Czy stosując insulinę, można pić alkohol?
Trzeba pamiętać, że cukrzyca bywa przyczyną powikłań, które pod wpływem dużych dawek alkoholu mogą się pogłębić. To, co jest w piciu alkoholu szczególnie niebezpieczne, to ryzyko wystąpienia hipoglikemii, zwłaszcza w godzinach nocnych.
Powinieneś bezwzględnie powstrzymać się od picia alkoholu, jeśli:
- cierpisz na powikłania cukrzycy, takie jak niekontrolowane nadciśnienie tętnicze, wysoki wskaźnik cholesterolu, trójglicerydów, powikłania w obrębie oka (retinopatia) czy uszkodzenie nerwów;
- przeszedłeś udar mózgu;
- cierpisz na problemy z wątrobą bądź zapalenie trzustki;
- cierpisz na nadczynność tarczycy, niedoczynność nadnerczy i inne formy hiperkortyzolemii;
- cierpisz na problemy z niskimi poziomami cukru we krwi (częste lub nieuświadomione hipoglikemie).
Pacjenci, u których nie występują przeciwwskazania, nie powinni przekraczać dawki alkoholu przyjętej za bezpieczną dla zdrowego człowieka. Polskie Towarzystwo Diabetologiczne zaleca, aby dobowe spożycie czystego alkoholu etylowego w przypadku kobiet nie przekraczało 20 g na dobę, a w przypadku mężczyzn – 30 g na dobę.
20 g alkoholu etylowego znajduje się w:
- 60 ml wódki lub brandy (40%),
- 200 ml czerwonego wina 12%,
- 300 ml białego wina 9,5%,
- 500 ml piwa.
Dane zostały opracowane przez dr n. med. Lucynę Pachocką, kierownik Ogólnopolskiego Centrum Dietetyki w Instytucie Żywności i Żywienia im. A. Szczygła w Warszawie.
Zobacz także: Alkomat online, kalkulator promili, alkotest – sprawdź wirtualny alkomat online
Pamiętaj, że w każdym przypadku alkohol może:
- dostarczać tzw. pustych kalorii, które mogą utrudniać utratę wagi lub jej utrzymanie;
- wpływać na prawidłową ocenę rzeczywistości;
- przyczyniać się do zapalenia trzustki;
- powodować wzrost ciśnienia krwi i poziomu trójglicerydów;
- z czasem zacząć uszkadzać mózg, nerwy i wątrobę;
- nasilać objawy już występujących chorób oczu;
- odwadniać organizm, co jest bardzo niebezpieczne dla osób z wysokim poziomem glukozy we krwi.
Podczas picia alkoholu:
- jedz produkty bogate w węglowodany;
- spożywaj dodatkowe produkty bogate w węglowodany, jeśli podjąłeś również aktywność fizyczną;
- zawsze sam nalewaj sobie drinki – dodawaj mniej alkoholu i rozcieńczaj go bezcukrowymi napojami;
- staraj się unikać picia słodkiego wina, likierów, słodkich drinków (oszacowanie dawki insuliny przy spożyciu tego typu alkoholu jest bardzo trudne);
- pij powoli, z umiarem.
Pamiętaj, że każdy organizm reaguje inaczej. To, że u któregoś ze znanych Ci diabetyków leczonych insuliną alkohol nigdy nie był przyczyną hipoglikemii, nie oznacza, że taka sama reakcja wystąpi u Ciebie.
Dbaj o swoje bezpieczeństwo i zawsze noś przy sobie glukometr.
Cukrzyca a picie alkoholu – najważniejsze zasady
Pełnoletni diabetycy, którzy podchodzą do swojego leczenia w sposób odpowiedzialny, powinni wiedzieć, że w pewnych okolicznościach mogą spożywać alkohol, muszą jednak pamiętać o kilku zasadach.
- Nigdy nie pij alkoholu na czczo i często badaj poziom cukru we krwi. Zaufanych przyjaciół poproś, aby przypomnieli Ci o pomiarze glikemii.
- Zawsze miej pod ręką środek zaradczy na wypadek niedocukrzenia, np. kostki cukru, słodzony napój czy glukozę w płynie lub w żelu. Po spożyciu alkoholu Twoja wątroba jest zajęta jego neutralizowaniem, ponieważ jest on traktowany przez organizm jak trucizna. Z tego względu należy podwójnie przeciwdziałać ciężkiej hipoglikemii, gdyż wątroba nie będzie w stanie uwolnić zapasów glukozy do krwi.
- Gdziekolwiek jesteś, dbaj o swoje bezpieczeństwo. Dopilnuj, aby towarzysząca Ci osoba znała objawy hipoglikemii i wiedziała, jak im przeciwdziałać. Ponadto rozważ założenie identyfikatora cukrzyka w postaci bransoletki lub karty informującej, że chorujesz na cukrzycę.
- Nie zapominaj, że w przypadku wystąpienia ciężkiej hipoglikemii spowodowanej piciem alkoholu zastrzyk z glukagonu nie zadziała, więc dopilnuj, aby ktoś wiedział, że jeśli zemdlejesz, trzeba wezwać karetkę. W sytuacji gdy dojdzie do utraty przytomności, konieczne będzie podanie glukozy dożylnie.
- Sprawdź poziom glukozy we krwi przed snem. Jeśli jest niższy niż zwykle, zjedz przekąskę zawierającą węglowodany. Warto, by glikemia była nieco wyższa niż zwykle. Rozważ redukcję (o około 30%) podawanej na noc insuliny bazowej lub, jeśli jesteś leczony za pomocą osobistej pompy insulinowej, zredukuj bazę nocną. Bezpiecznym rozwiązaniem będzie nastawienie budzika lub poproszenie domownika o obudzenie Cię w nocy około godziny 3.00 lub 4.00. Opóźniony spadek poziomu glukozy może wystąpić w każdej chwili w okresie do 24, a nawet 36 godzin po wypiciu alkoholu. Następnego dnia wstań wcześnie, zjedz posiłek i przyjmij insulinę. Nieprzyjęcie leku może prowadzić do dużego wzrostu cukru we krwi.
Czy podawać insulinę przed spożyciem alkoholu?
Na to pytanie nie ma jednoznacznej odpowiedzi, nadal jest to temat dyskusyjny.
Alkohol, nawet ten najbardziej słodki, zwiększa ryzyko późnego niedocukrzenia, głównie w porze nocnej. Źródła podają, że może wywołać hipoglikemię nawet po 36 godzinach od wypicia. Jest to związane z działaniem etanolu, polegającym na hamowaniu glukoneogenezy wątrobowej. Tak naprawdę wiele zależy od okoliczności, w jakich spożywasz alkohol (impreza taneczna lub zasiadana), oraz rodzaju trunku. Słodkie alkohole (nalewki, słodkie wina, likiery, drinki na bazie słodkich napojów i soków) czy piwo, które jest napojem wysokoindeksowym i bogatowęglowodanowym, będą wymagały podania insuliny.
Mając na uwadze, że są to napoje alkoholowe, dawkowanie insuliny powinno odbywać się w sposób ostrożny i najlepiej po konsultacji z lekarzem prowadzącym. Wydaje się, że najmniej ryzykownym napojem alkoholowym jest wytrawne białe lub czerwone wino, oczywiście w rozsądnych ilościach.
Pamiętaj! To Ty najlepiej znasz swój organizm, więc alkohol pij zawsze z umiarem, rozważnie, a insulinę przyjmuj po konsultacji z lekarzem, w dawkach odpowiednich do potrzeb swojego organizmu.
Autor: Małgorzata Duda – edukator diabetologiczny
