REKLAMA

Kamienie w woreczku żółciowym – przyczyny, objawy, leczenie, dieta

Aktualizacja:

05 grudnia 2024

Publikacja:

18 marca 2022

Czas czytania:

4 min

Autor:

Redakcja

Kamienie w woreczku żółciowym to dość często występująca przypadłość. Szacuje się, że może dotyczyć nawet 15–20% społeczeństwa. O ich istnieniu pacjent najczęściej dowiaduje się ze względu na atak kolki żółciowej. Jeśli dolegliwości bólowe są silne i mają nawracający charakter, należy skonsultować się z lekarzem. Jakie są objawy kamieni w woreczku żółciowym? Czy kamienie w woreczku żółciowym trzeba operować? Jak leczyć kamienie w woreczku żółciowym?

Kamienie w woreczku żółciowym to złogi powstałe na skutek wytrącenia się składników żółci.

Skąd się biorą kamienie w woreczku żółciowym?

Kamienie żółciowe można najprościej opisać jako złogi, które powstały w wyniku wytrącenia składników żółci. Są zbudowane z cholesterolu, bilirubiny, białek i jonów nieorganicznych, np. wapniowych. Wyróżnia się kamienie żółciowe barwnikowe, cholesterolowe i mieszane.

Jeśli złogi powstają w pęcherzyku żółciowym, mówi się o kamicy pęcherzykowej. Złogi mogą jednak zalegać też w przewodach żółciowych i w takim przypadku mamy do czynienia z kamicą przewodową.

Czy kamienie w woreczku żółciowym są groźne?

Kamieni w woreczku żółciowym nie powinno się bagatelizować, ponieważ mogą mieć poważne powikłania. W trakcie ataku kamień może przedostać się do przewodu żółciowego wspólnego i doprowadzić do jego zatkania. W rezultacie może rozwinąć się żółtaczka mechaniczna, a nawet ostre zapalenie trzustki.

Przyczyny powstawania kamieni w woreczku żółciowym

Główną przyczyną powstawania kamieni w woreczku żółciowym jest zwiększone stężenie w żółci cholesterolu i/lub bilirubiny, czyli składników ją zagęszczających. Podkreśla się tutaj rolę czynników genetycznych, ale nie tylko.

Do czynników ryzyka powstania kamieni w woreczku żółciowym zalicza się:
  • starszy wiek,
  • płeć żeńską,
  • cukrzycę,
  • otyłość,
  • mukowiscydozę,
  • hipertriglicerydemię,
  • przewlekłe infekcje dróg żółciowych,
  • przyjmowanie niektórych leków (np. doustnych środków antykoncepcyjnych),
  • czynniki jatrogenne powodujące zastój żółci – protezy, szwy chirurgiczne itd.,
  • stan po zabiegach operacyjnych (np. resekcji żołądka),
  • niską aktywność fizyczną,
  • szybką utratę masy ciała.

Objawy kamieni w woreczku żółciowym

W większości przypadków kamienie w woreczku żółciowym nie dają żadnych objawów przez wiele lat. Najbardziej charakterystycznym objawem niepowikłanej kamicy pęcherzykowej jest kolka żółciowa – odczuwana jako nagły, ostry ból w nadbrzuszu lub prawej górnej części brzucha. Ból ten jest napadowy i niezwykle silny, w dodatku promieniuje do prawego barku lub pod prawą łopatkę. Potrafi utrzymywać się od 30 minut do 5 godzin, następnie stopniowo ustaje. Może go wywołać spożycie obfitego, tłustego posiłku. Objawy ataku wywołanego przez kamienie w woreczku żółciowym to również nudności i wymioty, nadmierna potliwość oraz silny niepokój.

Jak rozpoznać kamienie w woreczku żółciowym?

Podstawowym badaniem wykorzystywanym w diagnostyce kamieni w woreczku żółciowym jest USG jamy brzusznej. Skuteczność tego badania w wykrywaniu kamicy pęcherzyka żółciowego sięga ok. 95%. Specjalista może poszerzyć diagnostykę o dodatkowe badania, przede wszystkim tomografię komputerową (TK) jamy brzusznej oraz badanie krwi.

Leczenie kamieni w woreczku żółciowym

Na niepowikłaną kolkę żółciową o znanej przyczynie stosuje się leki przeciwbólowe i rozkurczowe. O tym, jakie leki na kamienie w woreczku żółciowym będą najlepsze, decyduje lekarz. Chory powinien pozostawać na czczo do momentu ustąpienia bólu.

Jeśli jednak dolegliwości są bardzo silne i nie zmniejszają się pomimo zastosowanego leczenia, wskazana jest niezwłoczna konsultacja z chirurgiem. W takiej sytuacji może pojawić się konieczność chirurgicznego usunięcia pęcherzyka żółciowego razem ze znajdującymi się wewnątrz niego złogami.

Jak pozbyć się kamieni w woreczku żółciowym? Dostępne są dwie metody: tradycyjna (otwarta), polegająca na rozcięciu powłok brzusznych i usunięciu pęcherzyka ze złogami, oraz metoda laparoskopowa. Laserowe rozbijanie kamieni w woreczku żółciowym odbywa się bez rozcinania powłok. Podczas laparoskopii do wnętrza jamy brzusznej wprowadza się urządzenie, a następnie przy jego pomocy usuwa pęcherzyk wraz ze złogami. W tym celu wykonuje się 3 małe nacięcia na powierzchni ściany brzucha.

Całkowite wyleczenie kamicy pęcherzykowej jest możliwe jedynie poprzez chirurgiczne usunięcie pęcherzyka żółciowego wraz z obecnymi w nim kamieniami. Powikłania po takim zabiegu należą do rzadkości.

Kamienie w woreczku żółciowym – dieta

Przy kamieniach w woreczku żółciowym bardzo duże znaczenie ma odpowiednia dieta. Chorym zaleca się dietę opartą na potrawach ubogotłuszczowych i wysokowęglowodanowych. Czego unikać przy kamieniach w woreczku żółciowym? Przede wszystkim obfitych posiłków. Najlepiej jeść mniejsze porcje pożywienia, ale częściej, nawet do 5–6 razy dziennie.

Co jeść na kamienie w woreczku żółciowym? Zaleca się jedzenie potraw gotowanych i duszonych. Należy sięgać po odtłuszczone produkty nabiałowe, kasze, makarony oraz chleb pszenny lub chleb typu graham.

Autor: Redakcja