Organizm ludzki naturalnie zasiedlają różne bakterie, wirusy i grzyby. Bytują w jelitach, na skórze, w jamie ustnej – są wszędzie. Organizm dzięki nim funkcjonuje poprawnie. Są jednak sytuacje, kiedy dochodzi do nadmiernego przerostu mikrobioty zasiedlającej organizm lub do jej przemieszczenia się poza swój „region”. Wtedy rozwija się stan chorobowy, który wymaga leczenia w celu przywrócenia równowagi w naszym ciele.
Do dysbiozy (czyli wspomnianego przemieszczenia się lub rozrostu mikrobioty) dochodzi najczęściej w sytuacjach obniżonej odporności, po zabiegach chirurgicznych, antybiotykoterapii lub w czasie leczenia onkologicznego.
Za rozwój grzybicy układu pokarmowego odpowiada najczęściej drożdżak Candida albicans. Jego nadmierne rozmnażanie się wywołuje tzw. zespół nadwrażliwości na Candida.
Objawy grzybicy układu pokarmowego
Grzybica układu pokarmowego to bardzo szerokie pojęcie. Może ona obejmować grzybicę jamy ustnej, przełyku, jelit, żołądka, a także odbytu. Przez to objawy choroby mogą być zróżnicowane w zależności od tego, jaki odcinek został zajęty.
Grzybica jamy ustnej i gardła
W przypadku tego rodzaju grzybicy najczęściej dominującym objawem są białe plamy na języku i dziąsłach, zaczerwienienie wnętrza jamy ustnej i gardła, ból gardła, z czasem mogą pojawić się owrzodzenia lub nadżerki. Bardzo często chorzy skarżą się także na nieprzyjemny oddech. Nalot pojawiający się w wyniku kandydozy można usuwać, jednak pod nim śluzówka jest zaczerwieniona i często krwawiąca.
Grzybica przełyku
W wyniku grzybicy przełyku u pacjenta pojawia się ból towarzyszący pobieraniu pokarmu, krwawienia z górnego odcinka układu pokarmowego, bóle zamostkowe.
Grzybica żołądka
Objawy grzybicy żołądka przypominają objawy towarzyszące wrzodom żołądka. Bardzo często są to owrzodzenia i nadżerki żołądka, krwawienie, ból. Grzybica żołądka jest rzadką dolegliwością.
Grzybica jelit
Objawy grzybicy jelit również są niespecyficzne i mogą przypominać wiele innych schorzeń. Zaliczamy do nich bóle brzucha, wzdęcia, odbijanie, częste biegunki lub zaparcia oraz uczucie ciągłego zmęczenia.
Grzybica odbytu
Ten rodzaj grzybicy objawia się najczęściej świądem w okolicy odbytu i widocznym jego zaczerwienieniem.
Co sprzyja rozwojowi grzybicy układu pokarmowego?
- wspominana już antybiotykoterapia;
- przyjmowanie steroidów i cytostatyków;
- obniżona odporność organizmu (np. w wyniku zakażenia wirusem HIV);
- leczenie onkologiczne;
- niewyrównana cukrzyca;
- pobyt w szpitalu – może dojść do zakażenia na oddziale opieki;
- choroby układu pokarmowego;
- niedożywienie.
Diagnozowanie grzybicy układu pokarmowego
Najważniejsze do postawienia prawidłowej diagnozy są badania laboratoryjne polegające na pobraniu wycinka zmienionego chorobowo, a następnie sprawdzenie, czy znajduje się w nim nieprawidłowa ilość drożdżaków. Bardzo często wycinki są pobierane do badania podczas endoskopii (gastroskopii lub kolonoskopii) lub badany jest wymaz z gardła.
Można także wykonać test ELISA. Polega on na pobraniu próbki krwi i stwierdzeniu w niej przeciwciał, które pojawiają się po kontakcie z grzybem.
Grzybica układu pokarmowego u dziecka
Najczęstszym rodzajem grzybicy występującym u dzieci jest grzybica jamy ustnej i gardła. Objawia się ona wspomnianym już białym nalotem na języku i dziąsłach, aftami, drobnymi owrzodzeniami. Dziecko może być niespokojne i nie mieć apetytu. Grzybica u dzieci jest często powikłaniem po antybiotykoterapii (czyli pojawia się na skutek obniżonej odporności) lub wynika z nadmiernego spożycia słodyczy i niewystarczającej higieny jamy ustnej.
Lekarz rozpoznaje grzybicę jamy ustnej podczas wizyty i zaleca środki miejscowe zwalczające nadmierny rozrost grzyba.
Leczenie grzybicy układu pokarmowego
W trakcie leczenia grzybicy układu pokarmowego bardzo ważna jest rygorystyczna dieta, eliminująca z menu to, co stanowi pożywkę dla grzybów, czyli głównie cukry proste. Należy wykluczyć z jadłospisu słodycze, niektóre owoce, a także produkty z białej mąki i produkty wysokoprzetworzone. W menu warto uwzględnić pestki dyni, oregano, duże ilości warzyw oraz wody – jest ona szczególnie ważna u chorych z grzybicą, bowiem ułatwia wypłukiwanie z organizmu nadmiaru toksyn produkowanych przez grzyby.
Leczenie grzybicy musi być jednak farmakologiczne – zazwyczaj stosuje się preparaty stosowane miejscowo (przy grzybicy jamy ustnej lub odbytu) lub ogólnie (przy grzybicy żołądka lub jelit). Warto także przyjmować probiotyki.
Autor: Redakcja
