📌 Wiedza w pigułce
- Przymusowe leczenie alkoholika jest dozwolone, gdy osoba chora powoduje rozkład życia rodzinnego, negatywnie wpływa na małoletnich, zakłóca porządek, rezygnuje z pracy.
- Wniosek o leczenie przymusowe alkoholika może złożyć rodzina i osoby z bliskiego otoczenia, a także instytucje takie jak policja.
- Wniosek składa się do Gminnej Komisji Rozwiązywania Problemów Alkoholowych.
Alkoholizm – na czym polega?
Alkoholizm to choroba, w przebiegu której osoba uzależniona traci kontrolę nad spożywaniem alkoholu. Początek uzależnienia niekiedy może wyglądać niewinnie i nie wzbudzać niepokoju zarówno u chorego, jak i jego rodziny czy przyjaciół. Częstsze sięganie po kieliszek tłumaczone jest zazwyczaj chęcią zrelaksowania się – sprzyjają temu spotkania towarzyskie, a także trudności w życiu prywatnym i zawodowym.
Jednak z czasem osoba uzależniona zaczyna pić coraz więcej, co wynika z rosnącej tolerancji organizmu na alkohol – aby osiągnąć ten sam efekt co wcześniej, potrzebuje coraz większych dawek.
Charakterystycznym objawem uzależnienia są również tzw. ciągi alkoholowe – okresy, w których stan upojenia trwa dłużej niż dwa dni. W cięższych przypadkach chory może pić nieprzerwanie przez wiele tygodni, a nawet miesięcy.
Czytaj więcej: Alkoholizm – jak leczyć? Zaburzenia psychiczne w uzależnieniu od alkoholu
Szkodliwe skutki picia – kiedy leczenie alkoholika jest konieczne?
Duże dawki alkoholu przyjmowane przez długi czas wyniszczają zdrowie psychiczne i fizyczne alkoholika. W wyniku długotrwałych ciągów mogą pojawić się poważne problemy z sercem (niewydolność krążenia) i wątrobą (marskość wątroby), a także objawy, takie jak bezsenność czy halucynacje.
Co ważne, alkoholizm nie dotyczy tylko samego uzależnionego – niesie ze sobą bardzo poważne skutki społeczne.
Chory będąc pod wpływem alkoholu może dopuszczać się przemocy wobec domowników i wszczynać awantury. Dodatkowo bliscy alkoholika często popadają w mechanizm współuzależnienia – podporządkowują swoje życie chorobie alkoholowej, starając się ukrywać problem z jakim zmaga się uzależniony. Rodzina chorego nierzadko odczuwa lęk, wstyd, a także wyczerpanie psychiczne.
Potrzebujesz konsultacji z psychiatrą?
Umów wizytę stacjonarną lub telekonsultację
Dobrowolnie leczenie a przymusowe leczenie alkoholika
Niestety negatywne konsekwencje picia, często nie są wystarczającą motywacją dla chorego do szukania pomocy i podjęcia walki z uzależnieniem. Alkoholik widzi, że jego picie przynosi wiele szkód, jednak nie podejmuje leczenia. Dzieje się tak ze względu na mechanizm zaprzeczania działający w chorobie. Dodatkowo sytuację komplikuje występowanie długotrwałych ciągów w ciężkich fazach uzależnienia – chory nie myśli logicznie i często zmaga się z problemami natury psychicznej (omamy, depresja). W takich okolicznościach bardzo trudno jest mu podjąć świadomą decyzję o zaprzestaniu picia i szukaniu pomocy.
Warto podkreślić, że najlepsze rezultaty terapii alkoholizmu osiągane są, gdy alkoholik sam chce wyjść z nałogu i dobrowolnie kieruje się na leczenie. Jednak gdy chory nie chce rozpocząć leczenia i jednocześnie coraz bardziej szkodzi sobie i otoczeniu, jego rodzina i przyjaciele mogą zastanawiać się nad innymi dostępnymi rozwiązaniami. Wielu bliskich osób uzależnionych rozważa leczenie alkoholika bez jego zgody.
Czytaj także: Wszywka alkoholowa – jak działa? Skutki uboczne posiadania wszywki

Czy alkoholika można wysłać na przymusowe leczenie?
Czy możliwe jest przymusowe leczenie alkoholika? Tak, zgodnie z ustawie z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi w Polsce można zastosować przymusowe leczenie alkoholika, jednak aby skorzystać z takiej formy terapii, muszą być spełnione odpowiednie warunki.
Przymusową terapią można objąć osobę, która z powodu nadużywania alkoholu:
- zaniedbuje dzieci i obowiązki rodzinne, powoduje rozkład życia rodzinnego,
- rezygnuje z pracy i nie utrzymuje się samodzielnie,
- jest agresywna, powoduje konflikty i zakłóca porządek w otoczeniu,
- stanowi zagrożenie dla bezpieczeństwa innych.
Podsumowując: przymusowe leczenie alkoholika jest możliwe, gdy jego zachowanie ma negatywny wpływ na otoczenie.
Z kolei w sytuacji, gdy głównym poszkodowanym jest sam chory, ale jego działania nie zagrażają bezpośrednio jego życiu, może być trudniej uzyskać decyzję o przymusowym leczeniu. Często jest to szczególnie bolesne dla członków rodziny, która widzi, jak alkoholik stopniowo niszczy swoje zdrowie i życie, ale pozostaje bezsilna wobec braku jego zgody na terapię.
Zobacz także: Alkomat online, kalkulator promili, alkotest – sprawdź wirtualny alkomat online
Jak załatwić przymusowe leczenie alkoholika?
Jeśli rozważasz skierowanie alkoholika na przymusowe leczenie, ważne abyś wiedział, jak wygląda procedura krok po kroku. Oto kilka informacji, które pomogą zorientować się w wymogach prawnych i ułatwią podjęcie konkretnych działań:
- Na początku należy wypełnić wniosek o przymusowe leczenie alkoholika i złożyć go w gminie. Rozpatrywaniem zgłoszeń zajmuje się Gminna Komisja Rozwiązywania Problemów Alkoholowych. Pamiętaj, aby we wniosku zawrzeć konkretne przykłady pokazujące negatywny wpływ uzależnienia na osoby z otoczenia alkoholika.
- W kolejnym etapie komisja gromadzi niezbędne informacje dotyczące osoby uzależnionej. W tym celu może zwrócić się z zapytaniem do policji oraz zorganizować spotkanie z osobą uzależnioną wskazaną we wniosku. O terminie spotkania alkoholik zostaje poinformowany za pośrednictwem listu poleconego.
- Decyzję o zastosowaniu przymusowego leczenia alkoholika podejmuje sąd rejonowy po zapoznaniu się z opinią biegłych oraz materiałem dowodowym.
- Sąd może skierować osobę uzależnioną zarówno na leczenie stacjonarne (w ośrodkach zamkniętych) jak i niestacjonarne (leczenie ambulatoryjne).
Czytaj także: Jak pomóc alkoholikowi? Sposoby wsparcia bliskiej osoby
Gdzie złożyć wniosek o przymusowe leczenie alkoholika?
Jeśli chcesz zgłosić alkoholika na przymusowe leczenie, zacznij od kontaktu z urzędem gminy lub miasta. Tam powinieneś otrzymać informacje o tym, gdzie działa właściwa dla zamieszkania osoby uzależnionej Gminna Komisja Rozwiązywania Problemów Alkoholowych. To właśnie w komisji należy złożyć wniosek o przymusowe leczenie alkoholika.
Zobacz również: Leki stosowane w uzależnieniu od alkoholu – tabletki na alkoholizm
Kto może złożyć wniosek o przymusowe leczenie alkoholika?
Zastanawiasz się kto może wysłać alkoholika na przymusowe leczenie? Wniosek do Gminnej Komisji Rozwiązywania Problemów Alkoholowych może złożyć:
- rodzina i osoby z bliskiego otoczenia alkoholika (znajomi, sąsiedzi, pracodawca),
- instytucje (np. policja, ośrodek pomocy społecznej), które dysponują materiałem dowodowym.
Natomiast wniosek do sądu o przymusowe leczenie alkoholika składa Gminna Komisja Rozwiązywania Problemów Alkoholowych lub prokurator po zweryfikowaniu zgłoszenia i zebraniu odpowiednich materiałów dowodowych. Komisja może w tym celu zasięgnąć opinii policji, pracownika socjalnego, a także skierować alkoholika na badanie biegłych (psychologa i psychiatry). Do wniosku do sądu załącza się zebraną dokumentację wraz z opinią biegłego.

Jak wygląda przymusowe leczenie alkoholika?
Przymusowe leczenie alkoholizmu może odbywać się zarówno w placówkach zamkniętych jak i otwartych. Początkowo alkoholik przechodzi detoks (odtrucie organizmu), podczas którego obowiązuje pełna abstynencja. Proces ten przebiega pod okiem lekarza psychiatry, który dodatkowo może zalecić farmakoterapię (np. lekami psychotropowymi w przypadku depresji, stanów lękowych lub halucynacji). Następnie chory uczestniczy w regularnych spotkaniach z psychoterapeutą – podczas sesji uczy się rozpoznawać mechanizmy uzależnienia oraz radzić sobie z głodem alkoholowym.
Należy pamiętać, że samo umieszczenie osoby uzależnionej w ośrodku, nie daje gwarancji wyleczenia, ale może być bodźcem do zmiany. Chory zamknięty w placówce, nie ma dostępu do alkoholu – na trzeźwo może inaczej postrzegać swoje życie i cierpienie, które wyrządził innym. Nie bez znaczenia jest także wsparcie psychologiczne – rozmowy z terapeutami mogą pomóc „otworzyć oczy” na problem i ułatwić zrozumienie przyczyny choroby.
Najważniejsze jest, aby osoba uzależniona sama wyraziła chęć leczenia i podjęła świadomą decyzję o zmianie swojego życia. Tylko wtedy terapia może przynieść trwałe efekty.
Sprawdź: Leczenie alkoholizmu w Ośrodku Leczenia Uzależnień w Radzimowicach
Ile trwa przymusowe leczenie alkoholika?
Czas trwania przymusowego leczenia alkoholika ustala się indywidualnie i zależy m.in. od decyzji sądu, ale nie może być on dłuższy niż 2 lata.
Jeżeli wystąpi wyraźna poprawa w leczeniu, terapia może zostać skrócona, jednak konieczna jest do tego zgoda kierownika ośrodka leczenia uzależnień.
Bibliografia
- Sądowe zobowiązanie do leczenia odwykowego.” Urząd m.st. Warszawy, https://rembertow.um.warszawa.pl/-/sadowe-zobowiazanie-do-leczenia-odwykowego.
- Ustawa z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi. Dz.U. 1982 nr 35 poz. 230. Sejm Rzeczypospolitej Polskiej, https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WDU19820350230.
Może Cię również zainteresować:






