LH (lutropina, hormon hormon luteinizujący) – na czym polega badanie?
Badanie z oznaczeniem stężenia hormonu luteinizującego, czyli lutropiny, polega na pobraniu próbki krwi i analizie ilości tego hormonu w surowicy krwi. Dzięki temu lekarz może uzyskać informacje pomocne m.in. w ocenie funkcji wydzielniczych jąder u mężczyzn czy jajników u kobiet.
Oprócz tego stężenie tego hormonu ma duże znaczenie m.in. w:
- diagnostyce zespołu policystycznych jajników,
- występowaniu zmian nowotworowych czy wygaszaniu przez organizm funkcji rozrodczych (m.in. u kobiet w okresie menopauzy).
Rolą hormonu luteinizującego w organizmie jest m.in. udział w syntezie estrogenów (żeńskich hormonów płciowych), a także zaangażowanie w proces dojrzewania pęcherzyka jajnikowego (pęcherzyk Graafa).
Z kolei u mężczyzn lutropina przede wszystkim wiąże się z produkcją testosteronu oraz bierze udział w procesach zaangażowanych w dojrzewanie i rozwój plemników.
Czytaj także: Niedobór estrogenów – objawy. Kiedy wykonać badania?
LH (lutropina, hormon hormon luteinizujący) – normy, interpretacja wyników
Hormon luteinizujący zmienia swoje stężenie w ciągu doby, w zależności od pory dnia, temperatury czy w przypadku kobiet – dnia cyklu miesiączkowego.
Oprócz tego każde laboratorium może stosować nieco inne standardy badawcze i tym samym mieć inne wartości referencyjne. Dlatego też ostatecznie wynik zawsze powinien być interpretowany przez lekarza.
Lutropina – normy dla kobiet w różnych fazach cyklu
Normy lutropiny dla kobiet są zależne od cyklu miesiączkowego, a ich stężenie stopniowo rośnie wraz z kolejnymi fazami. Ich wartości obejmują:
- ok. 5 do 25 IU/ml w początkowej fazie miesiączki (wówczas stężenie hormonów płciowych jest z reguły niższe),
- ok. 30-120 IU/ml w fazie owulacyjnej,
- w fazie lutealnej ponownie spada do wartości w granicach 5-25 IU/ml.
U kobiet na etapie menopauzy, ze względu na duże wahania hormonalne, stężenie to może wahać się w przedziale 7-60 IU/ml.
Czytaj więcej: Badania hormonalne na NFZ
Lutropina – normy dla mężczyzn
U mężczyzn za wartość referencyjną uznaje się stężenie w granicach 1,5 do 9,2 mlU/ml.
Potrzebujesz rzetelnej diagnostyki?
Zobacz, gdzie wykonasz to badanie w Świecie Zdrowia
Możliwe przyczyny odchyleń od normy
Jeśli stężenie hormonu luteinizującego znajduje się powyżej lub poniżej wartości referencyjnych, to jest to sygnał do dalszej diagnostyki.
Przyczyny wysokiego stężenia lutropiny
Wysokie stężenie hormonu luteinizującego może występować m.in. przy:
- niewydolności jajników u kobiet lub jąder u mężczyzn,
- wrodzonej dysfunkcji jajników,
- zaburzeniach pracy przysadki mózgowej (struktura ta odpowiada za wydzielanie hormonu luteinizującego),
- zespole policystycznych jajników (PCOS).
Wyższe stężenie hormonu luteinizującego pojawia się również na początku menopauzy, w związku z czym może świadczyć o wejściu kobiety w okres klimakterium.
Podwyższone LH może wskazywać również na rzadkie choroby genetyczne, związane z nadwrażliwością na androgeny. Jeśli wysokie stężenie LH obserwuje się u dzieci, to może sugerować zbyt wczesne dojrzewanie płciowe.
Czytaj także: Zapalenie jajników i jajowodów – przyczyny, objawy, leczenie
Przyczyny niskiego stężenia lutropiny
Niski poziom hormonu luteinizującego w surowicy krwi może być powiązany z:
- nadczynnością jajników u kobiet lub jąder u mężczyzn,
- zmianami nowotworowymi w obrębie układu rozrodczego, np. jąder.
Oprócz tego obniżone stężenie LH może wskazywać na schorzenia lub dysfunkcje przysadki mózgowej bądź podwzgórza, szczególnie gdy wcześniej pacjent doświadczył urazów głowy czy przerzutów nowotworowych w tym obszarze. Niskie LH może świadczyć o niewydolności tych struktur.
Czytaj także: Choroba Glińskiego i Simmondsa – objawy, przyczyny i leczenie
Czynniki, które mogą mieć wpływ na wynik badania
Stężenie hormonu luteinizującego podlega pod wahania związane z cyklem miesiączkowym. W związku z tym warto dobrze wybrać termin badania. Zaleca się, aby diagnostykę wykonać między 2. a 5. dniem cyklu miesiączkowego.
Wyjątkiem jest sytuacja, w której lekarz zaleca badanie LH w celu oceny procesów jajeczkowania – wówczas zaleca się, aby badanie wykonać w późniejszej fazie cyklu, czyli między 12. a 14. dniem.
Ze względu na fakt, iż lutropina jest hormonem, należy wcześniej poinformować lekarza o przyjmowaniu jakichkolwiek leków hormonalnych, np. antykoncepcyjnych. Jest to ważna informacja, która może mieć znaczenie w prawidłowej interpretacji wyniku. Należy również poinformować o wszystkich innych lekach przyjmowanych na stałe.
Sprawdź: Hormonalne środki antykoncepcyjne na receptę
LH (lutropina, hormon hormon luteinizujący) – wskazania do wykonania badania
Wskazaniem do wykonania badania z oznaczeniem hormonu luteinizującego są przede wszystkim wszelkie zaburzenia w obrębie cyklu miesiączkowego, a więc nieregularne miesiączki czy też zbyt obfite krwawienia.
Badanie poziomu LH we krwi wykonuje się również:
- w przypadku trudności z zajściem w ciążę i różnicowaniu przyczyn niepłodności,
- przy rozpoznaniu menopauzy,
- w sytuacji zbyt wczesnego lub opóźnionego rozwoju płciowego,
- diagnostyce niektórych zaburzeń układu rozrodczego, np. zespołu policystycznych jajników.
Lekarz może również zalecić badanie z oznaczeniem hormonu luteinizującego w diagnostyce niewydolności przysadki mózgowej lub podwzgórza.
Czytaj także: Ból jajnika i jajników, co oznacza przed okresem i po okresie? Przyczyny, objawy – kiedy do lekarza?
Chcesz umówić się na wizytę do ginekologa?
Zobacz, gdzie przyjmują lekarze w Świecie Zdrowia
LH (lutropina, hormon hormon luteinizujący) – przeciwwskazania
Nie ma przeciwwskazań do wykonania tego badania.
LH (lutropina, hormon hormon luteinizujący) – przygotowanie do badania
Do badania nie trzeba się szczególnie przygotowywać, jednak należy pamiętać o kilku kwestiach:
- stężenie hormonu luteinizującego jest zmienne w zależności od rytmu dobowego, dlatego zaleca się, aby badanie wykonać na czczo, z samego rana. Ostatni posiłek najlepiej spożyć ok. 8-10 godzin przed badaniem,
- należy unikać aktywności fizycznej minimum 24 godziny przed badaniem, a najlepiej ograniczyć intensywny wysiłek na 2 dni przed planowaną diagnostyką,
- stężenie hormonu luteinizującego zmienia się w zależności od cyklu miesiączkowego, dlatego warto zaplanować wizytę w oparciu o konkretne wskazania lekarskie,
- na 2 dni przed badaniem ogranicz lub całkowicie zrezygnuj z alkoholu i palenia papierosów,
- jeśli przyjmujesz jakieś leki na stałe, w tym antykoncepcyjne, to poinformuj o tym wcześniej lekarza.
W przypadku kobiet w okresie menopauzy konieczne może być kilkukrotne wykonanie badania w określonych odstępach czasowych, ze względu na zmiany stężeń LH pod wpływem ogólnych przeobrażeń gospodarki hormonalnej.
LH (lutropina, hormon luteinizujący) – przebieg badania
Badanie polega na pobraniu próbki krwi żylnej do analizy laboratoryjnej. Całość trwa bardzo krótko i wygląda dokładnie tak, jak klasyczna morfologia. Wyniki są dostępne kolejnego dnia, choć ostateczny czas oczekiwania zależy od danej placówki.
LH (lutropina, hormon hormon luteinizujący) – skutki uboczne i powikłania
Badanie nie powoduje powikłań ani skutków ubocznych. Może wystąpić zasinienie w miejscu nakłucia – aby ograniczyć ryzyko jego rozwoju, uciskaj miejsce po pobraniu krwi jeszcze kilka minut po zakończonym badaniu. Oznaczenie stężenia LH można wykonać zarówno u dzieci, jak i u kobiet w ciąży.
