Zespół złego wchłaniania to grupa zaburzeń jelitowych, które powodują trudności w prawidłowym wchłanianiu składników odżywczych, takich jak witaminy, minerały i tłuszcze z przewodu pokarmowego do krwi. Schorzenie to może obejmować ogólne trudności z absorpcją substancji odżywczych, jak również dotyczyć tylko poszczególnych grup substancji. Z tego powodu przy diagnozowaniu zespołu złego wchłaniania tak ważną rolę odgrywają badania diagnostyczne, które pozwalają określić odpowiedni sposób leczenia.
Zespół złego wchłaniania – przyczyny
Przyczyny zespołu złego wchłaniania mogą być różnorodne i zależą od rodzaju zaburzenia lub choroby, która wpływa na zdolność organizmu do prawidłowego wchłaniania składników odżywczych.
Jakie są najczęstsze przyczyny zespołu złego wchłaniania jelitowego? Są to, m.in.:
- czynniki infekcyjne – niektóre infekcje bakteryjne, wirusowe lub pasożytnicze mogą prowadzić do chwilowego zaburzenia wchłaniania składników odżywczych,
- niedobór enzymów trawiennych – znaczny niedobór poszczególnych enzymów trawiennych może powodować zaburzenia wchłaniania węglowodanów, czyli nietolerancję laktozy, sacharozy czy fruktozy,
- wady strukturalne jelit – zespół krótkiego jelita, przetoki, uchyłki i zwężenia jelit czy niektóre chirurgiczne zabiegi mogą powodować zaburzenie wchłaniania składników odżywczych,
- zaburzenia procesów trawienia – niewydolność zewnątrzwydzielnicza trzustki, choroby żołądka oraz zaburzenia wchłaniania soli żółciowych spowodowane chorobami wpływają na pracę jelit,
- stany zapalne jelit – choroby zapalne jelit, takie jak choroba Leśniowskiego-Crohna, mogą prowadzić do uszkodzenia jelit i zaburzeń wchłaniania.
Czytaj także: Zespół jelita drażliwego – objawy. Jak leczyć jelito drażliwe?
Zespół złego wchłaniania – objawy
Objawy zespołu złego wchłaniania to, m.in.:
- ostre bóle brzucha,
- wzdęcia,
- nadmierne gazy,
- zaparcia,
- biegunki,
- odbijanie,
- burczenie w brzuchu,
- wymioty.
Dzieje się tak w wyniku nieprawidłowego trawienia i fermentacji w jelitach. Wiele z tych objawów doskonale znają osoby zmagające się z celiakią czy nietolerancją węglowodanów.
Czytaj także: Ból jelit – jakie są najczęstsze przyczyny skurczów, kłucia i bólu w jelitach?
Skutki zespołu złego wchłaniania
Zespół upośledzonego wchłaniania niesie za sobą także wiele poważnych następstw, które destrukcyjnie wpływają na Twój organizm. Długotrwały niedobór makroelementów może prowadzić do:
- anemii – zaburzenia wchłaniania żelaza może doprowadzić do niedokrwistości,
- utraty masy ciała – jeżeli zmagasz się z zespołem złego wchłaniania i nie stosujesz odpowiedniej diety i suplementacji, może zdarzyć się, że będziesz chudnąć mimo częstych i obfitych posiłków,
- braku miesiączki u kobiet – niedobory składników odżywczych, takie jak witaminy, minerały i białka, mogą zakłócać funkcjonowanie układu hormonalnego, w tym osi podwzgórze-przysadka-jajniki,
- osłabienia i zmęczenia – ze względu na niedobór składników odżywczych, osoby z tym schorzeniem mogą odczuwać ogólną słabość, apatię i zmęczenie,
- łamliwości włosów oraz zmian skórne – niedobory składników odżywczych mogą wpływać na stan włosów, skóry i paznokci,
- obniżenia odporności – ogólne osłabienie organizmu spowodowane przewlekłym niedoborem witamin i minerałów sprawia, że możesz być bardziej podatny na infekcję. Ponadto w przypadku niektórych chorób autoimmunologicznych, takich jak celiakia, układ odpornościowy może być nadmiernie aktywowany w odpowiedzi na pewne składniki pokarmowe,
- odwodnienia – zaburzenia wchłaniania elektrolitów oraz częste biegunki mogą prowadzić do odwodnienia organizmu.
Zespół złego wchłaniania u niemowląt może objawiać się brakiem apetytu, osłabieniem i suchym językiem. Pamiętaj, że nieleczony zespół złego wchłaniania może powodować u dzieci łamliwość kości, problemy z koncentracją, a nawet hamować wzrost.
Zespół złego wchłaniania – diagnostyka
Jeżeli zauważysz u siebie lub swojego dziecka objawy zespołu złego wchłaniania – koniecznie skonsultuj się z lekarzem. Niedobór składników odżywczych może nieść za sobą wiele poważnych konsekwencji, dlatego powinieneś zareagować możliwie najwcześniej. Lekarz pierwszego kontaktu, czyli lekarz rodziny lub internista, może odegrać kluczową rolę w identyfikacji objawów i skierowaniu pacjenta do odpowiednich specjalistów w celu dalszej diagnostyki. Zaburzeniami związanymi z zespołem złego wchłaniania zajmują się gastroenterolodzy, dietetycy kliniczni, endokrynolodzy, a nawet immunolodzy.
Diagnozowanie zespołu upośledzonego wchłaniania opiera się na przeprowadzeniu wnikliwego wywiadu medycznego oraz badaniach fizykalnych. Ponadto podstawowym i najważniejszym badaniem diagnostycznym jest morfologia z rozmazem. Jakie jeszcze badania może zalecić specjalista?
- testy oddechowe – wodorowe lub wodorowo-metanowe test oddechowe wykorzystywane są w diagnostyce nietolerancji węglowodanów,
- testy alergiczne – stosowane w diagnostyce alergii pokarmowych,
- badania obrazowe – USG jamy brzusznej, prześwietlenie RTG, kolonoskopia, gastroskopia czy rezonans magnetyczny jamy brzusznej wspierają diagnostykę chorób jelit,
- badanie kału – badania przeprowadzone na obecność tłuszczu, enzymów trzustkowych lub pasożytów w stolcu pomagają wykluczyć choroby pasożytnicze oraz zaburzenia pracy trzustki.
Zespół złego wchłaniania – leczenie i dieta
Diagnostyka ma ogromne znaczenie w leczeniu zespołu upośledzonego wchłaniania. To właśnie dlatego pierwszym krokiem w terapii jest zidentyfikowanie przyczyny schorzenia. Jeśli zespół złego wchłaniania jest spowodowany inną chorobą, taką jak celiakia czy zespół Leśniowskiego-Crohna – kluczowe jest leczenie choroby podstawowej.
Terapia może obejmować farmakoterapię, jak również odpowiednią dietę dostosowaną do schorzenia. W leczeniu schorzeń wywoływanych przez nietolerancję pokarmową, konieczne jest usunięcie danego składnika z codziennej diety.
Co jeść przy zespole złego wchłaniania?
Wszystko zależy od potrzeb i tolerancji Twojego organizmu. Pamiętaj jednak, aby posiłki były zrównoważone pod względem zawartości minerałów, węglowodanów, witamin, białka i tłuszczów. Dużą rolę w leczeniu odgrywają produkty bogate w błonnik i potas. Nie zapomnijmy także o uzupełnianiu elektrolitów. Leczenie naturalne zespołu złego wchłaniania może obejmować także regularne spożywanie naparu z kopru włoskiego i rumianku pospolitego. Pamiętaj jednak, aby dietę i sposób leczenia każdorazowo konsultować z lekarzem lub dietetykiem klinicznym.
Jeśli zmagasz się z zespołem złego wchłaniania, może się okazać, że oprócz specjalistycznej diety będziesz potrzebować odpowiednio dobranej suplementacji składników odżywczych, takich jak witaminy, minerały i białka. Nie zapomnij również o regularnych badaniach i konsultacjach lekarskich, aby monitorować stan swojego zdrowia i skuteczność leczenia. Dla odpowiedniej kondycji organizmu staraj się również prowadzić zbilansowany tryb życia. Zadbaj o odpowiednią dawkę snu, pij duże ilości wody i nie rezygnuj ze sportu.
Czytaj także: Dieta lekkostrawna – po operacji i nie tylko. Kiedy jeszcze ją stosować?
