Leki stosowane w uzależnieniu od alkoholu – tabletki na alkoholizm 

Leczenie alkoholizmu – co po odstawieniu alkoholu?

Leczenie alkoholizmu może być trudne i pełne wyzwań. Jest to proces złożony, wymagający współpracy lekarzy, terapeutów jak i samej osoby uzależnionej. Detoksykacja (odstawienie alkoholu) jest kluczowym krokiem w leczeniu alkoholizmu, ponieważ pozwala na bezpieczne przejście przez objawy odstawienia alkoholu i minimalizuje ryzyko powikłań. Dodatkowo terapię może utrudniać mechanizm iluzji i zaprzeczeń obecny w chorobie alkoholowej, który sprawia, że alkoholik stara się nie zauważać negatywnych konsekwencji picia. Często mimo wielu szkód wyrządzonych przez nałóg, chory twierdzi, że nie ma problemu z nadużywaniem alkoholu.

Szkody te natomiast mogą być bardzo dotkliwe zarówno dla osoby uzależnionej jak i jej bliskich. Alkoholizm wymaga leczenia tak samo jak inne choroby przewlekłe, a leczenie to proces złożony i długotrwały. Alkoholizm niszczy zarówno zdrowie fizyczne jak i psychiczne, powoduje też liczne trudności w życiu rodzinnym i zawodowym. Choroba stanowi złożony problem, dlatego w jej leczeniu stosowane są różnorodne metody łączące wsparcie psychologiczne (psychoterapia) oraz farmakologiczne (leki na alkoholizm).

Jak leczyć alkoholizm tabletkami?

Farmakologiczne leczenie alkoholizmu opiera się głównie na czterech substancjach: disulfiram, naltrekson, nalmefen oraz akamprozat. Wybór odpowiedniej terapii zależy od wielu czynników, takich jak cele terapii antyalkoholowej, wzorzec picia, tryb życia, stopień uzależnienia, stan pacjenta oraz ogólny stan zdrowia pacjenta. Farmakologiczne leczenie powinno być dostosowane do indywidualnych potrzeb pacjenta i stanowić element kompleksowego planu obejmującego także terapię psychologiczną.

Wielu pacjentów zmagających się z problemem alkoholowym, szuka sposobu, który ułatwi walkę z uzależnieniem. Niektórzy próbują znaleźć szybkie rozwiązanie pozwalające „pozbyć się” choroby bez wysiłku. Z tego powodu często zastanawiają się, czy istnieją leki na alkoholizm oraz czy farmakoterapia może zastąpić tradycyjne leczenie.

Leczenie farmakologiczne alkoholizmu

Niestety specjaliści podkreślają, że tzw. tabletki na alkoholizm to jedynie środek wsparcia farmakologicznego, który wspomaga proces zdrowienia i utrzymania abstynencji. Farmakologiczne metody leczenia są wsparciem psychoterapii i mają na celu utrzymanie oraz długotrwałą abstynencję. Leki na alkoholizm są stosowane w celu zwiększenia oddziaływań terapeutycznych i wzmocnienia motywacji pacjenta do trwania w trzeźwości. Samo ich przyjmowanie może korzystnie wpłynąć na objawy chorego (np. złagodzić głód alkoholowy lub stany lękowe), a także dać większe poczucie bezpieczeństwa w pierwszych etapach leczenia. Jednak leki na alkoholizm nie rozwiążą problemu. Terapeuci i lekarze są zgodni co do najważniejszego czynnika zwiększającego szanse na uzyskanie pozytywnych rezultatów leczenia – jest nim zrozumienie mechanizmu choroby przez uzależnionego, jego praca nad zmianą stylu życia oraz zaangażowanie w oddziaływania psychoterapeutyczne. Leczenie farmakologiczne powinno być stosowane jako część kompleksowego planu obejmującego także terapię psychologiczną.

Tabletki na alkoholizm – kiedy rozpocząć leczenie farmakologiczne? 

Leczenie alkoholizmu opiera się głównie na psychoterapii, jednak w niektórych przypadkach korzystna może okazać się farmakoterapia. Leki na alkoholizm stosuje się zazwyczaj, gdy:

1. Chory skarży się na silne objawy odstawienne. Dodatkowym wskazaniem może być ogólny zły stan zdrowia pacjenta spowodowany długotrwałym nałogiem. Farmakoterapia jest szczególnie ważna u pacjentów z chorobami psychicznymi, takimi jak depresja, schizofrenia czy choroba afektywna dwubiegunowa, gdzie wsparcie farmakologiczne odgrywa kluczową rolę. W takich sytuacjach należy działać szybko i skutecznie ograniczyć możliwość dalszego przyjmowania alkoholu;
2. Osoba uzależniona cierpi na choroby, które utrudniają lub uniemożliwiają uczestnictwo w psychoterapii. Zwykle są to zaburzenia psychiczne i neurologiczne, np.: depresja, stany lękowe, choroba afektywna dwubiegunowa, zaburzenia psychotyczne, bezsenność, zaburzenia odżywania. Stosowanie leków na alkoholizm wymaga monitorowania pod kątem interakcji z innymi lekami, ponieważ niektóre nowoczesne preparaty mają mniej interakcji niż starsze, takie jak disulfiram;
3. Działanie psychoterapii jest niewystarczające. Jeśli mimo uczestnictwa w spotkaniach z terapeutą (lub z grupą wsparcia AA), chory ma duże trudności w utrzymaniu abstynencji, lekarz może rozważyć czasowe zastosowanie leków na alkoholizm. Leki mogą pomóc w przerwaniu ciągu alkoholowego i umożliwić leczenie uzależnienia od alkoholu. Nowoczesne leki pozwalają na przyjmowanie mniejszych dawek alkoholu, co wspiera proces leczenia i ułatwia utrzymanie abstynencji. Jednak warto pamiętać, że leczenie farmakologiczne może być jedynie formą dodatkowego wsparcia w walce z chorobą. Osoba uzależniona przyjmując tabletki na alkoholizm nie powinna rezygnować z dotychczasowych metod leczenia, takich jak sesje terapeutyczne czy inne techniki, które dążą do wypracowania zdrowych nawyków życia w trzeźwości.

Czy są leki na alkoholizm bez recepty? 

Osoby uzależnione często pytają, czy leki na alkoholizm dostępne są bez recepty. Należy podkreślić, że wszystkie preparaty stosowane w leczeniu uzależnienia działają na układ nerwowy lub metabolizm alkoholu. Ich niewłaściwe użycie mogłoby zatem prowadzić do poważnych działań niepożądanych, zwłaszcza gdy osoba uzależniona sięgnie po alkohol podczas przyjmowania leków. Dlatego tabletki na alkoholizm mogą być wydane jedynie na podstawie ważnej recepty i stosowane pod ścisłą kontrolą lekarską.  

Co prawda, istnieją preparaty dostępne bez recepty, które mogą wspierać organizm w powrocie do równowagi, jednak nie są to leki na alkoholizm i nie wpływają na zmniejszenie głodu alkoholowego. Nie wykazują również działania łagodzącego objawy odstawienne. Tabletki na alkoholizm dostępne bez recepty to suplementy diety, takie jak: 

• Magnez, elektrolity, witaminy z grupy B – mogą pomóc uzupełnić niedobory spowodowane długotrwałym piciem;  
• Preparaty na regenerację wątroby np. wyciąg z ostropestu; 
• Ziołowe preparaty uspokajające np. na bazie szyszek chmielu, waleriany (kozłka lekarskiego) czy melisy.  

Leki na alkoholizm 

Obecnie w terapii alkoholizmu wspomagająco wykorzystywane są następujące leki:

• Naltrekson – jego działanie polega na blokowaniu receptorów opioidowych (receptory układu opioidowego) w mózgu, co ogranicza ilość spożywanego alkoholu i zmniejsza odczuwanie przyjemności po wypiciu alkoholu. Dzięki temu picie alkoholu przestaje być kojarzone z ulgą i odprężeniem, co pozwala zmniejszyć chęć sięgania po alkohol oraz ryzyko nawrotów choroby. Leki takie jak naltrekson i nalmefen ograniczają ilość spożywanego alkoholu, wpływając na receptory opioidowe.
• Akamprozat – jego działanie polega na wpływie na receptory układu GABA-ergicznego (receptory układu gaba, receptory układu gaba ergicznego) oraz glutaminergicznego, przywracając równowagę między tymi układami i wpływając na aktywność komórek nerwowych. Stabilizuje działanie układu nerwowego po odstawieniu alkoholu i łagodzi napięcie oraz niepokój, które często pojawiają się w pierwszych tygodniach abstynencji.

Leki na alkoholizm zmniejszające objawy odstawienne i objawy towarzyszące uzależnieniu 

W leczeniu alkoholizmu, zwłaszcza we wczesnym etapie trzeźwienia, stosuje się także leki łagodzące objawy odstawienia alkoholu oraz zaburzenia wynikające z długotrwałego picia, takie jak: halucynacje, bezsenność, drgawki, lęk czy drażliwość. Do tej grupy należą m.in.: 

• leki uspokajające i nasenne – należy stosować je ostrożnie u chorych, gdyż leki te wykazują silne działanie uzależniające. Z tego powodu przyjmuje się je krótko w celu poprawy jakości snu i zmniejszenia nieprzyjemnych objawów odstawiennych (np. drżenie, niepokój), 
• leki przeciwdrgawkowe – chronią przed napadami drgawek w ostrej fazie odstawienia, 
• leki przeciwdepresyjne i przeciwlękowe – pomagają ustabilizować nastrój chorego, zmniejszają niepokój i napięcie. Stosuje się je, gdy chory cierpi na depresję lub stany lękowe. 

Leki na alkoholizm – disulfiram 

Disulfiram to lek, który można przyjmować doustnie lub w postaci wprowadzanych pod skórę jałowych tabletek (tzw. wszywka alkoholowa).  

Działanie disulfiramu polega na blokowaniu enzymu odpowiedzialnego za rozkład alkoholu w organizmie. Po wzięciu leku alkohol nie może być prawidłowo metabolizowany, co sprawia, że chory odczuwa wzmożone objawy zatrucia alkoholowego (m.in. nudności, wymioty, kołatanie serca, spadek ciśnienia).  

Disulfiram ma za zadanie wywołać niechęć do alkoholu i obawy przed groźnymi skutkami, które występują po jego spożyciu. 

Wszywka alkoholowa

Wszywka alkoholowa, znana również jako Esperal, to jedna z farmakologicznych metod leczenia uzależnienia od alkoholu, która cieszy się dużą popularnością wśród osób pragnących utrzymać abstynencję. Działanie wszywki alkoholowej polega na stopniowym uwalnianiu disulfiramu do organizmu pacjenta przez kilka miesięcy po jej implantacji pod skórę. Substancja ta blokuje rozkład alkoholu w organizmie, przez co nawet niewielka ilość wypitego alkoholu wywołuje silne, nieprzyjemne objawy – tzw. reakcję disulfiramową.

Po spożyciu alkoholu osoba z wszywką może doświadczyć takich dolegliwości jak nudności, wymioty, bóle głowy, kołatanie serca, uderzenia gorąca czy zaczerwienienie twarzy. Te objawy są na tyle nieprzyjemne, że skutecznie zniechęcają do picia alkoholu i pomagają w utrzymaniu abstynencji. Celem wszywki alkoholowej jest więc nie tylko ograniczenie ryzyka nawrotu uzależnienia od alkoholu, ale także wsparcie pacjenta w budowaniu nowego, trzeźwego stylu życia. Warto pamiętać, że wszywka alkoholowa powinna być stosowana jako element kompleksowego leczenia, najlepiej w połączeniu z psychoterapią i wsparciem specjalistów.

Działania niepożądane

Leki stosowane w leczeniu farmakologicznym alkoholizmu, mogą powodować różnorodne działania niepożądane. Najczęściej pacjenci zgłaszają objawy takie jak:

• nudności,
• wymioty,
• bóle głowy,
• kołatanie serca,
• zaczerwienienie twarzy,
• uderzenia gorąca.

U niektórych osób mogą pojawić się także lęk, osłabienie lub inne dolegliwości, które wpływają na codzienne funkcjonowanie.

W rzadkich przypadkach farmakologiczne leczenie alkoholizmu może prowadzić do poważniejszych skutków ubocznych, takich jak:

• zaburzenia psychiczne,
• zapalenie nerwów obwodowych,
• uszkodzenie komórek wątroby,
• nadciśnienie tętnicze,
• niewydolność serca.

Kto może przepisać tabletki na alkoholizm? 

Osoby uzależnione często zastanawiają się, kto może przepisać leki na alkoholizm i do kogo zgłosić się po pomoc.  

Najlepszym miejscem na rozpoczęcie leczenia jest ośrodek leczenia uzależnień, gdzie pacjent uzyskuje dostęp do kompleksowej opieki specjalistów mających doświadczenie w terapii choroby alkoholowej. Taka forma wsparcia pozwala na dokładną ocenę stanu zdrowia, kondycji psychicznej oraz ewentualnych objawów towarzyszących, takich jak: stany lękowe, omamy czy napady agresji. Dzięki temu możliwe jest dobranie najskuteczniejszej metody leczenia, w tym także farmakoterapii. 

Po przeprowadzeniu wstępnej konsultacji lekarz psychiatra może podjąć decyzję o włączeniu leków na alkoholizm. Warto jednak pamiętać, że farmakoterapia nie zawsze jest konieczna. W niektórych przypadkach wystarczy, aby pacjent skupił się na pracy z terapeutą lub regularnie uczestniczył w spotkaniach grup wsparcia (np. Anonimowych Alkoholików). 

Czy terapeuta może przepisać leki na alkoholizm? 

Leki na alkoholizm może przepisać tylko lekarz – terapeuta nie wypisuje recept. Rola terapeuty w procesie leczenia jest jednak kluczowa – pomaga choremu zrozumieć mechanizm uzależnienia, uczy zdrowych sposobów na regulowanie emocji, tak aby w trudnych sytuacjach życiowych chory nie sięgał po kieliszek. Ten element leczenia jest bardzo ważny i może decydować o sukcesie terapii. Według badań przyjmowanie tabletek na alkoholizm bez jednoczesnej pracy terapeutycznej często nie daje oczekiwanych rezultatów. Leczenie farmakologiczne jest jedynie dodatkiem, który może ułatwiać wychodzenie z nałogu. 

Polecane artykuły:

Jakie witaminy zażywać przy podwyższonym MCV? Tabletki na potencję – kto wypisuje receptę? Co to jest termolezja? Efekty, zalecenia po zabiegu, skutki uboczne Metody podawania insuliny – pen, pompa insulinowa, strzykawka