnego polecenia stosowania terapii.
Opium a morfina – różnice
Opium i morfina są ze sobą ściśle związane, ale nie są tym samym.
Bibliografia
- https://www.healthline.com/health/natural-opioids
- https://www.webmd.com/mental-health/addiction/what-is-opium-addiction
- https://www.mayoclinic.org/drugs-supplements/opium-oral-route/description/drg-20074064
- https://www.drugs.com/illicit/opium.html
- https://www.cancer.gov/publications/dictionaries/cancer-terms/def/opium
- https://go.drugbank.com/drugs/DB11130
