Bluszczyk kurdybanek – właściwości, przeciwwskazania, skład. Na co pomaga kurdybanek? 

Bluszczyk kurdybanek – co to za zioło?

Bluszczyk kurdybanek – zwany również chwastem cudotwórcą – to niska i pospolita w Polsce bylina z rodziny Lamiaceae. Ma charakterystyczny i dość intensywny zapach. Rośnie dziko w Europie i Azji – co ciekawe, często kurdybanek występuje jako chwast na trawnikach. Tymczasem medycyna ziołowa od wieków wykorzystuje świeże lub suszone liście i kwiaty bluszczyka kurdybanka (jako susz do naparów czy ekstraktów).

Związki aktywne odpowiadające za właściwości zioła: 

• olejek eteryczny,
• glechomina,
• cholina,
• garbniki i flawonoidy, 
• związki seskwiterpenowe, 
• saponiny,
• żywice i sole mineralne.

Jak wygląda kurdybanek? 

Bluszczyk kurdybanek ma charakterystyczne okrągłe liście oraz fioletowe kwiaty zebrane w kłosy (typowy okres kwitnienia obejmuje przedział od kwietnia do czerwca). Wygląd może się różnić w zależności od gatunku, ale najczęściej: 

• liście – są okrągłe, piłkowane, z krótkim ogonkiem,
• łodygi – rosną gęsto, kwitną od wiosny do lata, są delikatnie owłosione, 
• kwiaty – są bardzo drobne, delikatne, fioletowe, rosną i zbierają się w kątach liści.

Bluszczyk kurdybanek – z czym można pomylić​?

Wyzwaniem w zbiorach kurdybanka jest to, że można go pomylić z wieloma podobnymi roślinami zielnymi, np. konwalią, wilczomleczem, a nawet pokrzywą.

Często też kurdybanek mylony jest z malwami oraz bluszczem pospolitym (ma ciemniejsze liście, bardziej błyszczące i jest typową rośliną pnącą) i jasnotą purpurową (ma kwiaty w odcieniu fioletu, ale znacznie większe liście).

Dwie cechy charakterystyczne, które ułatwiają rozpoznanie tego zioła to kwadratowa łodyga (to typowa cecha jasnotowatych) oraz intensywny, aromatyczny zapach po zgnieceniu liścia.

Bluszczyk kurdybanek – właściwości lecznicze

Jak działa kurdybanek? Lista właściwości prozdrowotnych jest bardzo długa. Kurdybanek może mieć działanie:  

• przeciwzapalne,
• przeciwbakteryjne,
• przeciwwirusowe,
• przeciwgrzybicze,
• przeciwutleniające,
• wykrztuśne,
• rozkurczowe,
• moczopędne,
• żółciopędne,
• odtruwające (detoksykacyjne),
• przeciwobrzękowe,
• lekko ściągające,
• wspomagające trawienie i pobudzające wydzielanie soków trawiennych,
• poprawiające przemianę materii,
• wspierające pracę wątroby,
• wzmacniające odporność,
• wspomagające gojenie ran,
• łagodzące objawy przeziębienia,
• poprawiające funkcjonowanie zatok,
• wspierające pracę nerek,
• poprawiające krążenie limfatyczne,
• uspokajające (delikatne działanie tonizujące).

Kurdybanek w składzie zawiera m.in. garbniki, flawonoidy, saponiny i witaminę C – wszystko to wspiera układ odpornościowy. To dlatego tradycyjnie od wieków kurdybanek stosowany jest przy chorobach dróg oddechowych, np. przeziębieniach, stanach zapalnych gardła, a także układu moczowego.

Wykazuje działanie przeciwzapalne, przeciwbakteryjne i przeciwgrzybiczne, co wykorzystywane jest także w dermatologii i kosmetyce, m.in. w leczeniu trądziku, łupieżu, drobnych oparzeń. Jego właściwości przeciwutleniające mogą również pozytywnie wpływać na pracę serca.

Pamiętaj, że w przypadku powtarzających się infekcji lub stanów zapalnych – warto skonsultować się z farmaceutą w Apteline lub lekarzem w Świecie Zdrowia. Pomożemy dobrać formę (kapsułki, napar, ekstrakt) oraz dawkowanie.

Bluszczyk kurdybanek – zastosowanie i przepisy​

Kurdybanek można stosować na wiele sposobów – a w każdej opcji ma nieco inne właściwości. Zioło może być stosowane jako napary, przyprawa, dodatek do sałatek, rosołu, a także zewnętrznie jako np. naturalny dodatek do kąpieli. 

Możliwe zastosowanie bluszczyku kurdybanku:

• Napar i herbata z kurdybanku: 1-2 łyżeczki suszu zalane wrzątkiem. Mogą być wykorzystywane przy przeziębieniach, bólach gardła.
• Przyprawa z kurdybankiem: w ten sposób powstaje wygodny w zastosowaniu dodatek suszonych liści kurdybanku do sosów, zup, sałatek.
• Aromatyzowany ocet z kurdybankiem: w tej formie stosowany do dressingów i zdrowotnych toników, suszone zioło może być uzupełnieniem wielu sosów. 
• Kąpiele z naparem z kurdybanka: mogą wspomagać oczyszczanie skóry i łagodzić stany zapalne (pamiętaj, że nie zastąpią leczenia).
• Wyciąg z kurdybanku: stosowany wspomagająco w leczeniu stanów zapalnych układu moczowego.

Czytaj także: Sałatki dla diabetyków cennym elementem zbilansowanej diety! Przepisy

3 proste przepisy z kurdybankiem:

• Herbata przeciwprzeziębieniowa – 1 łyżeczka kurdybanku, plasterek cytryny, 5-10 minut zaparzania pod przykryciem.
• Sałatka z kurdybankiem – świeże liście + rukola + oliwa + sok z cytryny.
• Aromatyczna kąpiel – garść bluszczyku kurdybanka + 1 łyżka suszonej lawendy + 1 łyżka rumianku + 5-10 kropli olejku eterycznego (np. lawendowego lub eukaliptusowego) – susz wsyp do lnianego woreczka.

Czytaj także: Rozgrzewająca herbata na przeziębienie – jak ją przygotować i jakie dodatki wybrać?

Bluszczyk kurdybanek – przeciwwskazania 

Zioło i produkty z kurdybankiem należy stosować po zapoznaniu się z ulotką, konsultacji z lekarzem lub farmaceutą. Przeciwwskazania mogą obejmować wiele sytuacji – nie należy stosować kurdybanku u kobiet w ciąży, w przypadku niektórych chorób (np. przy padaczce, ciężkich chorobach nerek, alergiach).

Przeciwwskazania do stosowania kurdybanku to m.in.: 

• ciąża i karmienie piersią,
• padaczka,
• choroby nerek,
• choroby wątroby,
• alergia na rośliny z rodziny jasnotowatych,
• przyjmowanie leków moczopędnych,
• stosowanie leków przeciwzakrzepowych (ostrożnie),
• skłonność do reakcji alergicznych skórnych,
• nadwrażliwość na związki aromatyczne lub olejki eteryczne.

Nie jest też wskazane stosowanie kurdybanku u dzieci poniżej 12. roku życia bez konsultacji z lekarzem. 

Odpowiedzi na często zadawane pytania o bluszczyk kurdybanek:

Jasnota purpurowa a bluszczyk kurdybanek​ – czy to jest ta sama roślina? 

Nie, co prawda należą do tej samej rodziny (jasnotowatych), ale jasnota purpurowa i bluszczyk kurdybanek to dwie różne rośliny. Co ciekawe – często bywają ze sobą mylone. Doświadczone w zielarstwie oko łatwo wychwyci, że jasnota ma zdecydowanie bardziej ząbkowane liście, a do tego wyraźnie purpurowe kwiaty. W przypadku kurdybanku kwiaty są fioletowo-niebieskie (a przy tym bardzo aromatyczne!), a z wyglądu – bardziej okrągłe liście. 

Obie rośliny rosną w podobnych warunkach (co utrudnia rozpoznanie), kurdybankowi przypisuje się silniejsze właściwości lecznicze, szczególnie przeciwzapalne i detoksykacyjne.

Kurdybanek na odchudzanie​ – czy działa? 

Samo zioło nie ma właściwości odchudzających, ale może wspierać odchudzanie pośrednio. Na jakiej zasadzie działa w kontekście odchudzania?

Kurdybanek działanie moczopędne, wspomaga trawienie, a do tego w niewielkim stopniu wspiera oczyszczenie organizmu. Nie jest to jednak złoty środek na odchudzanie – picie naparów nie spala tłuszczu i zdecydowanie nie zastąpi zbilansowanej diety ani aktywności fizycznej. Kurdybanek może komponować się z dietą redukcyjną – i być stosowany jako napar ziołowy wspomagający przemianę materii. 

Warto jednak skonsultować się z dietetykiem, np. w Świecie Zdrowia – by bezpiecznie dobrać zioła do swoich potrzeb.

Sprawdź: Kalkulator BMI – oblicz swój wskaźnik masy ciała

Bluszczyk kurdybanek – czy można dodać do rosołu​? 

Tak, ale warto pamiętać, że kurdybanek jest bardzo aromatyczny. Susz i liście nadają zupom czy sałatom lekko orzeźwiający, ziołowo-miętowy aromat.

Bluszczyk kurdybanek – odmiany

W atlasach ziół i literaturze eksperckiej wyróżnia się wiele odmian kurdybanku. Co prawda w naturze najczęściej znaleźć można głównie typową formę (Glechoma hederacea), ale czasami można też natknąć się na odmiany ozdobne. Przykładami są odmiany kurdybanku o liściach z białymi obrzeżami (Variegata), używane w ogrodnictwie jako rośliny okrywowe. Warto wiedzieć, że właściwości lecznicze mają przede wszystkim dziko rosnące, zielone odmiany. 

Może Cię również zainteresować: