Czym jest ginekomastia?
Ginekomastia dotyczy wyłącznie mężczyzn i objawia się powiększeniem piersi. Zazwyczaj powiększenie jest obustronne, jednak może wystąpić również rozrost tylko jednej piersi. Choroba może się ujawnić na różnych etapach życia mężczyzny, w różnym wieku.Ginekomastia jest spowodowana nadmierną ilością estrogenów w organizmie, które zaczynają dominować nad androgenami. Głównym androgenem jest testosteron. Jeśli u mężczyzn zaczynają przeważać estrogeny, dochodzi do przerostu gruczołów sutkowych i ginekomastii. Innym przykładem jest ginekomastia tłuszczowa, czyli lipomastia. Polega ona na nadmiernym gromadzeniu się samej tkanki tłuszczowej w okolicach piersi.
Przyczyny ginekomastii
Ginekomastia u mężczyzn może być idiopatyczna, czyli taka, której dokładnej przyczyny nie znamy. Może również wystąpić w okresie starzenia w wyniku andropauzy. Ginekomastia u chłopca może mieć charakter wrodzony. W tym wypadku już u niemowlęcia dochodzi do zaburzeń układu hormonalnego i przewagi estrogenów w organizmie. Ginekomastia u chłopców w okresie dojrzewania występuje dosyć często i zwykle zanika po upływie kilku, kilkunastu miesięcy.Produkcja testosteronu odbywa się w jądrach, dlatego ich utrata może wywołać ginekomastię. Utrata jąder może nastąpić w wyniku urazu, nabytego zaniku czy też poprzez operacyjne wycięcie jąder z powodu nowotworów.
Ginekomastia po lekach
Ginekomastia może wystąpić podczas stosowania niektórych leków, takich jak:- leki na niepłodność i oligospermię;
- leki stosowane w leczeniu rozrostu gruczołu krokowego;
- spironolakton, czyli lek moczopędny stosowany w nadciśnieniu i niewydolności serca;
- leki stosowane w chorobie wrzodowej żołądka, np. ranitydyna i inhibitory pompy protonowej (np. omeprazol);
- ketokonazol stosowany w leczeniu grzybicy;
- anaboliki stosowane przez kulturystów.
Ginekomastia w przebiegu chorób
W niektórych przypadkach do ginekomastii dochodzi w przebiegu marskości wątroby oraz niewydolności nerek. Jest to spowodowane wolniejszym metabolizmem hormonów płciowych, czyli właśnie estrogenów i androgenów. Otyłość także ma wpływ na występowanie tego schorzenia. Po pierwsze, nadmierna tkanka tłuszczowa odkłada się w gruczołach sutkowych, a po drugie – enzym aromataza, znajdujący się w tkance tłuszczowej, przekształca testosteron w estrogeny.Objawy ginekomastii
Objawy ginekomastii to głównie powiększenie piersi u mężczyzn, które wynika z rozrostu tkanki gruczołowej. Zazwyczaj powiększenie jest obustronne, chociaż jedna pierś może być większa od drugiej. Powiększone piersi mogą być bardziej tkliwe, jednak nie powinny boleć. Oprócz tego brodawki sutkowe mogą ulec powiększeniu oraz zmienić zabarwienie na ciemniejsze.Jednym z charakterystycznych objawów jest wyczuwalny guzek w okolicy brodawki sutkowej. Z brodawek może również wydobywać się wydzielina. Podczas badania lekarz stwierdzi, czy guzek jest objawem ginekomastii, czy też raka piersi. Rak piersi jest rzadki u mężczyzn, jednak może wystąpić.
Diagnostyka ginekomastii
Pierwszym etapem diagnostyki ginekomastii jest dokładny wywiad lekarski oraz badanie fizykalne. Lekarz powinien sprawdzić występowanie trzeciorzędowych cech płciowych oraz sprawdzić sutki i jądra. Następnie może zlecić wykonanie badań obrazowych, takich jak USG gruczołów sutkowych, jamy brzusznej i jąder.Zdarza się, że lekarz zleca również badania laboratoryjne w kierunku nadczynności tarczycy i kory nadnerczy, a także niewydolności nerek czy wątroby. Ważne, aby wykonać badanie stężenia androgenów i estrogenów we krwi oraz hormonów, które regulują wydzielanie hormonów płciowych, tj. prolaktyny, FSH i LH. Badanie prolaktyny pozwala wykluczyć hiperprolaktynemię. W niektórych przypadkach może być koniecznie pobranie wycinka do badania histopatologicznego. Właściwe rozpoznanie pozwala na dobranie odpowiedniego leczenia.
Leczenie ginekomastii
Jeśli ginekomastia została spowodowana przez przyjmowanie określonych leków, zamiana ich na inne może skutkować ustąpieniem objawów. Tak samo wygląda leczenie ginekomastii, jeśli przyczyną są choroby takie jak nadczynność tarczycy czy niewydolność nerek. Odpowiednie leczenie choroby podstawowej powinno spowodować cofnięcie ginekomastii. W przypadku utraty jąder jedyną możliwością jest podawanie testosteronu bądź leków antyestrogenowych.W przypadku ginekomastii idiopatycznej, bez znanej przyczyny, konieczne może być chirurgiczne usunięcie tkanki tłuszczowej z okolicy piersi oraz suplementacja testosteronem. Leczenie operacyjne może również polegać na wycięciu gruczołu piersiowego, jeśli mamy do czynienia z przerostem tkanki gruczołowej. Zabieg jest przeprowadzany w znieczuleniu ogólnym.
Autor: Redakcja
