Hiperwitaminoza – objawy nadmiaru witamin

Na czym polega hiperwitaminoza?

Hiperwitaminoza to zaburzenie związane z nagromadzeniem danej witaminy w organizmie – najczęściej dotyczy witamin rozpuszczalnych w tłuszczach, ponieważ mają one większą skłonność do kumulowania się w organizmie. Witaminy rozpuszczalne w wodzie (witamina C oraz witaminy z grupy B) są wydalane na bieżąco z wodą, co sprawia, że hiperwitaminoza w ich przypadku jest nieco rzadsza.

Hiperwitaminoza ma różne objawy w zależności od tego, która witamina została przedawkowana. Większość z nich poważnie zakłóca funkcjonowanie w ciągu dnia i może prowadzić do rozwoju chorób, np. niewydolności krążeniowej. Z tego względu dieta oraz suplementacja powinny być skomponowane w taki sposób, aby uzupełniać dzienne zapotrzebowanie na witaminy, jednocześnie nie prowadząc do ich nagromadzenia.

Hiperwitaminoza witaminy D

Witamina D może być dostarczana:

• poprzez ekspozycję na słońce,
• wraz z pożywieniem,
• w wyniku suplementacji.

Jej nagromadzenie w organizmie zawsze jest spowodowane niewłaściwą suplementacją. Przedawkowanie witaminy D z pozostałych dwóch źródeł jest niemożliwe – aby do tego doszło, trzeba by było codziennie jeść ogromne ilości produktów bogatych w tę witaminę.

Objawy wskazujące na hiperwitaminozę witaminy D to:

• nudności, wymioty,
• słabsza kondycja mięśni,
• dolegliwości bólowe w obrębie stawów.

Nadmiar witaminy D prowadzi też do odkładania się wapnia, w związku z czym hiperwitaminoza może wpływać na rozwój chorób takich jak kamica nerkowa, a także na pogorszenie pracy serca, układu nerwowego oraz wydalniczego; ponadto może wiązać się z brakiem apetytu lub jego znacznym spadkiem.

Hiperwitaminoza witaminy A

Do przedawkowania witaminy A dochodzi w wyniku nieprawidłowej suplementacji lub przyjmowania zbyt dużej ilości tranu.

Objawy hiperwitaminozy witaminy A to:

• wymioty, nudności,
• światłowstręt,
• pogorszenie kondycji skóry, włosów i paznokci (przesuszenie, wypadanie, łamliwość),
• spadek apetytu,
• gorsze samopoczucie i obniżenie nastroju,
• nadmierne pobudzenie,
• dolegliwości bólowe w obrębie układu kostnego,
• drobne krwotoki z nosa.

Należy pamiętać, że witamina A ma działanie teratogenne, czyli wpływa na zaburzenia w prawidłowym rozwoju płodu. Z tego względu przyszłe mamy powinny zachować szczególną ostrożność w przypadku suplementacji witaminy A i dobrać ją pod okiem specjalisty.

Hiperwitaminoza witamin E i K

Witamina E i K to kolejne witaminy rozpuszczalne w tłuszczach; ich przedawkowanie jest prawdopodobne, choć w praktyce zdarza się stosunkowo rzadko.

Objawy hiperwitaminozy witaminy E to:

• ogólne osłabienie,
• bóle głowy,
• pogorszenie wzroku,
• dolegliwości ze strony układu pokarmowego.

Objawy hiperwitaminozy witaminy K to przede wszystkim rozregulowanie ciśnienia tętniczego, problemy z krzepnięciem krwi oraz z pracą wątroby.

Hiperwitaminoza witaminy C

Witamina C należy do witamin rozpuszczalnych w wodzie, co oznacza, że jest na bieżąco wydalana z moczem; w związku z tym jej przedawkowanie jest dość trudne. Nadmiar witaminy C w organizmie nie ma działania toksycznego, może jednak sprzyjać kamicy nerkowej.

Hiperwitaminoza witaminy B12

Witamina B12 podobnie jak witamina C należy do substancji rozpuszczalnych w wodzie, więc jej przedawkowanie również jest rzadziej spotykane. Nadmiar witaminy B12 nie powoduje działań toksycznych – może mieć objawy zbliżone do reakcji alergicznej.

Hiperwitaminoza – leczenie. Który specjalista?

Leczenie hiperwitaminozy polega na pozbyciu się nadmiaru witamin zgromadzonych w organizmie, dlatego w pierwszej kolejności należy natychmiast zaprzestać suplementacji. Najlepiej udać się do lekarza rodzinnego, który zleci potrzebne badania i udzieli odpowiednich zaleceń. 

Autor: Redakcja