Stolec jest mieszanką niestrawionych resztek pokarmu, wody oraz bakterii zasiedlających układ pokarmowy (dolny odcinek, czyli jelita). Prawidłowa barwa powinna być brązowa – od jasnobrązowego do ciemnobrązowego koloru, natomiast konsystencja powinna być papkowata – można ją porównać do gęstej pasty. Zbyt twardy lub zbyt miękki stolec również nie są normą.
Zielony stolec a dieta
Jakie produkty wpływają na zabarwienie stolca na zielono? Wszystkie, które zawierają chlorofil, czyli: szpinak, kapusta, sałata, brokuły, roszponka, rukola, jarmuż, zielona papryka oraz suplementy diety zawierające chlorofil. W tym przypadku sytuacja jest analogiczna jak przy czerwonym stolcu po spożyciu buraków. Zielony stolec może być efektem spożywania koktajli z zielonych warzyw czy ich dużej ilości w diecie. Dlatego też osoby będące na diecie wegetariańskiej lub wegańskiej częściej mogą obserwować inny kolor stolca niż brązowy. W takiej sytuacji zaleca się konsultację z dietetykiem, by dieta była odpowiednio dobrana.
Zielony stolec u dziecka
Dzieci karmione piersią lub mlekiem modyfikowanym mogą mieć zielone stolce i nie świadczy to o chorobie. Jeśli jednak stolce zmieniają konsystencję na rzadką, pojawiają się częściej niż zwykle lub mają przykry zapach, należy udać się z dzieckiem do pediatry – może to bowiem świadczyć o infekcji wirusowej lub bakteryjnej.
Zielony stolec w ciąży
Zielony stolec często występuje też w trakcie ciąży (zazwyczaj razem z biegunką). Jest to spowodowane zbyt szybkim przesuwaniem treści pokarmowej w układzie trawiennym, gdzie żółć nie nadąża zmienić barwy z zielonej na brązową.
Suplementowanie żelaza a zielony lub czarny stolec
Bardzo często u osób suplementujących żelazo pojawia się zmiana zabarwienia kału na zielony (ciemnozielony) lub czarny kolor.
Zielony stolec a żółć
Kolejnym powodem zielonego stolca może być przyspieszony pasaż jelit, czyli fakt, że żółć nie zostaje do końca przetworzona, nie brązowieje – dzieje się tak np. w trakcie biegunki. Można uznać, że zielony stolec podczas biegunek jest normalnym objawem i kolor kału nie powinien niepokoić. Jeśli jednak biegunka ustanie, a kolor kału nadal pozostanie zielony, należy udać się do lekarza.
Zielony stolec w przebiegu chorób
Biegunka spowodowana zakażeniem
Biegunka i pojawienie się zielonego stolca często ma miejsce w przypadku zakażenia bakterią Salmonelli, a także zakażeniami norowirusami lub rotawirusami. Podobnie za pojawienie się zielonej biegunki odpowiadają alergie pokarmowe i nietolerancje (bardzo często nietolerancja laktozy). Powodem może też być zwykłe zatrucie pokarmowe.
Problemy z pęcherzykiem żółciowym
Jasnozielona biegunka lub jasnozielony kolor stolca może wskazywać na problemy z pęcherzykiem żółciowym. Żółć uwalniana w procesie trawienia zmienia kolor kału w jelitach na brązowy. Jeśli pojawiają się problemy z woreczkiem żółciowym, kolor kału może zmienić się na jasnozielony lub żółty – takie zabarwienie może świadczyć o kamicy pęcherzyka żółciowego lub zapaleniu dróg żółciowych. Objawem dodatkowym może być ból – tzw. kolka.
Zespół jelita drażliwego
W przypadku zespołu jelita drażliwego dochodzi do przyspieszenia lub zwolnienia motoryki jelit, a więc kał, na skutek zbyt szybkiego przechodzenia przez jelita, może zmienić kolor na zielony – żółć nie zdąży zabarwić się na brązowo. Zespół jelita drażliwego objawia się biegunkami lub zaparciami – mogą one występować naprzemiennie. Objawem dodatkowym jest ból brzucha. Biegunki bardzo często pojawiają się w tym przypadku w wyniku stresu.
Wrzodziejące zapalenie jelita grubego (WZJG)
Wrzodziejące zapalenie jelita grubego objawia się nie tylko zielonymi biegunkami, ale też biegunkami z domieszką krwi, bolesnym parciem na stolec, bólami skurczowymi jelit, wzdętym brzuchem oraz często gorączką.
Celiakia
Celiakia to choroba, która może uaktywnić się w każdym momencie życia. Polega na trwałej nietolerancji glutenu, czyli białka występującego w zbożach. Objawy celiakii mogą być bardzo różne, w klasycznym przebiegu choroby wyróżnia się biegunkę, bóle brzucha oraz utratę masy ciała. Do mniej oczywistych objawów należą: zaparcia, wczesna miażdżyca, anemia, bóle kostne, choroby wątroby, trzustki i nerek, a nawet depresja czy przewlekłe zmęczenie.
Choroba Leśniowskiego-Crohna
W przebiegu choroby Leśniowskiego-Crohna dochodzi do zapalenia ścian przewodu pokarmowego – może do niego dojść w każdym miejscu od jamy ustnej do odbytu. Objawami są: biegunki, niedokrwistość, przewlekłe zmęczenie, bóle brzucha, skurcze jelit, owrzodzenia w jamie ustnej, utrata apetytu, zapalenia skóry, stawów, zapalenie wątroby albo dróg żółciowych.
Zespół SIBO
SIBO to inaczej zespół rozrostu bakteryjnego (ang. small intestinal bacterial overgrowth). Dochodzi w nim do nadmiernego rozrostu flory bakteryjnej w jelitach. Objawy SIBO to wzdęcia, przewlekła biegunka, bóle brzucha, uczucie pełności.
Zielony stolec – kiedy do lekarza?
Do lekarza trzeba się zgłosić zawsze, kiedy zielona biegunka lub zielony stolec utrzymuje się dłużej niż 3 dni albo pojawiają się objawy dodatkowe (bóle brzucha, skurcze).
Jakie badania wykonać?
W postawieniu diagnozy pomocne będą badania kału ogólne i bakteriologiczne, a także badanie w kierunku obecności pasożytów i grzybów. Niezbędne mogą okazać się również dalsze badania – wykonanie testów w kierunku alergii pokarmowych, USG brzucha, a czasem nawet kolonoskopia.
Lekarzem, do którego powinniśmy się zgłosić w celu diagnostyki, jest gastrolog lub lekarz pierwszego kontaktu, który pokieruje nas do specjalisty.
