Biegunka u dziecka – przyczyny, objawy i domowe sposoby leczenia

Biegunka u dziecka – jak rozpoznać? 

Skąd wiedzieć, że maluch cierpi na rozwolnienie? Najważniejsza jest obserwacja – zwróć uwagę czy u dziecka występują następujące symptomy: 

1. częstotliwość wypróżnień jest większa niż zwykle (nawet dwukrotnie),  
2. w przypadku biegunki u dziecka w stolcu można zauważyć śluz, krew lub ropę.  
3. kolor i konsystencja stolca mogą się zmieniać (stolec staje się bardziej płynny, barwa może być jaśniejsza niż zazwyczaj). 

Jeśli maluch ma biegunkę to dodatkowo może pojawić się gorączka i ból brzucha; dziecko może być apatyczne, rozdrażnione, częściej płakać. 

Liczba wypróżnień u dziecka – normy  

Jeśli u dziecka występuje częste oddawanie stolca, a częstotliwość nie zmieniła się w ostatnim okresie, być może nie ma to związku z żadnymi dolegliwościami i nie jest to biegunka.  

Kilka ważnych informacji, które mogą pomóc w obserwacji i ocenie rytmu wypróżnień malucha: 

1. U dzieci karmionych piersią wypróżnienia mogą występować nawet 7-10 razy na dobę;  
2. Częstotliwość oddawania stolca zmienia się wraz z dojrzewaniem układu pokarmowego, dodatkowym czynnikiem, który może mieć na to wpływ jest sposób żywienia; 
3. U starszych dzieci stopniowo rozszerza się dietę – wypróżnienia są wtedy rzadsze (ok. 2-3 dziennie) a kał bardziej uformowany; 
4. Roczne dzieci w większości spożywają już pokarm stały, a mleko jest tylko uzupełnieniem – liczba wypróżnień to zwykle 1-2 razy na dobę. 

Biegunka u dziecka – objawy 

Objawy biegunki u dziecka, to: 

• luźne stolce o wodnistej konsystencji, 
• wzdęcia i ból brzucha, 
• częstsze niż zwykle wypróżnienia. 

Dodatkowo może pojawić się: 

• biegunka ze śladami krwi, 
• biegunka ze śluzem, 
• gorączka (najczęściej w przypadku infekcji bakteryjnej lub wirusowej), 
• zmiana koloru stolca (u dziecka można zaobserwować np. żółtą wodnistą biegunkę lub taką o zielonym zabarwieniu), 
• wymioty. 

Przyczyny rozwolnienia u dziecka  

Jeśli rozwolnienie szybko mija, zwykle nie ma potrzeby wykonywania dodatkowych badań, aby znaleźć powód wystąpienia dolegliwości. Czasem jednak biegunka ma charakter nawracający lub przewlekły –wtedy warto zwrócić się do lekarza i zdiagnozować problem.  

Przyczyny biegunki u dzieci to m.in.: 

• infekcje wirusowe, 
• infekcje bakteryjne, 
• alergie i nietolerancje pokarmowe, 
• zakażenie pasożytami, 
• kuracje antybiotykami. 

Wirusowa biegunka u dzieci 

Najczęstszą przyczyną biegunki u dziecka są infekcje wirusowe. Choroba zwykle wywołana jest przez rotawirusy i towarzyszą jej dodatkowe objawy, takie jak: gorączka, bóle brzucha, bóle mięśni. Prawdopodobieństwo zachorowania u dziecka rośnie w sezonie jesienno-zimowym, jednak infekcja może pojawić się niezależnie od pory roku. Biegunka ma wtedy charakter ostry (ostra biegunka u dziecka) – co oznacza, że znacznie zwiększa się liczba oddawanych stolców.  

W takim przypadku należy szczególnie pamiętać o uzupełnianiu płynów, aby nie dopuścić do odwodnienia. Ostra biegunka u dziecka może doprowadzić nawet do hospitalizacji, dlatego ważna jest szybka reakcja rodziców po pojawieniu się objawów, konsultacja z lekarzem, a także wykorzystanie domowych sposobów na biegunkę, aby wesprzeć organizm w powrocie do zdrowia. 

Bakteryjna biegunka u dzieci 

Bakteryjna biegunka u dzieci może pojawić się na skutek zakażenia bakteriami: 

• E.coli,  
• Shigellai,  
• Salmonelli.  

Patogeny dostają się do układu pokarmowego wraz ze spożywanym pokarmem powodując rozwolnienie. Jeśli powodem biegunki u dziecka są bakterie, w stolcu można zauważyć krew lub śluz.  

Biegunka przy antybiotyku u dziecka 

Antybiotykoterpia może zaburzać naturalny skład flory bakteryjnej jelit. Działanie leków powoduje wyginięcie części naturalnie występujących w układzie pokarmowym bakterii, takich jak Lactobacillus i Bifidobacterium. Ich miejsce zastępują patogenne szczepy Clostridium difficile, co może prowadzić do biegunki u dziecka. 

Zobacz: Probiotyki na jelita – wielka siła mikroorganizmów

Pasożyty  a biegunka u dziecka

Biegunka u dziecka może być związana z zakażeniem pasożytami układu pokarmowego.  

Jeśli dziecko wypróżnia się częściej niż zwykle, warto zaobserwować, czy nie ma dodatkowych objawów, takich jak:  

• bóle brzucha,  
• nadpobudliwość ruchowa,  
• zgrzytanie zębami,  
• problemy ze snem.  

U dzieci z owsicą można zauważyć także drapanie okolic odbytu i obgryzanie paznokci.  

Inne pasożyty, które mogą powodować biegunki u dzieci to:  

• Giardia lamblia,  
• Entamoeba histolytica,  
• tasiemiec.  

Biegunka u dziecka – jak postępować? Domowe sposoby na rozwolnienie u dziecka 

Leczenie biegunki u dziecka najczęściej przebiega w warunkach domowych i nie wymaga wizyty u lekarza.  
Hospitalizacja małych pacjentów zwykle potrzebna jest tylko, gdy rozwolnienie nie ustępuje, towarzyszą mu dodatkowe objawy lub w przypadku ostrej biegunki. 

Podstawowe zasady przy leczeniu biegunki w domu to: 

1. Zadbanie o odpowiednie nawodnienie – biegunka u dziecka prowadzi do utraty elektrolitów i wody z organizmu, należy więc podawać zwiększoną ilość płynów (wody, herbaty, naparów ziołowych – rumianku, kopru włoskiego, słonych zup, kompotów); 
2. Stosowanie preparatów nawadniających dostępnych w aptece – składniki w nich zawarte pozwalają uzupełnić elektrolity i zapobiegają odwodnieniu. Dostępne są w różnych wariantach smakowych (np. bananowy, malinowy), aby ułatwić dziecku ich przyjmowanie; 
3. Utrzymanie dotychczasowej diety – nie zmieniaj diety malucha. Nie powinno się stosować głodówek; dziecko karmione piersią powinno wciąż otrzymywać pokarm. W trakcie biegunki należy dostarczać organizmowi odpowiednią ilość składników odżywczych z pożywienia.  
4. Modyfikacja sposobu odżywiania np. odstawienie niektórych produktów, może być wskazane przy biegunkach spowodowanych alergiami pokarmowymi. W takich przypadkach najlepiej skonsultować się z lekarzem. 

Czytaj także: Węgiel aktywny – czy węgiel działa na wirusy? Zastosowanie, dawkowanie

Kiedy udać się do lekarza z biegunką u dziecka? 

Jeśli u malucha utrzymuje się gorączka (38 stopni lub wyżej), rozwolnieniu towarzyszy silny ból brzucha, w kale pojawi się krew lub śluz – należy jak najszybciej udać się do pediatry. Jakiekolwiek symptomy odwodnienia powinny być sygnałem do pilnej konsultacji ze specjalistą.  

Zwróć uwagę na następujące objawy:  

• płacz bez łez,  
• zmniejszona ilość oddawanego moczu,  
• zapadnięcie ciemiączka,  
• zwiększone pragnienie. 

Ile trwa rozwolnienie u dziecka? 

Czas trwania biegunki u dziecka spowodowanej infekcją wirusową lub bakteryjną zwykle nie przekracza kilku dni. Biegunka ostra na ogół trwa dłużej (nawet do 14 dni) i charakteryzuje się nagłym początkiem i objawami o dużym nasileniu.  

Jeśli dolegliwości utrzymują się dłużej niż dwa tygodnie mówimy o biegunce przetrwałej, a jeśli ponad miesiąc określamy ją jako biegunkę przewlekłą. 

Co robić w przypadku biegunki z krwią u dziecka? 

Biegunka z krwią może wystąpić u dziecka w wyniku zainfekowania pasożytami np. pełzakiem czerwonki. Na początku zakażenia w kale można zauważyć dużo śluzu, w późniejszym etapie może pojawić się krew. Częstym powodem biegunki z krwią są też zakażenia wirusowe i bakteryjne.  

Niezależnie od przyczyny, po zaobserwowaniu śladów krwi w stolcu należy niezwłocznie zgłosić się z dzieckiem do lekarza! 

To również może Cię zainteresować:

Jelitówka u dzieci – objawy i leczenie