Hormon wzrostu to uwalniane przez przysadkę mózgową białko, które odpowiada za stymulację procesu wzrostu tkanki kostnej. Ponadto GH wpływa na wzrosty poziomu glukozy uwalnianej do krwi z wątroby oraz wolnych kwasów tłuszczowych (stymuluje rozpad tkanki tłuszczowej). Stężenie hormonu wzrostu jest największe podczas snu głębokiego. Jego produkcja jest również uzależniona od wieku człowieka. Największy poziom obserwuje się u dzieci, mniejszy u osób dorosłych. Niedobór hormonu wzrostu, a także jego nadmiar może prowadzić do poważnych problemów zdrowotnych.
Hormon wzrostu dla dzieci i dorosłych. Zaburzenia i objawy
W przypadku dzieci objawy niedoboru hormonu wzrostu można wykryć podczas corocznych badań okresowych. O zbyt niskim poziomie GH może świadczyć wzrost poniżej 5 centyla. Niedobór hormonu wzrostu u dzieci stwierdza się jednak dopiero po szczegółowych badaniach, które w uzasadnionych przypadkach zleca lekarz. Poza zbyt niskim wzrostem niedobór GH u dzieci prowadzi do ogólnych opóźnień rozwoju fizycznego. Charakterystycznym objawem jest krótki nos, małe dłonie i wyraźnie powiększona tkanka tłuszczowa na brzuchu. Dodatkowo występować mogą takie schorzenia, jak przedłużająca się żółtaczka czy hipoglikemia.
U osób dorosłych niedobór hormonu wzrostu objawia się:
- ogólnym złym samopoczuciem, osłabieniem;
- spadek masy mięśni, ich siły i ogólnej wydolności organizmu;
- wzrasta ilość tkanki tłuszczowej, zwłaszcza w okolicach brzucha;
- skóra może stać się zauważalnie cieńsza i blada, z większą liczbą zmarszczek;
- włosy stają się rzadsze;
- zmniejszona potliwość;
- zaburzenia gospodarki lipidowej – wzrost złego i spadek dobrego cholesterolu;
- spadek gęstości tkanki kostnej;
- zanik mięśni w lewej komorze serca;
- zaburzenia w funkcjonowaniu nerek.
Poważne konsekwencje dla zdrowia ma również nadmiar hormonu wzrostu. U dzieci prowadzi do gigantyzmu, czyli nadmiernego rozrostu kości i tkanek, a u dorosłych do nadmiernego rozrostu tkanek miękkich. Zbyt wysoki poziom hormonu wzrostu prowadzi również do:
- nadciśnienia tętniczego;
- problemów z oddychaniem, bezdechu;
- zaburzeń w funkcjonowaniu układu pokarmowego, zaparć;
- powikłań ze strony układu nerwowego;
- problemów z układem kostno-stawowym;
- cukrzycy.
Cena hormonu wzrostu dla dzieci i refundacja
W leczeniu niedoborów GH stosuje się somatropinę – rekombinowany hormon wzrostu (nie jest on produkowany z ludzkich lub zwierzęcych tkanek). Ma jednak właściwości swego naturalnego odpowiednika. W Polsce wskazaniem do refundacji leku zawierającego somatropinę jest przede wszystkim:
- leczenie niskorosłych dzieci z somatotropinową niedoczynnością przysadki;
- leczenie niskorosłych dzieci z zespołem Turnera;
- leczenie niskorosłych dzieci z przewlekłą niewydolnością nerek;
- leczenie rhGH niskorosłych dzieci urodzonych jako zbyt małe w stosunku do wieku ciążowego (SGA lub IUGR);
- leczenie zespołu Pradera i Williego.
Terapia somatropiną poza refundacją jest dość kosztowna. Cena hormonu wzrostu – w zależności od opakowania i dawki leku, zaczyna się od ponad 2 tys. zł. Z kolei cena GH w przypadku większych dawek i opakowań zbliża się do 5 tys. zł. Gdzie kupić hormon wzrostu? Preparaty hormonem wzrostu można kupić w aptekach. Ich dostępność jest jednak na ogół dość ograniczona.
Polecamy: Gruczolak przysadki mózgowej – objawy, leczenie, rokowania. Czym jest guz prolaktynowy?
Hormon wzrostu – efekty i skutki uboczne terapii
Efekty stosowania hormonu wzrostu są oczywiście uzależnione od tego, z jaką chorobą mamy do czynienia oraz od cech indywidualnych pacjenta. Skuteczność terapii hormonem wzrostu mierzy się za pomocą odchylenia standardowego – SD.
Ile można urosnąć przyjmując hormon wzrostu? Dla przykładu, w przypadku leczenia niskorosłych dzieci z niedoczynnością przysadki poprawa wzrostu końcowego wynosi 1,5 SD (średnio). Prognozę efektów stosowania hormonu wzrostu u dzieci z opisywaną chorobą opracowuje się w oparciu o wzrost rodziców biologicznych dziecka. Nie wolno pomijać jednocześnie korzyści metabolicznych wynikających ze stosowania somatropiny.
Skutki uboczne terapii hormonem wzrostu należą do rzadkości. Pozostając pod stałą kontrolą lekarza możliwe jest ograniczenie ewentualnych nieprawidłowości. Należą do nich hiperglikemia, bóle głowy, zaburzenia widzenia, nudności, wymioty, spadek stężenia tyroksyny czy zwiększenie stężenia trójjodotyroniny.
Znaczne zagrożenia dla zdrowia niesie ze sobą stosowanie preparatów zawierających hormon wzrostu w medycynie estetycznej oraz kulturystyce. Wśród efektów ubocznych stosowania takich produktów wymienia się m.in. zaburzenia hormonalne, cukrzycę, objawy akromegalii.
Autor: Redakcja
Polecane artykuły:
