Objaw Blumberga – charakterystyka. Kiedy występuje i jak wygląda badanie?

Czym jest objaw Blumberga?

Objaw Blumberga został opisany w 1907 roku przez Jakoba Blumberga, niemieckiego chirurga i ginekologa. Objaw ten jest stwierdzany w badaniu przedmiotowym, które jest wykonywane podczas wizyty u lekarza w gabinecie.

Objaw Blumberga występuje u chorych z ostrym zapaleniem otrzewnej. Cechuje się brakiem bólu lub słabo nasiloną bolesnością w trakcie powolnego i delikatnego naciskania brzucha. W momencie gwałtownego zwolnienia nacisku ból nasila się i przechodzi w ostry.

Objaw Blumberga – przebieg badania

Lekarz przeprowadzający badanie układa opuszki palców na powierzchni powłok brzusznych i bardzo powoli, głęboko uciska, a następnie nagle odrywa dłoń. Jeśli bezpośrednio po oderwaniu dłoni pojawi się bolesność, świadczy to występowaniu podrażnienia lub zapalenia otrzewnej. Dla prawidłowej interpretacji wyniku badania istotny jest także wyraz twarzy pacjenta podczas odrywania dłoni.

Objaw Blumberga może mieć ograniczony zasięg na powierzchni jamy brzusznej i występować jedynie lokalnie, jeśli proces zapalny jest miejscowy. Jeśli jednak dojdzie do rozlanego zapalenia otrzewnej, wtedy objaw Blumberga jest dodatni w każdym miejscu jamy brzusznej.

Kiedy stosuje się obserwację objawu Blumberga?

Ściany jamy brzusznej od wewnątrz są wyściełane błoną surowiczą, która jest nazywana otrzewną. Otrzewna przylega ściśle do wielu narządów, a ponieważ jest miękka i elastyczna, to umożliwia ich swobodne przemieszczanie w obrębie jamy brzusznej.

W pewnych sytuacjach, gdy do otrzewnej przedostaną się patogeny lub płyny ustrojowe, następuje natychmiastowa reakcja zapalna. Do diagnozowania stanów zapalnych otrzewnej wykorzystuje się objaw Blumberga.

Objaw Blumberga a stan zapalny otrzewnej

Otrzewna jest bogato unerwiona, dlatego toczące się w niej zapalenie objawia się bardzo silnym bólem o ostrym charakterze. Stan zapalny otrzewnej może być jednak ograniczony lub rozlany. Objaw Blumberga znajduje zastosowanie przede wszystkim w pierwszym przypadku.

Niewielki i występujący jedynie miejscowo stan zapalny otrzewnej często nie daje wyraźnych objawów, przez co trudno go rozpoznać i w dodatku łatwo pomylić choćby z kolką czy inną chorobą jamy brzusznej. Postawienie prawidłowej diagnozy w takiej sytuacji umożliwia właśnie objaw Blumberga.

Rozlane zapalenie otrzewnej daje natomiast na tyle charakterystyczne objawy, że przeprowadzanie badania polegającego na obserwacji objawu Blumberga najczęściej nie jest konieczne. U chorych z rozlanym zapaleniem otrzewnej występuje silny ból brzucha, który uniemożliwia normalne funkcjonowanie; dodatkowo brzuch jest napięty i deskowaty. Takie objawy pozwalają postawić diagnozę i rozpocząć leczenie.

Dodatni wynik objawu Blumberga – przyczyny

U kobiet dodatni objaw Blumberga może oznaczać zapalenie przydatków macicy, czyli jajnika i jajowodów. Możliwa przyczyna to także ciąża pozamaciczna – wtedy objaw Blumberga występuje po lewej stronie jamy brzusznej. Jeśli lokalizuje się po prawej stronie, to jest związany z zapaleniem wyrostka robaczkowego. Zapalenie wyrostka robaczkowego to również jedna z najczęstszych przyczyn dodatniego objawu Blumberga u mężczyzn.

Jakie są objawy zapalenia wyrostka robaczkowego u dorosłych? Należą do nich:

• ból brzucha po prawej stronie;
• utrata apetytu;
• nudności i wymioty.

Oprócz tego mogą występować takie objawy, jak biegunka, wzdęcia, osłabienie, stan podgorączkowy oraz uczucie parcia na mocz.

Miejsce występowania objawu Blumberga a przyczyna

Objaw Blumberga może występować w różnych miejscach w obrębie brzucha. W zależności od miejsca występowania wyróżnia się następujące przyczyny:

• objaw Blumberga występujący lokalnie – ostre zapalenie wyrostka robaczkowego, pęcherzyka żółciowego lub uchyłków esicy;
• objaw Blumberga obecny w każdym miejscu powłok brzusznych – perforacja wyrostka robaczkowego, pęcherzyka żółciowego lub uchyłku jelitowego.

Autor: Redakcja