Ludzki mocz powinien mieć zapach bezwonny lub lekko kwaskowaty. Prawidłowa objętość moczu wynosi od 1000 do 2500 ml (zależy od ilości przyjmowanych płynów), a do toalety powinno się udawać około 7 razy na dobę. Zbyt częste oddawanie moczu zwłaszcza w niewielkich ilościach może wskazywać na infekcję układu moczowego. Z kolei dziwny, niezwykły zapach moczu może mieć związek nie tylko z zakażeniem układu moczowego, ale i z dietą lub z chorobami ogólnoustrojowymi, takimi jak cukrzyca.
Dziwny zapach moczu a dieta
W pierwszej kolejności należy upatrywać związku dziwnego zapachu moczu z dietą. Niektóre produkty wpływają na zmianę zapachu oddawanego moczu, należą do nich:
- szparagi,
- czosnek,
- cebula,
- chrzan,
- por,
- brukselka,
- kawa,
- przyprawy orientalne.
Jeśli jednak dziwny zapach moczu nie jest związany z dietą, warto uważniej przyjrzeć się, jak mocz ma kolor i zwrócić uwagę na ewentualne dodatkowe objawy.
Dziwny zapach moczu: amoniak
Jeśli podczas mikcji daje się wyczuć amoniak, a mocz ma ciemny kolor, to może to wskazywać na odwodnienie organizmu. Warto zwrócić uwagę, jaką ilość płynów wypijasz w ciągu dnia – powinno się pić 2 litry wody dziennie. Mowa tu o zwykłej wodzie, a nie o herbatach czy kawie. Osoba prawidłowo nawodniona ma mocz w kolorze słomkowo żółtym. Z kolei bezbarwny mocz może wskazywać na zbytnie nawodnienie.
Zapach moczu przypominający amoniak i nie mający związku z nawodnieniem organizmu może sugerować o infekcjach układu moczowego: zapaleniu pęcherza lub o chorobach nerek.
Dziwny zapach moczu w ciąży
Zapach moczu u kobiet w ciąży zmienia się pod wpływem działania hormonów. Warto jednak pamiętać, że ciężarne są bardziej narażone na ZUM (zakażenie układu moczowego), powinny więc kontrolować swój mocz co miesiąc. Wszystkie niepokojące objawy są wskazaniem do wykonania badania moczu i ewentualnego posiewu.
Dziwny zapach moczu: aceton
Zapach acetonu lub przypominający kwaśne jabłko może świadczyć o kwasicy ketonowej – w moczu są obecne ciała ketonowe, które wywołują zaburzenia równowagi kwasowo-zasadowej organizmu. Taki zapach moczu wymaga pilnego wykonania badania moczu oraz badań krwi oraz konsultacji z lekarzem.
Mocz pachnący owocowo
Jeśli zapach moczu przypomina owoce, to może świadczyć o zbyt wysokim poziomie cukru we krwi, czyli hiperglikemii.
Mocz o zapachu stęchlizny
Zapach stęchlizny wyczuwalny przy mikcji wskazuje na schorzenia wątroby lub trzustki.
Dziwny zapach moczu: rybi lub mysi odór, zapach syropu klonowego
Niezwykły zapach moczu może wskazywać na zaburzenia lub choroby metaboliczne, które występują bardzo rzadko i zalicza się do nich:
- trimetyloaminurię (rybi odór moczu), nazywaną także zespołem odoru rybnego. W wyniku zaburzenia w organizmie występuje niedobór enzymu biorącego udział w przekształcaniu trimetyloaminy (FMO3);
- fenyloketonurię (mysi odór moczu) – to genetyczna choroba metaboliczna, w wyniku której w organizmie gromadzi się nadmiar fenyloalaniny (aminokwasu egzogennego). Zbyt wysoki poziom enzymu wyniszcza układ nerwowy;
- chorobę syropu klonowego (MUSD) – to genetyczna choroba metaboliczna, w wyniku której w organizmie gromadzą się alfa-ketokwasy oraz aminokwasy (leucyna, izoleucyna, walina). Choroba jest diagnozowana zazwyczaj zaraz po urodzeniu.
Prawidłowe pobranie próbki moczu do badania
Mocz do badania powinien być pobrany z porannej mikcji. Pobiera się środkowy strumień moczu, a przed rozpoczęciem mikcji należy się podmyć używając delikatnych płynów do higieny intymnej oraz osuszyć okolice narządów rodnych jednorazowym ręcznikiem papierowym. Mężczyźni powinni także pamiętać o usunięciu mastki spod napletka przed oddaniem próbki moczu do pojemnika.
Czytaj także: Pobieranie moczu u niemowlaka – jak zrobić to prawidłowo?
Dziwny zapach moczu – leczenie
Jeśli zapach moczu wynika z diety lub odwodnienia to nie wymaga on leczenia, poza odpowiednim nawodnieniem organizmu. W przypadku infekcji układu moczowego stosuje się farmakoterapię.
W pierwszej kolejności należy jednak zawsze ustalić, skąd bierze się dziwny zapach moczu, a w tym celu należy wykonać badanie moczu z posiewem. Lekarzem zajmującym się leczeniem schorzeń związanych z układem moczowym jest urolog, który w miarę potrzeb może zalecić dodatkowe badania – np. USG pęcherza moczowego i nerek.
Autor: Redakcja
