Co to jest kandydoza?
Kandydoza to choroba wywołana przez grzyby (drożdżaki) z rodzaju Candida, stąd nazwa schorzenia. Grzyby te znajdują się w jelicie grubym, gdzie pełnią wiele istotnych funkcji. Bo trzeba wiedzieć, że w normalnych okolicznościach Candida są pożyteczne; niebezpieczne stają się dopiero wtedy, gdy układ odpornościowy przestaje działać tak, jak powinien. Wtedy grzyby Candida nadmiernie się namnażają i przedostają przez jelita do innych organów, w ten sposób je atakując.Kandydoza – rodzaje, podział
Wyróżnia się trzy rodzaje kandydozy:- zakażenia uogólnione – grzyby Candida atakują różne narządy i tkanki;
- zakażenia układowe – grzyby Candida atakują jeden konkretny organ;
- zakażenia powierzchniowe – grzyby Candida atakują skórę i błony śluzowe.
- kandydoza błony śluzowej – w tym kandydoza jamy ustnej, kandydoza języka, kandydoza gardła, kandydoza narządów płciowych (kandydoza pochwy i kandydoza penisa), kandydoza przełyku, kandydoza przewodu pokarmowego itp.;
- kandydoza skóry – kandydoza drobnozarodnikowa / strzygąca / przewlekła skóry gładkiej, kandydoza goleni, kandydoza pachwin;
- kandydozy głębokie – obecność grzybów Candida w narządach wewnętrznych takich jak płuca, tarczyca, serce, wątroba, śledziona, nerki, moczowody, pęcherz moczowy czy gałki oczne.
Przyczyny kandydozy
Bezpośrednią przyczyną kandydozy jest niekontrolowane namnażanie się drożdżaków, spowodowane przez osłabienie układu odpornościowego. Przyczynić się do tego mogą takie czynniki, jak:- długotrwałe przyjmowanie antybiotyków,
- chemioterapia,
- antykoncepcja hormonalna,
- zaburzenia hormonalne,
- cukrzyca,
- otyłość,
- choroby autoimmunologiczne,
- zabiegi chirurgiczne,
- nadmierna potliwość,
- HIV,
- AIDS.
Objawy kandydozy
Zakażenie grzybami Candida wywołuje szereg objawów charakterystycznych dla grzybicy. Zależą one przede wszystkim od miejsca występowania kandydozy.Przykładowe objawy kandydozy to:
- kandydoza jamy ustnej – biały nalot na podniebieniu, języku, wewnętrznej stronie policzków i dziąsłach;
- kandydoza gardła i przełyku – problemy z przełykaniem pokarmu, ból podczas przełykania, uczucie pieczenia za mostkiem, utrata masy ciała;
- kandydoza układu pokarmowego – ból żołądka, odbijanie treścią pokarmową, zgaga, biegunki/zaparcia, podwyższona temperatura ciała, utrata masy ciała;
- kandydoza dróg moczowych – ból podczas oddawania moczu, częste oddawanie niewielkich ilości moczu;
- kandydoza dróg rodnych u kobiet – pieczenie i świąd w okolicy pochwy lub sromu, ból podczas oddawania moczu, serowata wydzielina z pochwy, obrzęk miejsc intymnych;
- kandydoza męskich narządów rozrodczych – białe grudki pod napletkiem, świąd żołędzi, plamy lub grudki w okolicy żołędzi;
- kandydoza (drożdżyca) skóry – rumień przekształcający się w grudkowe wykwity na obrzeżach zmiany, zaczerwienienie i łuszczenie się skóry oraz świąd.
Diagnostyka kandydozy
Lekarz na podstawie wywiadu z pacjentem i jego stanu ogólnego decyduje o tym, jakie badania na kandydozę należy wykonać. Jeśli występuje podejrzenie kandydozy nieukładowej, najczęściej zaleca pobranie wymazów/zeskrobin z zajętych miejsc lub np. wykonanie badania wydzieliny z pochwy. Natomiast w przypadku podejrzenia kandydozy układowej kieruje pacjenta na posiew krwi, badania histopatologiczne, badania obrazowe lub endoskopowe – wszystko zależy od lokalizacji zakażenia.Leczenie kandydozy
Leczenie kandydozy zależy od miejsca, w jakim namnaża się grzyb, oraz od stopnia nasilenia objawów. W przypadku kandydozy paznokci stosuje się specjalne lakiery, a na kandydozę miejsc intymnych – globulki. W zakażeniach skóry zastosowanie znajdują kremy, natomiast kandydoza jamy ustnej wymaga płukania specjalnymi płynami. W zaawansowanej postaci kandydozy lekarz może podjąć decyzję o włączeniu preparatów doustnych.Znaczenie ma także dieta przy kandydozie. Przede wszystkim należy ograniczyć przyjmowanie cukrów prostych i ograniczyć picie alkoholu. Dodatkowo powinno się włączyć do diety jogurty zawierające bakterie z rodzaju Lactobacillus.
Profilaktyka kandydozy
W celu zmniejszenia ryzyka wystąpienia kandydozy należy przestrzegać zasad higieny jamy ustnej, a także unikać pokarmów bogatych w cukry proste. Ponadto powinno się stosować zdrową i zbilansowaną dietę oraz uzupełniać wszelkie niedobory witamin i minerałów. Ważne jest też to, by w trakcie terapii antybiotykowej stosować preparaty probiotyczne.Autor: Redakcja
