Łysienie androgenowe (łac. androgenetic alopecia) to rodzaj łysienia uzależniony od męskich hormonów, androgenów. Androgeny są odpowiedzialne m.in. za kształtowanie się męskich narządów płciowych u płodu oraz odpowiadają za męską budowę ciała, owłosienie i głos.
Łysienie androgenowe dotyczy jednak obu płci, przy czym wygląda nieco inaczej.
Łysienie androgenowe – czym jest?
Łysienie androgenowe ma swoje podłoże w zaburzeniach hormonalnych, związane jest z nadprodukcją androgenów, w szczególności pochodnej testosteronu, czyli dihydrotestosteronu (DHT).
Testosteron pod wpływem 5-alfa-reduktazy przemienia się w dihydrotestosteron, który oddziałuje na receptory androgenowe mieszka włosowego, co prowadzi do stopniowego zaniku mieszka włosowego. Mieszki stają się coraz mniejsze, a włosy, które z nich wychodzą – cieńsze i krótsze.
Łysienie androgenowe dotyczy aż 80 proc. mężczyzn. Pojawia się już po okresie dojrzewania i prowadzi do stopniowej utraty włosów.
Udowodniono, że ma ono związek z chorobą niedokrwienną serca (u obu płci) oraz z rozrostem gruczołu krokowego u mężczyzn. Ryzyko zachorowania wzrasta wraz z wiekiem.
Choroba jest uwarunkowana genetycznie, a leczenie polega w dużej mierze na zahamowaniu postępu łysienia.
Jak rozpoznać łysienie androgenowe?
Łysienie androgenowe ma bardzo charakterystyczny obraz kliniczny. Utrata włosów rozpoczyna się w okolicy czołowo-skroniowej, a następnie ciemieniowej (na wierzchołku głowy). Włosy są przerzedzone na skroniach, przy czym zawsze pozostawione na potylicy.
Mówiąc prościej – łysienie androgenowe to charakterystyczne zakola widoczne nad czołem.
U kobiet łysienie androgenowe najczęściej objawia się przerzedzeniem włosów w okolicy czołowej i wierzchołkowej, dużo rzadziej wypadają one całkowicie. Linia włosów jest zachowana, u niektórych kobiet można obserwować objaw tzw. szerokiego przedziałka.
Łysienie androgenowe typu męskiego klasyfikuje się według skali Hamiltona i Norwooda, natomiast u kobiet wykorzystuje się w trzypunktowej skali Ludwiga lub w pięciostopniowej skali Sinclair’a.
Warto zaznaczyć, że o łysieniu androgenowym mówi się w konkretnych przypadkach – kiedy obraz łysienia odpowiada objawom klinicznym choroby i potwierdzają je badania przeprowadzone przez dermatologa.
W innym przypadku przyczyną łysienia mogą być choroby lub problemy, wśród których należy wyróżnić:
- okres po porodzie,
- stres,
- zaburzenia hormonalne, także odstawienie antykoncepcji,
- choroby tarczycy,
- krwotoki,
- nieodpowiednia higiena skóry głowy,
- niedobory witamin i minerałów w organizmie (np. żelaza, witamin z grupy B, witaminy D3),
- zaburzenia wchłaniania i odżywiania (nabyty niedobór cynku),
- leki np. przeciwkrzepliwe, retinoidy, beta-blokery, przeciwpadaczkowe,
- nagłe zmiany w diecie, głodówki.
Zdiagnozowanie przyczyny wypadania włosów może nie być proste, ponieważ proces wypadania rozpoczyna się około 3-4 miesiące od zadziałania czynnika sprawczego i może trwać nawet kilka miesięcy.
Idąc do dermatologa z problemem wypadania włosów warto zabrać ze sobą badania krwi, obejmujące:
- morfologię z rozmazem,
- poziom glukozy,
- poziom ferrytyny i żelaza,
- OB,
- CRP,
- białko całkowite
- hormony tarczycy – TSH, FT4,
- przeciwciała przeciwko peroksydazie tarczycowej i tyreoglobulinie,
- progesteron,
- prolaktynę,
- estradiol,
- testosteron.
Łysienie androgenowe – badania
Podstawowym badaniem wykorzystywanym do diagnostyki łysienia androgenowego jest trichoskopia, czyli ocena stanu łodyg włosa, mieszków włosowych oraz skóry głowy za pomocą dermatoskopu i wideodermatoskopu.
Badanie jest całkowicie bezbolesne, nie wyrywa się przy nim włosów, a jedynie ogląda skórę głowy w dużym powiększeniu. Badanie nie wymaga specjalnego przygotowania.
Innym badaniem, które jest szeroko wykorzystywane w diagnostyce łysienia, jest trichogram. Polega on na pobraniu od pacjenta 50-100 włosów i poddanie ich ocenie pod mikroskopem. Dzięki badaniu można ocenić proporcje poszczególnych faz cyklu wzrostu włosa, czyli:
- anagenu – fazy wzrostu, trwającej kilka lat,
- katagenu – faza regresji (mowa tu o obumieraniu włosa), trwająca 2-3 tygodnie,
- telogenu – faza spoczynku, trwa kilka miesięcy, w czasie których martwy włos jest wypychany przez nowo rosnący.
Bardzo rzadko wykonuje się biopsję pobranego fragmentu skóry z okolicy czołowo-ciemieniowej.
Chcesz skorzystać z konsultacji z dermatologiem?
Zobacz, gdzie umówisz wizytę w Świecie Zdrowia
Diagnoza łysienia androgenowego
W badaniu trichoskopem u osoby cierpiącej na łysienie androgenowe obserwuje się zwiększony odsetek włosów meszkowych, a także większy odsetek mieszków włosowych nieaktywnych, co widać na monitorze pod postacią żółtych kropek na skórze głowy – są to puste ujścia mieszków włosowych wypełnione łojem.
Obserwuje się także przewagę jednostek włosowych z jedną łodygą (u osób zdrowych występują trzy łodygi).
Diagnozę łysienia stawia dermatolog, on także prowadzi leczenie. Badanie trichoskopii wykorzystywane jest podczas każdej wizyty celem oceny efektów wdrożonej terapii.
Leczenie łysienia androgenowego – zabiegi i leki
Nie ma konieczności podejmowania leczenia łysienia, ale jeśli proces powoduje dyskomfort u pacjenta, należy wdrożyć odpowiednie środki.
Warto przy tym zaznaczyć, że leczenie polega głównie na zahamowaniu postępu łysienia, natomiast terapia może przynieść dodatkowo poprawę, jednak nie zawsze będzie ona skuteczna.
Androgeny to hormony, które występują zarówno u mężczyzn, jak i kobiet, choć w różnym stężeniu. W okresie dojrzewania wzmacniają one owłosienie – ale nie na skórze głowy.
W kontakcie z mieszkami włosowymi powodują ich osłabienie, dlatego w procesie leczenia ważne jest wsparcie mieszków włosów i dostarczenie im jak największej ilości substancji odżywczych.
Wśród polecanych zabiegów na łysienie androgenowe znajdują się:
- mezoterapia igłowa,
- laser frakcyjny,
- osocze bogatopłytkowe.
Terapia z użyciem osocza bogatopłytkowego jest podawana w formie mezoterapii. Osocze wypreparowuje się z próbki krwi pobranej od pacjenta.
Wśród przeciwwskazań do zabiegu znajdują się m.in.
- aktywne choroby skóry w miejscu iniekcji,
- choroby powodujące zaburzenia krzepnięcia krwi,
- przyjmowanie leków przeciwzakrzepowych oraz immunosupresyjnych.
Mezoterapia skóry głowy polega na nakłuwaniu skóry specjalnymi miniaturowymi igłami, co poprawia krążenie i ułatwia przepływ substancji odżywczych.
W trakcie zabiegu stosuje się różne preparaty mające poprawić kondycję skóry głowy i mieszków włosowych oraz stymulować wzrost włosów.
Laser frakcyjny działa podobnie – stymuluje skórę głowy i wzmacnia włosy. Warto pamiętać, że wszystkie zabiegi powinno wykonywać się seriami i największe efekty przyniosą na wczesnym etapie łysienia.
W leczeniu ogólnym stosuje się najczęściej finasteryd, substancję blokującą enzym 5α-reduktazy, przez co hamuje powstawanie dihydrotestosteronu (DHT). Stosowanie leku zatrzymuje wypadanie włosów i stymuluje ich odrost.
Terapia jest długoterminowa, a odstawienie leku prowadzi do powrotu do stanu wyjściowego w ciągu około roku od odstawienia.
Innym lekiem zmniejszającym stężenie ihydrotestosteronu (DHT) jest dutasteryd. Jest on stosowany do leczenia umiarkowanych i ciężkich objawów łagodnego rozrostu gruczołu krokowego, ale z powodzeniem może być także stosowany do leczenia objawów łysienia androgenowego.
Stosowanie leku jest dopuszczalne i w pełni legalne.
Miejscowo można stosować minoksydyl (w stężeniu 2 lub 5 proc.), który wpływa bezpośrednio na mieszki włosowe, stymulując je i przedłużając okres wzrostu włosów.
Powinien być stosowany w sposób ciągły, aby zauważyć efekty działania.
Rzadko stosowaną praktyką jest przeszczep włosów (leczenie chirurgiczne) – ta metoda nie hamuje postępu łysienia, ale łagodzi jego skutki.
Sprawdź: Lek na androgenowe wypadanie włosów
Preparaty na łysienie androgenowe – czy są skuteczne?
Odpowiedzialny za łysienie androgenowe jest konkretny hormon, produkowany w organizmie. Znaczenie mają także czynniki genetyczne (jeśli w rodzinie były przypadki łysienia androgenowego, to duża szansa, że będzie ono występować w kolejnych pokoleniach).
Nie jest to wypadanie włosów związane z niedoborami witamin i minerałów, nieodpowiednią higieną, chorobami tarczycy czy przyjmowanymi lekami – łysienie androgenowe ma swoje konkretne podłoże.
Dlatego preparaty na wypadające włosy nie będą w tym wypadku skuteczne.
Odpowiednia higiena skóry głowy (peeliengi, odżywki i odpowiednio dobrane szampony) wzmacniają włosy i pomagają odżywiać cebulki włosów, jednak w przypadku walki z łysieniem androgenowym należy podjąć inne kroki.
To również może Cię zainteresować:
