Czym jest śluzak?
Śluzak to nowotwór łagodny zawierający wrzecionowate komórki fibroblastyczne. Powstaje w obrębie tkanki łącznej, najczęściej w sercu, otrzewnej, tkance miękkiej jamy ustnej, a także w kościach twarzoczaszki i mięśniach kończyn. Zazwyczaj występuje w okresie dojrzewania lub u osób starszych, po 70. roku życia. Nowotwór śluzak bardzo często rozwija się bezobjawowo i powoli, powodując różnego rodzaju deformacje.
Czytaj także: Naczyniak wątroby – przyczyny, objawy i leczenie
Śluzak złośliwy
Śluzakomięsak lub śluzak złośliwy występuje znacznie rzadziej, jednak jest możliwy. Jego komórki bardzo szybko się dzielą. Ten rodzaj nowotworu występuje równie często u mężczyzn i u kobiet, w przeciwieństwie do postaci łagodnej, i najczęściej rozpoznaje się go u osób w wieku od 40 do 60 lat. Zazwyczaj śluzak złośliwy pojawia się jako bezbolesny guzek, który może mieć tendencję do nawrotów po leczeniu chirurgicznym, dlatego zazwyczaj zaleca się jednocześnie radioterapię i chemioterapię, w zależności od agresywności i lokalizacji guza.
Śluzak otrzewnej
Śluzak rzekomy otrzewnej to nowotwór zlokalizowany na powierzchni otrzewnej. Otrzewna to błona, która wyścieła jamę brzuszną. W obrębie otrzewnej zaczynają powstawać komórki nabłonkowe produkujące śluz. Śluzak otrzewnej może mieć charakter zarówno łagodny, jak i złośliwy.
Śluzak otrzewnej – przyczyny
Zazwyczaj przyczyną nowotworu otrzewnej jest zatkanie woreczka robaczkowego lub zrośnięcie jego światła, co prowadzi do gromadzenia się śluzu. W efekcie powstaje torbiel śluzowa, która może prowadzić do powstania śluzaka otrzewnej. Torbiele te niestety mogą pękać, rozprzestrzeniając zawarty w nich śluzu do otrzewnej.
Śluzak otrzewnej – objawy
Śluzak rzekomy otrzewnej rozwija się bezobjawowo. Dopiero w późniejszym etapie pojawia się guz. W zależności od lokalizacji nowotworu objawy mogą się różnić i obejmują zaparcia, bóle brzucha i wzdęcia, przepuklinę.
U kobiet najbardziej charakterystycznym objawem jest pojawienie się guzków w okolicy jajników. Oprócz tego często pojawia się zapalenie wyrostka robaczkowego.
Śluzak serca
Śluzak serca najczęściej zlokalizowany jest w okolicy lewego przedsionka. Jest to jeden z najczęstszych guzów serca i nie jest złośliwy, jednak dosyć ciężko go zdiagnozować. Warto pamiętać, że może występować rodzinnie. Większość śluzaków serca występuje u kobiet.
Przyczyny powstawania śluzaków serca nie są znane. Jedyną poznaną przyczyną może być zespół Carneya, który odpowiada za około 5–7% śluzaków serca. Zespół Carneya jest to choroba o podłożu genetycznym, która objawia się obustronnym rozrostem nadnerczy.
Śluzak serca – objawy
U części pacjentów pierwsze symptomy są bardzo niespecyficzne i obejmują objawy grypopodobne, takie jak: gorączka, bóle stawów, ogólne osłabienie. Oprócz tego występują zmiany hemodynamiczne serca, które objawiają się dusznością i kołataniem serca. Czasami u chorych występują też omdlenia, których nie są w stanie wyjaśnić. Charakterystyczne jest nasilanie się bądź zanikanie objawów podczas zmiany pozycji ciała.
Śluzak – diagnostyka
Ze względu na to, że śluzak zazwyczaj rozwija się bezobjawowo i nie daje specyficznych objawów, pacjenci zgłaszają się do lekarza dopiero, gdy guzek jest już widoczny i osiąga duże rozmiary. Może to wpłynąć na przebieg leczenia. Najczęściej śluzak rozpoznawany jest przypadkowo, w trakcie wykonywania innych badań, na przykład przy podejrzeniu zapalenia wyrostka robaczkowego bądź zapalenia otrzewnej.
W celu diagnostyki wykonuje się badania krwi oraz badania obrazowe, takie jak USG, RTG, tomografię komputerową bądź rezonans magnetyczny. W przypadku śluzaka rzekomego otrzewnej wykonuje się USG brzucha. Jeśli lekarz podejrzewa zmianę złośliwą, czyli śluzakomięsaka, zleca wykonanie biopsji gruboigłowej lub chirurgicznej.
Śluzak – leczenie
Leczenie dobiera się w zależności od rodzaju, lokalizacji, wielkości i stopnia zaawansowania guza. W większości przypadków leczeniem z wyboru jest interwencja chirurgiczna i całkowite wycięcie guza. Nawroty śluzaka są rzadkie.
W przypadku śluzaka serca operacja przeprowadzona jest na otwartym sercu. Przy wyborze nowoczesnych technologii, takich jak torakotomia boczna, chemioterapia może nie być potrzebna. W przypadku śluzaka otrzewnej również stosuje się leczenie chirurgiczne, które może wiązać się z jednoczesnym wycięciem jajników, macicy czy prawej części jelita grubego.
W niektórych przypadkach leczenie operacyjne nie jest koniecznie, w innych oprócz wycięcia guza niezbędne jest również zastosowanie chemioterapii.
