Czym jest lewatywa?
Lewatywa jest procedurą uznawaną za jeden z najstarszych zabiegów medycznych. Polega na wprowadzeniu do odbytu płynu w celu przepłukania jelita grubego (usuwane są złogi i masy kałowe).
Głównym celem stosowania lewatywy jest dokładne oczyszczenie jelit. Szczególnie zalecana jest przed niektórymi badaniami diagnostycznymi, takimi jak kolonoskopia, aby zapewnić możliwość uzyskania dokładnego obrazu. W przypadku leczenia zaparć, lewatywa jest stosowana tylko w ostateczności, gdy inne metody, takie jak zmiany w diecie, leki czy czopki, okażą się nieskuteczne. Nawet prawidłowo wykonany zabieg może powodować skutki uboczne, m.in. wymioty i odwodnienie.
Uwaga! Lewatywa bywa mylnie określana jako wlew doodbytniczy. Są to różne zabiegi. Wlew doodbytniczy, a konkretnie wlew kontrastowy jelita grubego, to procedura wykonywana w diagnostyce chorób jelita grubego.
Do czego służy lewatywa?
Zastosowanie lewatywy to:
- usunięcie złogów kałowych,
- redukcja zaparć,
- uwolnienie gazów z jelita,
- drenaż jelit (lewatywa drenażowa),
- podawanie niektórych leków (lewatywa terapeutyczna),
- przygotowanie do badań (lewatywa kontrastowa),
- przywrócenie równowagi elektrolitowej,
- łagodzenie dolegliwości bólowych,
- przygotowanie do porodu,
- przygotowanie przed operacją.
Polecamy: Zespół jelita drażliwego – objawy. Jak leczyć jelito drażliwe?
Rodzaje lewatyw
Dawniej lewatywy wykonywane były głównie z użyciem soli fizjologicznej lub wody, a płyny były wcześniej podgrzewane do temperatury ciała. Dziś do zabiegu wykorzystywanych jest wiele różnych płynów, jednak należy pamiętać, że domowe alternatywy produktów aptecznych lub wody mogą działać drażniąco.
Przykładem jest lewatywa z rumianku, która bywa stosowana z uwagi na właściwości przeciwzapalne. Rumianek może jednak wywoływać reakcje alergiczne, dlatego przed wykonaniem takiego zabiegu koniecznie skonsultuj się z lekarzem.
Inną spotykaną alternatywą jest lewatywa z kawy, której bywają przypisywane właściwości oczyszczające organizm i wspomagające wątrobę. Należy jednak pamiętać, że może ona podrażniać błonę śluzową jelit i wywoływać zaburzenia elektrolitowe. Dlatego wszelkie lewatywy powinny być stosowane ostrożnie i wyłącznie po konsultacji z lekarzem, aby uniknąć niepożądanych skutków ubocznych.
Lewatywa w domu – czy domowa lewatywa jest bezpieczna?
Lewatywa wykonywana w domu wiąże się z ryzykiem powikłań i wystąpieniem skutków ubocznych. Bardziej bezpieczną formą jest lewatywa wykonywana w szpitalu. Dlatego jeśli chcesz wykonać lewatywę samodzielnie w domu, porozmawiaj o tym z lekarzem i zasięgnij u niego porady, jak prawidłowo przeprowadzić ten zabieg i zminimalizować ryzyko powikłań. w szpitalu.
Czynniki ryzyka lewatywy w domu:
- brak nadzoru medycznego,
- ryzyko uszkodzeń błony śluzowej,
- niewłaściwa technika wykonywania zabiegu,
- nieodpowiedni czas lub ilość płynu do lewatywy.
Lekarz przed zaleceniem wykonania lewatywy sprawdzi czy nie występują przeciwwskazania do wykonania tego zabiegu. Przeprowadzenie zabiegu bez konsultacji ze specjalistą, może nie tylko zaostrzyć istniejące problemy, ale również prowadzić do komplikacji zdrowotnych.
Przeciwwskazania do wykonania lewatywy
Lekarz w czasie wizyty kontrolnej szczegółowo przeanalizuje potencjalne przeciwwskazania i wykluczy ryzyko w wywiadzie lekarskim. Niektóre z przeciwwskazań do wykonywania lewatywy:
- choroba Leśniowskiego-Crohna,
- karmienie piersią,
- ostre infekcje jelit,
- stany zapalne, owrzodzenia odbytu,
- nieswoiste zapalenie jelit,
- zaburzenia pracy serca,
Wady i zalety lewatywy
Jakie wady i zalety ma prawidłowo wykonany zabieg lewatywy?
Zalety lewatywy:
- to prosta i szybka metoda na oczyszczenie jelit,
- ulga w zaparciach, w tym zmniejszenie bólu brzucha,
- pomaga na wzdęcia, usuwa gazy,
- oczyszcza jelito przed operacją lub badaniem – ułatwia wykonanie kolonoskopii.
Wady lewatywy:
- mogą wystąpić skutki uboczne, np. wymioty lub odwodnienie,
- ryzyko powikłań i zaostrzenia problemów medycznych (lewatywa w domu),
- ryzyko infekcji,
- ingerencja w naturalną pracę jelit.
Efekty i możliwe skutki uboczne lewatywy
Lewatywa może pomóc przy uporczywych zaparciach, a oczyszczenie jelit wielu osobom przynosi ulgę i poprawia ogólne samopoczucie. Lewatywa skutkuje przede wszystkim usunięciem mas kałowych z jelita grubego.
Jakie są możliwe skutki uboczne lewatywy?
- odwodnienie,
- bóle brzucha,
- podrażnienie odbytu,
- zaburzenie naturalnej flory bakteryjnej,
Czytaj także: Ból jelit – jakie są najczęstsze przyczyny skurczów, kłucia i bólu w jelitach?
Jak zrobić lewatywę?
Jak wykonywana jest lewatywa krok po kroku?
W przypadku lewatywy wykonywanej przez personel medyczny, proces przebiega następująco:
Krok 1. Pierwszym etapem jest przygotowanie do lewatywy. Personel medyczny przygotuje niezbędne narzędzia oraz roztwór.
Krok 2. Personel medyczny poprosi Cię o przyjęcie odpowiedniej pozycja do lewatywy – jest to ułożenie na boku lub plecach (z nogami zgiętymi w kierunku klatki piersiowej).
Krok 3. Następnie zostanie przeprowadzony zabieg. Personel wprowadzi narzędzia oraz rozpocznie wlew płynu do lewatywy – powoli, ostrożnie oraz w odpowiedniej ilości.
Krok 4. Po wlaniu płynu, personel medyczny poprosi Cię o utrzymanie go w jelitach przez odpowiedni, wskazany przez lekarza czas.
Krok 5. Ostatnim etapem jest wypróżnienie po lewatywie – płyn wypłynie razem z zalegającymi masami kałowymi.
Analogicznie – jeśli masz zaleconą samodzielną lewatywę w domu – po udzieleniu instruktarza i wykluczeniu przeciwwskazań przez lekarza, wykonaj powyższe kroki. Pamiętaj, że na ulotce preparatów aptecznych do domowej lewatywy również znajdziesz opis poszczególnych czynności.
Lewatywa z apteki – czym są zestawy do lewatywy?
W aptekach znajdziesz gotowe zestawy do lewatywy – to wyroby medyczne przygotowane specjalnie z myślą o wykonaniu tego zabiegu. Możesz w nich najczęściej znaleźć zasobnik PVC i tzw. kaniulę doodbytniczą do lewatywy (możesz także spotkać się z nazwą “gruszka do lewatywy”). W aptece znaleźć też można gotowe wlewki do lewatywy.
Z kolei jednorazowe lewatywy to gotowe preparaty/produkty w formie plastikowej torebki z zamocowaną elastyczną końcówką. Torebka jest już napełniona roztworem, dzięki czemu użycie takiego zestawu jest bardzo proste.
Lewatywa – odpowiedzi na często zadawane pytania
Czy lewatywa boli?
W zależności od indywidualnego przypadku i skali zaparcia, złogów kałowych w jelicie grubym, lewatywa może powodować dyskomfort i ból w czasie i po zabiegu.
Czy lewatywa jest zdrowa?
Lewatywa ma zastosowanie medyczne. W wielu przypadkach może być zalecana przez lekarza i przynieść korzystny efekt, ale nie jest zabiegiem polecanym do rutynowego i samodzielnego wykonywania w warunkach domowych bez konsultacji z lekarzem.
Codzienna lewatywa – czy to bezpieczne?
Codzienne wykonywanie lewatywy nie jest bezpieczne. Może to prowadzić do odwodnienia i innych groźnych skutków ubocznych, a nawet powikłań wymagających interwencji służb medycznych. Czy lewatywa jest skuteczna na zaparcia?
Czy lewatywa jest skuteczna na zaparcia?
Zazwyczaj zabieg ten przynosi ulgę w leczeniu zaparć, ale ta metoda nie jest polecana jako element długofalowego leczenia. Może przynieść szybki efekt, jednak kluczowe jest zdiagnozowanie przyczyn zaparć.
Lewatywa – jak długo trzymać wodę w czasie zabiegu?
Zazwyczaj kilkanaście minut – ale czas zależy też od rodzaju wybranego płynu do lewatywy i wielu innych czynników, o których poinformuje lekarz.
Czy lewatywa w ciąży jest bezpieczna?
Jeżeli chcesz wykonać lewatywę w ciąży, zdecydowanie najpierw skonsultuj się z lekarzem. Niektóre płyny wykorzystywane podczas zabiegu nie są wskazane w ciąży – nie ryzykuj!
Czytaj także: Zaparcia w ciąży – częsty problem. Skuteczne sposoby na zaparcia dla ciężarnych






