Zatkane ucho – od kataru, po basenie. Jak odetkać zatkane ucho? 

Zatkane ucho i szum w uchu 

Zatkane ucho to nieprzyjemna dolegliwość, która zwykle powoduje znaczny dyskomfort związany z pogorszeniem słuchu – dźwięki z otoczenia są słyszane jakby „zza szyby”, mogą być niewyraźne i stłumione. Dodatkowo może pojawić się szum w uchu, który dla niektórych osób jest trudny do zignorowania.  

Czasami występuje również ból ucha, gorączka i inne objawy, których nasilenie i czas trwania mogą zależeć od przyczyny zatkanego ucha. Na przykład, gdy ucho zatka się po podróży samolotem na skutek różnicy ciśnień, dyskomfort może być krótkotrwały.

Ucho może zatkać się także np. z powodu infekcji lub alergii. W takich przypadkach dyskomfort zwykle trwa dłużej i może wymagać leczenia.  

Czytaj także: Ucho pływaka – objawy, przyczyny, leczenie. Ile trwa ucho pływaka?

Zatkane ucho – przyczyny 

Istnieje wiele przyczyn zatkanego ucha – w związku z tym także sposoby radzenia sobie z tym problemem są zróżnicowane. Dowiedz się, co powoduje zatkanie ucha i jak je odetkać.

Zatkane ucho – woskowina 

Jedną z najczęstszych przyczyn zatkanego ucha jest czop woskowinowy znajdujący się w przewodach słuchowych.

Woskowina to substancja wytwarzana przez gruczoły łojowe w uchu – jej zadaniem jest ochrona przed zanieczyszczeniami (np. kurze, pyłki) i patogenami (bakterie, wirusy, grzyby). Lepka konsystencja wydzieliny sprawia, że zanieczyszczenia do niej przylegają a następnie są wyprowadzane na zewnątrz. Dzięki woskowinie ucho chronione jest przed infekcjami i dostawaniem się do środka szkodliwych substancji.

Jednak u niektórych osób może dojść do nagromadzenia woskowiny wewnątrz przewodów słuchowych – szczególnie jeśli ucho czyszczone jest patyczkami kosmetycznymi. Specjaliści odradzają dbanie o higienę uszu za pomocą patyczków, gdyż prowadzi to do wpychania woskowiny głębiej do ucha i ubijania jej – w ten sposób stopniowo tworzy się czop.  

Czytaj także: Płukanie uszu – wskazania. Czy można samodzielnie płukać uszy?

Zatkane ucho po locie samolotem 

Zatkane ucho może dokuczać również w czasie podróży samolotem, przy nurkowaniu lub podczas jazdy windą. W takich sytuacjach uczucie zatkania ucha spowodowane jest nagłą różnicą ciśnień.

Przykładowo – przy wznoszeniu się samolotu ciśnienie wewnątrz kabiny maleje – w związku z tym nadmiar powietrza znajdujący się w uchu zewnętrznym musi wydostać się na zewnątrz. To z kolei może prowadzić do wybrzuszenia się błony bębenkowej i zatkania ucha.

Może pojawić się osłabienie słuchu, a także ból ucha.  

Dodatkowymi czynnikami, które mogą potęgować nieprzyjemne objawy zatkanego ucha przy zmianie ciśnienia zewnętrznego są: 

• Katar (występujący przy infekcji lub alergiczny); 
• Nadmiar woskowiny; 
• Płyn w przewodzie słuchowym; 
• Spanie przy wznoszeniu się samolotu i przy lądowaniu; 
• Krótka trąbka Eustachiusza (trąbka słuchowa); 
• Infekcje: zapalenie migdałków, zapalenie zatok. 

Zatkane ucho od kataru 

Zatkane ucho to częsta dolegliwość przy:

• przeziębieniu,
• infekcjach bakteryjnych i wirusowych,
• zapaleniu zatok,
• alergiach.

Towarzyszący im katar może powodować obrzęk i zapalenie trąbki słuchowej, co z kolei zmniejsza jej drożność i powoduje uczucie zatkanego ucha. 

Jeśli pojawi się obrzęk trąbki słuchowej, zachwiana zostaje równowaga ciśnień (tworzy się podciśnienie). Dodatkowo, w uchu środkowym może zbierać się wydzielina, która spływa po tylnej ściance gardła i dostaje się do trąbki słuchowej.

Oba czynniki sprawiają, że pojawia się uczucie przelewania w uchu i zatkanie ucha. 

Zobacz: Woda w uchu – jak się jej pozbyć i do czego może doprowadzić?

Zatkane ucho – najczęstsze przyczyny 

Czynniki wymienione wyżej to jedne z najczęściej występujących przyczyn zatkanego ucha.

Podsumowując, dolegliwość ta zwykle pojawia się w następujących okolicznościach:  

• Po kąpieli na basenie, w zbiornikach wodnych na świeżym powietrzu np. w morzu, w jeziorze (ucho zatkane od wody); 
• Przy przeziębieniu i wszelkiego typu infekcjach górnych dróg oddechowych powodujących nagromadzenie wydzieliny śluzowej (zatkane ucho od kataru); 
• Przy zmianie ciśnienia atmosferycznego (zatkane ucho po locie samolotem, podczas jazdy windą, przy nurkowaniu lub podczas wspinaczki górskiej); 
• Przy nieprawidłowym czyszczeniu ucha patyczkami kosmetycznymi (zatkane ucho od nagromadzonej woskowiny). 

Zatkane ucho – inne przyczyny 

Wśród przyczyn zatkanego ucha należy wymienić również: 

• Skrzywiona przegroda nosowa (jeśli ścianka przedzielające jamę nosową na dwie części jest krzywa, może występować częste zatykanie ucha); 
• Polipy lub guzy (zmiany w budowie ucha mogą prowadzić do blokady przewodu słuchowego i ucisku trąbki słuchowej powodując zatykanie ucha); 
• Alergie (mogą powodować katar i obrzęk błony śluzowej wewnątrz ucha); 
• Ciała obce (wszelkie obiekty, np. owady lub drobne przedmioty, które dostały się do przewodu słuchowego mogą powodować jego zatkanie, pogorszenie słuchu i rozwój infekcji a także uszkodzenie struktur wewnątrz ucha). 

Zobacz: Perlak ucha — przyczyny, objawy, diagnostyka, leczenie

Zatkane ucho – objawy 

Zatkane ucho może powodować nieprzyjemne objawy. Zwykle w przypadku tej dolegliwości pacjent skarży się na: 

• szum uszny, 
• ból ucha, 
• uczucie pełności lub rozpierania w uchu, 
• pogorszenie słuchu, dźwięki są nieostre, zniekształcone. 

Odczucie zatkanego ucha może być tymczasowe – zwykle mija samoistnie i niepotrzebne jest specjalistyczne leczenie. Czasem jednak zatkane ucho jest efektem innych schorzeń – jednym z nich jest zapalenie ucha środkowego lub zewnętrznego. W takich przypadkach oprócz typowego dla zatkanego ucha dyskomfortu, pacjent może dodatkowo doświadczać symptomów, takich jak: 

• bardzo silny ból ucha (kłujący, pulsujący lub o stałym natężeniu), 
• stan podgorączkowy lub gorączka, 
• świąd ucha, 
• wyciek z ucha, 
• ból głowy, 
• ogólne osłabienie, 
• zawroty głowy (mogą pojawić się także zawroty głowy – zwłaszcza przy zapaleniu ucha środkowego). 

Zatkane ucho – jak odetkać 

Aby odetkać zatkane ucho, możesz wypróbować jeden z wielu domowych sposobów. Metody te mogą okazać się skuteczne, zwłaszcza jeśli dolegliwość nie jest spowodowana innymi problemami zdrowotnymi, takimi jak alergie czy infekcje.

Jeśli jednak uczucie zatkanego ucha nie mija lub ma charakter nawracający, należy skonsultować się z lekarzem.  

Zatkane ucho – jak odetkać? Domowe sposoby 

Domowe sposoby na odetkanie ucha opierają się na: 

1. wyrównaniu ciśnienia między uchem wewnętrznym i zewnętrznym – metody te mogą pomóc w przypadku zamknięcia trąbki Eustachiusza.   
2. rozpuszczeniu zalegającej woskowiny, która zablokowała przewód słuchowy i powoduje zatkanie ucha. 

Jeśli borykasz się z zatkanym uchem możesz zastosować jedną z następujących technik:  

• wykonywanie ruchów żuchwą – można np. symulować ziewanie lub żuć gumę. Ten ostatni sposób wskazany jest zwłaszcza podczas jazdy windą lub w trakcie lotu samolotem, gdy zachodzi gwałtowna zmiana ciśnienia zewnętrznego prowadząca do zatkania ucha, 
• próba Valsalvy – polega na wzięciu głębokiego wdechu, zaciśnięciu nosa, a następnie wydmuchiwaniu powietrza przez ok. 15 sekund. Ta metoda pozwala otworzyć trąbkę Eustachiusza i wyrównać ciśnienie w uchu, 
• krople i aerozole na zatkane ucho – w aptekach dostępne są preparaty do czyszczenia uszu na bazie oliwy z oliwek i innych olejków, którą zmiękczają wydzielinę i pomagają w usunięciu czopu, który zatkał ucho. 

Sprawdź: Krople do uszu, spraye do usuwania woskowiny

Zatkane ucho – jak odetkać? Leczenie 

W zależności od przyczyny specjalista decyduje o zastosowaniu odpowiedniego leczenia: 

1. Skrzywiona przegroda nosowa, polipy lub guzy – zwykle wskazany jest zabieg operacyjny; 
2. Ciała obce – jeśli znajdują się blisko ujścia przewodu słuchowego można przechylić głowę, tak aby przedmiot mógł wypaść. Należy być jednak ostrożnym przy wszelkich próbach samodzielnego wyciągania obiektów z ucha – istnieje ryzyko ich głębszego wepchnięcia, dlatego najlepiej jak najszybciej skontaktować się z lekarzem; 
3. Alergia – zwykle leczenie obejmuje podanie leków antyhistaminowych, które blokują reakcję alergiczną i zmniejszają obrzęk błony śluzowej, co pomaga przywrócić drożność trąbki słuchowej i złagodzić uczucie zatkanego ucha. 
4. Infekcje – w przypadku zakażeń bakteryjnych leczenie może wymagać podania antybiotyków. Jeśli przyczyną zatkanego ucha jest katar towarzyszący infekcjom wirusowym, można zastosować krople do nosa, czy inhalacje. 
5. Czop woskowinowy – lekarz wykonuje procedurę płukania uszu. Za pomocą strzykawki wpuszcza do ucha pod ciśnieniem 100 ml ciepłej wody. Nadmiar woskowiny wylatuje do podstawionego pod ucho naczynia. Zabieg trwa kilka minut i jest bezbolesny. 

Zatkane ucho – jak odetkać? Zasady postępowania 

Pamiętaj, aby nigdy nie używać patyczków kosmetycznych w celu odetkania zatkanego ucha – może to doprowadzić do podrażnienia błony śluzowej lub przeniesienia bakterii w głąb ucha, co jest szczególnie niewskazane przy wszelkiego typu zapaleniach i infekcjach. 

Innym powodem, dla którego nie należy stosować patyczków, jest ryzyko głębszego wepchnięcia woskowiny i tworzenia się czopów.  

Ważne jest zachowanie szczególnej ostrożności w przypadku obiektów zalegających w uchu – wszelkie manewry wykonywane patyczkiem mogą doprowadzić do uszkodzenia błony bębenkowej lub innych delikatnych struktur w uchu. W takiej sytuacji najlepiej udać się do lekarza, który za pomocą odpowiednich narzędzi usunie przedmiot z ucha. 

To również może Cię zainteresować:

Zatkane zatoki ‒ powszechna dolegliwość wśród osób w każdym wieku