Kamienie migdałkowe – objawy, przyczyny, leczenie, zdjęcia. Jak je usunąć? 

Czym są kamienie migdałkowe i białe grudki na migdałkach? 

Kamienie migdałkowe to twarde i widoczne grudki (białe lub żółte), które tworzą osad w kryptach migdałków podniebiennych. 

Warto wiedzieć, że migdałki nie mają powierzchni jednolitej – w swojej strukturze mają nieregularne szczeliny i otwory. Rozgałęziające się struktury tego typu tworzą krypty migdałkowe. U zdrowego człowieka w naturalny sposób krypty samoistnie się oczyszczają.

Nie wymagają specjalnej higieny (poza ogólnymi zaleceniami dotyczącymi higieny jamy ustnej) – oczyszczanie przebiega wraz z połykaniem śliny.

Gdy proces ten nie przebiega prawidłowo, to resztki nabłonka, enzymy śliny, bakterie tworzą w kanalikach i kryptach białawe grudki. Z czasem kamienie i czopy migdałkowe ulegają procesom gnilnym oraz zwapnieniu.

Pojawienie się kamieni na migdałkach może być zarówno bezobjawowe, jak i powodować szereg nieprzyjemnych objawów. Cechą charakterystyczną jest najczęściej nieprzyjemny zapach – mimo prawidłowej higieny jamy ustnej i częstego mycia zębów. 

Kamienie migdałkowe – przyczyny 

Jakie są czynniki ryzyka i przyczyny powstawania kamieni migdałkowych? 

• niedostateczna higiena jamy ustnej i gardła,
• suchość w ustach, 
• palenie, 
• refluks żołądkowo-przełykowy,
• zaburzenia ślinienia,
• resztki jedzenia w jamie ustnej,
• nagromadzenie bakterii i martwych komórek,
• poszerzone migdałkowe krypty,
• częste infekcje gardła, 
• infekcje migdałków.

Czytaj także: Zapalenie migdałków – u dorosłych i dzieci. Ile trwa leczenie?

Kamienie migdałkowe – objawy 

Jakie są najczęściej występujące objawy kamieni migdałkowych? 

• nieświeży oddech (halitoza),
• metaliczny posmak w ustach,
• suchość w ustach (może być zarówno jedną z przyczyn, jak i pojawić się jako objaw),
• dyskomfort, uczucie ciała obcego w gardle,
• ból gardła, 
• swędzenie i drapanie w gardle,
• problemy z połykaniem,
• ból przy połykaniu,
• ból gardła promieniujący do ucha,
• uporczywy kaszel,
• obrzęk migdałków,
• widoczne czopki na migdałkach.

Uwaga! Nawet łagodne objawy, takie jak nieświeży oddech czy uczucie drapania w gardle, warto skonsultować z lekarzem, szczególnie jeśli ma charakter nawracający.

Jak wyglądają kamienie migdałkowe? Zdjęcia kamieni migdałkowych​

Jak wyglądają kamienie migdałkowe? Poniżej znajdziesz przykładowe zdjęcia. Cechy charakterystyczne to m.in.: 

• białe lub żółtawe grudki na migdałkach – przypominające „kamyczki”
• zmiany i przebarwienia lub obrzęki widoczne w kryptach migdałków podniebiennych
• różna wielkość kamieni – mogą być wielkości od małego ziarnka po czop wielkości soczewicy

Podpowiedź: warto dokumentować wygląd kamieni migdałkowych przed konsultacją ze specjalistą – zdjęcie każdego dnia pomoże lekarzowi ocenić skalę problemu i rozwój zmian.

Leczenie kamieni migdałkowych. Jak usunąć kamienie migdałkowe? 

Istnieje wiele metod leczenia kamieni migdałkowych. Poniżej wybrane i często stosowane metody, które dobierane są indywidualnie do zmian na migdałkach: 

• Spray na kamienie migrałkowe – to zazwyczaj działające antybakteryjnie preparaty (np. chlorheksydyna).
• Irygator na kamienie migdałkowe – leczenie polega na delikatnym płukaniu wodą pod niskim ciśnieniem, kamienie są w ten sposób wypłukiwane (to skuteczna metoda, jeśli zmiany nie są poważne).
• Płukanie – dodatkowo w niektórych przypadków mogą być polecane płukanki na kamienie na migdałkach – np. solą fizjologiczną, szałwią, wodą z octem jabłkowym.
• Mechaniczne usuwanie kamieni na migdałkach – delikatne usunięcie patyczkiem/gazą (nie wykonuj takich zabiegów samodzielnie).
• Kryptoliza – ta metoda polega na laserowym wygładzeniu krypt migdałków, zmniejszenie zagłębień sprawia, że kamienie nie będą się odkładać i gnić w kanalikach
• Tonsillektomia – czyli chirurgiczne usunięcie migdałków w znieczuleniu miejscowym – metoda stosowana w przypadku poważnych zmian, gdy inne metody nie działają lub w przypadku często nawracających kamieni migdałkowych mimo ich usuwania 

Kamienie na migdałkach – profilaktyka

Jak uniknąć problemów z kamieniami na migdałkach? Ważna jest profilaktyka: 

1. Higiena jamy ustnej – szczotkowanie, nić dentystyczna, skrobaczka do języka, szczotki z powłoką do szorowania języka, dokładne czyszczenie płytki nazębnej, płukanie jamy ustnej (warto też nitkować zęby)
2. Odpowiednie nawodnienie jamy ustnej
3. Unikanie drażniących płynów i produktów, które mogą wzmagać powstawanie i zaleganie kamieni (cukry proste, produkty mleczne)
4. Rzucenie palenia 
5. Wyleczenie refluksu żołądkowo-przełykowego
6. Wyleczenie przewlekłego zapalenia zatok 
7. Wyleczenie nawracających infekcji gardła 

Zobacz: Środki do higieny jamy ustnej, które są pomocne w profilaktyce kamieni migdałkowych

Kamienie migdałkowe – domowe sposoby​

Leczenie kamieni migdałkowych skupia się nie tylko na niwelowaniu objawów i usunięciu złogów, ale też na leczeniu przyczyny.

Większość domowych sposobów na kamienie migdałkowe polega na ich usuwaniu różnymi metodami (niektóre z nich nie są bezpieczne). Nie sugeruj się poradami na forum – woda utleniona czy inne środki dostępne w domowej apteczce nie usuną przyczyny tego problemu z migdałkami. 

Domowe sposoby na kamienie, które mogą być zalecone jako bezpieczne wspomaganie leczenia to m.in.: 

• płukanie gardła solą (1 łyżeczka soli w ciepłej wodzie, 2–3 razy dziennie)
• prawidłowe nawadnianie gardła – picie wody zmniejsza suchość i ryzyko powstawania złogów (pij często, małymi łykami) 

Jaki lekarz wyleczy kamienie migdałkowe? 

W pierwszej kolejności możesz udać się do lekarza internisty, który oceni skalę zmian i przeprowadzi podstawowy wywiad. 

Najczęściej niezbędna jest wizyta u laryngologa. Laryngolog oceni stan migdałków, dobierze metody leczenia w zależności od stopnia zmian i towarzyszących objawów. W niektórych przypadkach laryngolog może zalecić wykonanie zabiegów. 

Pomocna może być też konsultacja ze stomatologiem, gdy kamień powoduje wtórne zapalenia w obrębie jamy ustnej, przyczynia się do problemów z dziąsłami lub wpływa na inne struktury jamy ustnej. Może to też działać w drugą stronę – czyli w wyniku zaniedbań higieny jamy ustnej i zapaleń dziąseł bakterie gromadzą się w kryptach migdałków. 

Odpowiedzi na często zadawane pytania o kamienie migdałkowe:

Czy kamienie migdałkowe są groźne​? 

W większości przypadków kamienie migdałkowe nie powodują poważnych komplikacji i powikłań, ale są ważnym sygnałem, którego nie należy bagatelizować. Zazwyczaj powodują dyskomfort (szczególnie z powodu nieprzyjemnego zapachu), nawracające stany zapalne i bóle gardła.

W rzadkich przypadkach wywołują zapalenie migdałków, ale zaleganie dużych złogów może prowadzić stopniowo do pojawienia się kolejnych objawów – m.in. do problemów z połykaniem. Czasami kamienie na migdałkach mogą też przyczyniać się do rozwoju podrażnień w jamie ustnej – a to z kolei sprawia, że powstają zapalenia bakteryjne.

Czy kamienie migdałkowe bolą​? 

Objawy kamieni migdałkowych obejmują ból gardła, drapanie, utrudnione przełykanie czy ból promieniujący do ucha. Pacjenci z kamieniami migdałkowymi mogą odczuwać także: 

• złudzenie ciała obcego w gardle,
• podrażnienie śluzówki migdałków,
• ból przy połykaniu – zwłaszcza twardych pokarmów,
• drapanie, mrowienie w gardle,
• dromieniujący ból aż do ucha (szczególnie przy głębiej osadzonych kamieniach).

Kamienie migdałkowe a angina​ – czy kamienie to objaw anginy? 

Kamienie migdałkowe mogą być mylone z czopami ropnymi w przebiegu anginy. Co prawda w obu przypadkach mamy do czynienia ze złogami w obrębie migdałków, ale złogi mają inne pochodzenie.

W przypadku kamieni na migdałkach bez anginy – zazwyczaj nie towarzyszy im gorączka ani ostry ból. Zmiany należy różnicować: 

• Kamienie migdałkowe: zbite złogi wapnia, bakterii, resztek pokarmu.
• Angina i osad na migdałkach: infekcja bakteryjna lub wirusowa, często z gorączką; w anginie widoczne są zaczerwienienie i ropne naloty.

W przypadku anginy przyczyny pojawienia się zmian w obrębie migdałków są inne niż w przypadku opisywanej dolegliwości.