Czym są palce pałeczkowate?
Palce pałeczkowate, nazywane inaczej palcami Hipokratesa lub pałeczkami dobosza, to objaw chorobowy cechujący się przerostem tkanki łącznej na samych końcach palców. Zwykle dotyczy rąk, rzadziej spotyka się palce pałeczkowate u stóp. Warto zaznaczyć, że zmiany w obrębie palców nie są bolesne.
Jak wyglądają palce pałeczkowate?
Palce pałeczkowate można rozpoznać po tym, że końcowe (dystalne) części palców są grubsze niż reszta palca. Płytki paznokciowe, dostosowując się do kształtu palców, stają się okrągłe i uwypuklone, na pierwszy rzut oka przypominają szkiełko od zegarka (tzw. paznokcie zegarkowate). Opisując wygląd palców pałeczkowatych, często używa się określenia maczugi, ponieważ są one do niej bardzo podobne.
Zmiany w obrębie palców nie zachodzą z dnia na dzień, lecz następują etapami. Najpierw zmiękczeniu ulega podstawa paznokcia, a skóra wokół zaczyna się błyszczeć. Paznokcie wykrzywiają się, co widać, kiedy spojrzy się na nie pod kątem. W ostatniej fazie powiększają się końce palców.
Fot. Adobe Stock
Palce dobosza – przyczyny
Palce pałeczkowate to charakterystyczny objaw chorób, w których dochodzi do długotrwałego niedotlenienia organizmu. Schorzenia te można podzielić na kilka grup:
- choroby układu oddechowego – przewlekłe choroby zapalne, w tym mukowiscydoza, sarkoidoza, śródmiąższowe choroby płuc, przewlekła obturacyjna choroba płuc, ropień płuca, ropniak opłucnej, gruźlica płuc, rozstrzenie oskrzeli, a także rak płuca i inne nowotwory płuca;
- choroby układu krążenia – choroby dużych naczyń tętniczych i żylnych, wrodzone wady serca, infekcyjne zapalenie wsierdzia;
- choroby układu pokarmowego – choroba Leśniowskiego i Crohna, zapalenie oraz marskość wątroby, wrzodziejące zapalenie jelita grubego, a także nowotwory przewodu pokarmowego, w tym przede wszystkim nowotwór przełyku, okrężnicy i żołądka;
- choroby endokrynologiczne – nadczynność przytarczyc, choroba Gravesa i Basedowa, akromegalia;
- choroby reumatyczne – łuszczycowe zapalenie stawów, osteoartropatia przerostowa.
Do możliwych przyczyn wystąpienia palców pałeczkowatych należą także:
- hiperwitaminoza A,
- zatrucia (np. rtęcią, arsenem, fosforem, berylem, alkoholem),
- nadużywanie narkotyków (np. heroiny, haszyszu),
- zaburzenia odżywiania,
- liszaj rumieniowaty.
W przypadku powyższych chorób palce pałeczkowate zazwyczaj występują obustronnie. Gdy pojawią się tylko u jednej dłoni, najprawdopodobniej są skutkiem upośledzenia krążenia tętniczego w tej ręce, spowodowanego np. zapaleniem tętnicy lub tętniakiem.
Co robić w przypadku wystąpienia palców pałeczkowatych?
Jak widać lista chorób, przy których mogą występować palce Hipokratesa, jest długa. Dlatego w przypadku zauważenia zmian w budowie palców powinno się niezwłocznie zgłosić do lekarza. Problem ten należy potraktować poważnie, ponieważ może wskazywać na schorzenie, które trzeba będzie leczyć. Na początek należy umówić wizytę u lekarza pierwszego kontaktu, który w razie konieczności skieruje do odpowiedniego specjalisty.
Diagnostyka przy palcach pałeczkowatych
Rozpoznanie przyczyny wystąpienia palców pałeczkowatych jest długim i złożonym procesem. Na początku wizyty lekarz przeprowadza dokładny wywiad z pacjentem oraz wykonuje badanie fizykalne. Dopiero na podstawie zebranych w ten sposób informacji kieruje na badania dodatkowe – zarówno laboratoryjne, jak i obrazowe.
Najczęściej w pierwszej kolejności pacjent wykonuje badania krwi: morfologię, wskaźniki zapalenia, próby wątrobowe, badanie stężenia hormonów, proteinogram, niekiedy dodatkowo markery nowotworowe. Ponadto lekarz może od razu skierować na USG jamy brzusznej i serca, RTG płuc, tomografię komputerową czy rezonans magnetyczny.
Palce pałeczkowate – leczenie
Postępowanie lecznicze różni się w zależności od podejrzewanej przyczyny palców dobosza. Warto jednak podkreślić, że leczenie ma na celu zlikwidowanie źródła problemu, a nie objawu. Jeśli uda się postawić prawidłową diagnozę i dobrać odpowiednie leczenie, zmiany powinny się cofnąć. W leczeniu palców pałeczkowatych nie stosuje się rehabilitacji.
Autor: Redakcja
Polecane artykuły:
