Norowirusy – objawy, zakaźność, leczenie 

Co to są norowirusy? Najważniejsze informacje o norowirusach  

Norowirusy (dawniej: wirusy Norwalk-like) są grupą wirusów ssRNA – powszechnie występują na całym świecie, powodując zakażenia przewodu pokarmowego (potocznie: grypa żołądkowa). W niektórych krajach norowirusy nazywane są zimową chorobą żołądka. Co prawda w klimacie umiarkowanym można odnotować wzrost zachorowań zimą, ale zakażenie norowirusem możliwe jest przez cały rok.  

Oto 5 najważniejszych informacji o norowirusach:  

1. Norowirusy należą do rodziny Caliciviridae, którą dzieli się zazwyczaj na dwie podgrupy: norowirusy oraz sapowirusy;  

2. Najczęstszym czynnikiem przyczynowym biegunki norowirusowej jest wirus Norwalk; 

3. Norowirusy są również przyczyną biegunki podróżnych, czyli jednego z najczęstszych problemów turtystów – szczególnie podróżujących do krajów, gdzie panują złe warunki sanitarne; 

4. Szacuje się, że norowirusy powodują nawet 90% chorób z biegunką typu niebakteryjnego;  

5. Choroba norowirusowa zazwyczaj trwa bardzo krótko – objawy występują do 48 godzin od momentu zakażenia, utrzymują się do ok. 60 godzin. 

Uwaga! Co prawda norowirusy rzadko prowadzą do groźnych powikłań, ale w przypadku ciężkiego odwodnienia lub u osób starszych, chorujących przewlekle – mogą stanowić zagrożenie.

Jeśli występują objawy zakażenia szczególnie u dziecka lub osoby w podeszłym wieku, z problemami zdrowotnymi – skontaktuj się z lekarzem, aby zapobiec powikłaniom.   

Zobacz także: Choroby wirusowe – rodzaje, objawy, leczenie

Norowirusy – jak się przenoszą? 

Warto wiedzieć, że norowirusy rozprzestrzeniają się trzema metodami:  

1. Kontakt z osobą zarażoną (wystarczy styczność z zanieczyszczoną przez chorego powierzchnią, np. blatem kuchennym); 

2. Spożywanie żywności zakażonej norowirusami (zanieczyszczona woda, pokarmy); 

3. Wdychanie cząsteczek wirusa z powietrza (szczególnie np. z wymiocin osoby zarażonej – np. w czasie sprzątania toalety, a nawet po wejściu do toalety, w której osoba zakażona miała biegunkę). 

Jakie są objawy norowirusów?  

U każdego przebieg choroby wywołanej norowirusem może być nieco inny – w zależności od wieku, rodzaju norowirusa i aktualnego stanu zdrowotnego. Najczęściej występujące objawy to:  

• biegunka, 

• wymioty, 

• bóle brzucha, 

• nudności, 

• nagłe pogorszenie samopoczucia, 

• bóle głowy, 

• gorączka, 

• dreszcze, 

• ogólne osłabienie. 

Wymioty występują częściej u dzieci niż u dorosłych. W przypadku dorosłych najczęstszym symptomem są wodniste i ostre biegunki. W przebiegu choroby warto zwrócić uwagę na stolce – są charakterystyczne dla biegunki wirusowej, nie zawierają krwi i śluzu.

Jeśli występują niepokojące objawy (takie jak krew w stolcu, fusowaty stolec) – pilnie skonsultuj się z lekarzem.

Objawy w przypadku zakażenia norowirusem powinny ustąpić w ciągu ok. 3 dni od wystąpienia pierwszych zwiastunów choroby.  

Uwaga! Odwodnienie może być szczególnie niebezpieczne. Zwróć uwagę na jego objawy:  

• uczucie pragnienia, 

• pomarańczowy mocz, 

• suchość w jamie ustnej, 

• rzadkie oddawanie moczu, 

• zapadnięcie ciemiączka u dziecka, 

• zawroty głowy, 

• brak energii, 

• szybka męczliwość.  

Norowirus u dziecka – czy jest groźny?  

U starszych dzieci norowirusy zwykle nie powodują poważnych powikłań – ważne jest postępowanie zgodnie z zaleceniami lekarza. Najczęściej zalecenia obejmują odpowiednie nawadnianie dziecka i zastosowanie elektrolitów.  

W przypadku małych dzieci – szczególnie u niemowląt – norowirusy mogą być niebezpieczne. Częste, intensywne i wodniste biegunki w krótkim czasie mogą prowadzić do odwodnienia. W takim przypadku mogą wystąpić objawy, takie jak: suchość śluzówek i jamy ustnej, senność, brak oddawania moczu, płacz bez łez.

Jeśli zaobserwujesz u dziecka takie objawy mimo podjęcia leczenia zgodnego z zaleceniami lekarza – koniecznie i pilnie skonsultuj się z lekarzem. 

Na norowirusy u dzieci zazwyczaj wystarczą elektrolity, płyny doustne, oraz środki nawadniające dostępne w aptece. W niektórych przypadkach konieczne jest jednak zastosowanie wlewów dożylnych – szczególnie przy skrajnym odwodnieniu lub długo utrzymującej się biegunce.   

Norowirusy – diagnostyka. Jak rozpoznać?  

W jaki sposób diagnozuje się norowirusy i jak rozpoznawane jest zakażenie norowirusem?  

1. lekarz przeprowadza wywiad lekarski – zazwyczaj już na podstawie charakterystycznych objawów można stwierdzić, że doszło do zakażenia norowirusami; 

2. dodatkowo w niektórych przypadkach wykonywane są badania laboratoryjne: badanie krwi na obecność przeciwciał przeciwko norowirusom oraz badanie kału na obecność antygenów. 

W diagnostyce wykorzystywane są zarówno badania metodami ELISA (np. w badaniu wykrywającym norowirusy w kale), jak i metody PCR (do zbadania obecności norowirusów nie tylko w kale, ale też w wymiocinach).

Warto wiedzieć, że ze względu na bardzo duże zróżnicowanie podgrupy norowirusów – testy przesiewowe nie są w stanie wykryć wszystkich typów norowirusów.  

Norowirusy – leczenie  

Leczenie norowirusów zazwyczaj dzieli się na kilka jednocześnie podejmowanych działań:  

1. uzupełnianie płynów i elektrolitów (płyny i preparaty dostępne są w aptece, lekarz dobierze indywidualnie preparaty nawadniające); opcjonalnie: wlewy dożylne płynów; 

2. ograniczenie spożycia pokarmów – wdrożenie lekkostrawnej diety, zalecane częste, ale bardzo małe porcje dań łatwych do strawienia (kleiki, ryż, gotowana marchewka) oraz unikanie ostrych i ciężkostrawnych potraw; 

3. w niektórych przypadkach objawy mogą złagodzić: leki przeciwbiegunkowe, leki przeciwbólowe – pamiętaj, aby przyjmować leki w trakcie biegunki tylko na wyraźne polecenie lekarza. 

Uwaga! Unikaj przede wszystkim alkoholu i kofeiny – mogą potęgować objawy i prowadzić do odwodnienia. 

Norowirusy – zakaźność. Jak zapobiegać zakażeniu?  

Oto 5 porad na to, jak zapobiec zakażeniu norowirusami:  

1. Często myj ręce – dokładnie, z użyciem mydła, szczególnie po skorzystaniu z toalety i przed jedzeniem; 

2. Nie jedz surowych potraw – takich jak surowe owoce morza czy nieobrobione mięso, szczególnie w czasie wyjazdów zagranicznych lub z podejrzanych źródeł (np. targi uliczne); 

3. Myj wszystkie owoce i warzywa przed spożyciem – jeśli spożywasz je na surowo, to koniecznie umyj je przed zjedzeniem; 

4. Nie pij wody z niepewnego źródła – szczególnie w czasie wyjazdów zagranicznych pij tylko butelkowaną wodę, alternatywą może być przegotowana woda;  

5. Dezynfekuj ręce po wejściu do restauracji – po skorzystaniu z toalety i dotknięciu klamki – zdezynfekuj dłonie za pomocą płynu dezynfekującego. 

Norowirusy – odpowiedzi na często zadawane pytania: 

Jak długo trwa zakażenie norowirusem? 

Większość źródeł podaje, że zakażenia norowirusem zazwyczaj trwają od 24 godzin do 3 dni – w niektórych przypadkach objawy mogą przedłużyć się nawet do 10 dni.

Warto wiedzieć, że okres zarażania może się utrzymywać u osoby zakażonej nawet do kilku dni od momentu ustąpienia objawów. U osób z obniżoną odpornością i u dzieci norowirusy mogą występować nawet do 4 tygodni od momentu ustąpienia objawów. 

Kiedy pojawiają się pierwsze objawy norowirusa?  

Pierwsze objawy norowirusa mogą pojawić się stosunkowo szybko, zazwyczaj choroba ma nagły przebieg – pierwsze objawy norowirusa występują w ciągu 12 do 48 godzin od momentu zakażenia wirusem. Warto wiedzieć, że u każdego objawy mogą być nieco inne.  

Przykładowo: jeśli cała rodzina zarazi się norowirusem, to przebieg choroby u osób dorosłych i dziecki może być nieco inny – u dzieci mogą występować wymioty, a u rodziców norowirus może skutkować jedynie biegunkami.  

Norowirus w ciąży – czy jest groźny?  

Samo zakażenie nie powinno być groźne zarówno dla matki, jak i dziecka, ale groźnym objawem i powikłaniem dla kobiet w ciąży może być odwodnienie.  

W przypadku nagłych biegunek w ciąży – zaleca się, aby jak najszybciej skontaktować się z lekarzem. Nie bagatelizuj objawów, szczególnie jeśli biegunka utrzymuje się przez kilka godzin.  

Czy istnieje test na norowirusy?  

Tak, istnieją powszechnie wykonywane w laboratoriach testy na norowirusy, które w niektórych przypadkach może zlecić lekarz w ramach pogłębionej diagnostyki. Metody testów to zazwyczaj ELISA lub PCR – potwierdzają obecność norowirusów w kale lub wymiocinach. 

To również może Cię zainteresować:

Rotawirus – objawy, zakażenie, jak sobie z nim radzić