Wirus Marburg – co to za choroba?
Wirus Marburg wywołuje marburską chorobę wirusową, którą pierwszy raz wykryto w 1967 r. w Marburgu i Frankfurcie w Niemczech. Co prawda wirus Marburg i wirus Ebola są zupełnie innymi wirusami, ale przebieg chorób i objawy są do siebie zbliżone.
Oto 5 najważniejszych informacji o wirusie Marburg:
1. Do zakażenia wirusem Marburg i rozwoju gorączki krwotocznej dochodzi poprzez kontakt z płynami ustrojowymi i wydzielinami osoby zakażonej.
2. Z ustaleń naukowców wynika, że rezerwuarem wirusa Marburg są nietoperze owocożerne z rodziny Pteropodidae, Rousettus aegyptiacus – następnie zakażenie rozprzestrzenia się wśród ludzi.
3. Odstęp czasowy od zakażenia do wystąpienia objawów (czyli okres inkubacji) wynosi zazwyczaj od 2 do 21 dni.
4. W diagnostyce i rozpoznaniu wyklucza się choroby, takie jak malaria, zapalenie opon mózgowych, dur brzuszny oraz inne gorączki krwotoczne – rozpoznanie nie jest proste i wymaga zazwyczaj wykonania wielu badań.
5. Choroba marburska rozpoczyna się zazwyczaj gwałtownie – nagłą i wysoką gorączką, w kolejnych dniach mogą pojawić się wodniste biegunki, stan chorego może pogorszyć z dnia na dzień.
Czy wirus Marburg jest groźny?
Ze względu na brak szczepionki, wysoką śmiertelność i brak skutecznego leczenia przeciwwirusowego gorączka krwotoczna Marburg zaliczana jest do groźnych i często śmiertelnych chorób.
W poprzednich epidemiach wskaźniki śmiertelności wahały się od 24% do 88% (w zależności od szczepu wirusa, szybkości wykrycia wirusa i sposobu postępowania). Zakażonych na całym świecie do tej pory było kilkaset osób.
Średnio można przyjąć, że wskaźnik śmiertelności dla wszystkich przypadków wynosi około 50%. Do śmierci zakażonych może prowadzić sepsa wirusowa, niewydolność wielonarządowa, krwawienia z narządów.
Największą liczbę przypadków choroby marburskiej stwierdzono w 2005 roku w Angoli – na 374 przypadki wirusa Marburg odnotowano 329 zgonów (śmiertelność: 88%). Z chorobą w większej niż pojedyncze przypadki zmagano się też m.in. w Demokratycznej Republice Konga w latach 1998-2000. Na 154 przypadku aż 128 pacjentów zmarło (wskaźnik śmiertelności: 83%).
W 2023 roku kolejne przypadki choroby zgłoszono m.in. w Tanzanii i Gwinei Równikowej. Podejrzenie wirusa Marburg w 2023 r. zgłaszano również w Europie (w Hiszpanii).
Wirus Marburg – objawy
Pierwsze objawy wirusa Marburg mogą wystąpić w okresie od 2 do 21 dni od momentu zakażenia. Objawy i ich rodzaj można podzielić ze względu na moment wystąpienia:
Wirus Marburg – objawy we wczesnej fazie choroby:
- nagle występująca i bardzo wysoka gorączka (nawet 41 stopni Celsjusza),
- bóle głowy,
- duszności,
- bóle stawów,
- nasilone objawy grypopodobne,
- bóle gardła,
- bóle pleców,
- trudności z oddychaniem,
- utrata apetytu,
- wysypka,
- ogólne osłabienie.
Wirus Marburg – objawy w drugiej fazie choroby:
W kolejnych stadiach choroby może wystąpić krwawienie z różnych miejsc (krwotoki z dziąseł, nosa, odbytu), może też wystąpić niewydolność różnych narządów i objawy neurologiczne.
Ciężkie objawy krwotoczne pojawiają się zazwyczaj w ciągu 5–7 dni od momentu wystąpienia pierwszych objawów. Dodatkowo mogą wystąpić zaburzenia świadomości, delirium, letarg, szok – aż po omdlenia, utratę przytomności.
Jakie mogą być groźne powikłania wirusa Marburg?
W każdym przypadku przebieg wirusa Marburg może być nieco inny, a dodatkowo na ryzyko wystąpienia powikłań wpływa m.in. rodzaj szczepu wirusa Marburg.
Groźne powikłania wirusa Marburg to m.in.:
- zapalenie mózgu,
- silne krwotoki z narządów,
- niewydolność wielonarządowa,
- zapalenie płuc,
- wstrząs hipowolemiczny (wstrząs oligowolemiczny, krwotoczny, czyli obniżenie objętości krwi krążącej),
- uszkodzenie wątroby, żółtaczka,
- wybroczyny na skórze,
- zapalenie trzustki,
- krwotoki do przewodu pokarmowego.
Rokowania w przypadku wirusa Marburg nie są korzystne, a sytuację utrudnia najczęściej długi czas diagnozowania choroby.
Jak zdiagnozować wirusa Marburg? Krok po kroku
Krok 1. Wywiad lekarski – pytanie o objawy, historię podróży, kontakty z osobami zakażonymi lub zdrowymi (w przypadku podejrzenia zakażenia);
Krok 2. Wykonanie podstawowych badań – pomiar tętna, ciśnienia, oddychania, serca;
Krok 3. Badania laboratoryjne wykonywane w szpitalu – badania krwi, moczu, testy PCR i testy serologiczne;
Krok 4. Hospitalizacja, leczenie objawowe, wykonywanie dodatkowych badań w zależności od przebiegu choroby.
W diagnostyce wykluczane są m.in. choroby:
- gorączka krwotoczna Ebola,
- gorączka Lassa,
- denga,
- malaria,
- tyfus,
- zapalenie płuc,
- meningokokowe zapalenie opon mózgowych.
Czytaj także: Wirus EBV – objawy, powikłania. Jak wyleczyć wirus Epsteina-Barr?
Jakie badania wykonać na wirusa Marburg?
Badania wykonywane w diagnostyce wirusa Marburg dzielą się na badania podstawowe (różnicujące chorobę z innymi dolegliwościami i oceniające ogólny stan zdrowia) oraz rozszerzone (zlecane w toku diagnostyki). Wykonywane są m.in.:
- testy immunoenzymatyczne wychwytujące przeciwciała (testy ELISA);
- test reakcji łańcuchowej polimerazy z odwrotną transkryptazą (RT-PCR);
- test PCR na obecność RNA wirusa Marburg;
- testy wykonywane za pomocą mikroskopii elektronowej;
- badania krwi (morfologia, badanie poziomu białka, elektrolity, funkcje wątroby i nerek;
- badania moczu (m.in. badanie na obecność krwi i białka w moczu, badanie ogólne).
Wirus Marburg – leczenie
Obecnie nie istnieją skuteczne i sprawdzone metody leczenia zakażenia wirusa Marburg. Leczenie objawowe opiera się przede wszystkim na kilku terapiach jednocześnie:
- łagodzenie objawów – stosowane są leki przeciwgorączkowe, przeciwbólowe, przeciwwymiotne i wstrzymujące biegunkę;
- wspomaganie organizmu w walce z chorobą i wsparcie funkcji życiowych – odpowiednie nawadnianie, kroplówka, wspomaganie oddychanie, podawanie elektrolitów;
- zapobieganie groźnym powikłaniom i rozwojowi kolejnych infekcji – podawane są antybiotyki, w niektórych przypadkach konieczne jest przetaczanie krwi.
Uwaga! Tak jak w przypadku innych groźnych gorączek krwotocznych bardzo ważne jest podjęcie leczenia jak najszybciej od wykrycia pierwszych objawów.
Jak zminimalizować ryzyko zakażenia wirusem Marburg?
Po pierwsze: unikaj kontaktu z osobą zarażoną; należy unikać bliskiego kontaktu fizycznego z pacjentami z zakażeniem Marburg, szczególnie z ich płynami ustrojowymi i wydzieliną;
Po drugie: jeśli planujesz wyjazd turystyczny obejmujący atrakcje, takie jak jaskinie zamieszkałe przez kolonie nietoperzy owocożernych – zaleca się używać rękawiczek, maseczki;
Po trzecie: należy gotować mięso przed zjedzeniem – wirus może być przenoszony poprzez spożycie zakażonego mięsa;
Po czwarte: WHO zaleca, aby mężczyźni, którzy mieli wirusa Marburg, stosowali zasady bezpiecznego seksu przez 12 miesięcy od wystąpienia objawów lub do czasu, gdy ich nasienie dwukrotnie uzyska negatywny wynik testu na obecność wirusa;
Po piąte: rozważ rezygnację z wyprawy do kraju, w którym stwierdzone są w danej chwili przypadki wirusa.
Wirus Marburg – odpowiedzi na często zadawane pytania:
Czy choroba wirusowa Marburg to to samo, co choroba wirusowa Ebola?
Nie, wirus Ebola i wirus Marburg to nie są te same choroby. Co prawda w obu przypadkach chorobę wywołują flowirusy, które należące do tej samej rodziny.
W obu przypadkach można zaobserwować podobny przebieg choroby, może też wystąpić gorączka krwotoczna i podobne objawy, ale w przypadku wirusa Marburg odnotowano do tej pory wyższą śmiertelność. Wirus Marburg jest chorobą występującą rzadziej niż wirus Ebola.
Co powinienem zrobić, jeśli u mnie lub u kogoś bliskiego wystąpią objawy związane z chorobą wirusową Marburg?
W przypadku wystąpienia objawów związanych z chorobą Marburg, należy natychmiast skontaktować się z lokalnym ośrodkiem zdrowia. Wczesne rozpoznanie choroby i wdrożenie leczenia znacząco zmniejsza ryzyko powikłań.
Należy też unikać kontaktu z innymi osobami, konieczna jest izolacja w celu zminimalizowania rozprzestrzenienia się wirusa.
Wirus Marburg a ciąża – czy choroba marburska jest niebezpieczna w ciąży?
Tak, choroba marburska jest niebezpieczna w ciąży i może prowadzić do groźnych powikłań – dotyczy to zarówno matki, jak i dziecka.
Warto wiedzieć, że wirus może przenieść się z matki na dziecko i doprowadzić do śmierci płodu lub poważnych wad wrodzonych i komplikacji w czasie porodu.
Czy powstała szczepionka na wirusa Marburg?
Niestety nadal nie opracowano szczepionki na wirusa Marburg – trwają prace i badania prowadzące do opracowania skutecznych metod leczenia i możliwości zaszczepiania się przeciwko wirusowi Marburg.
Co ważne, w 2019 dopuszczono do obrotu szczepionkę na wirusa Ebola (Ervebo). Szczepionka zawiera odpowiednio osłabionego wirusa (nie wywoła choroby, stymuluje układ odpornościowy do wytworzenia przeciwciał). Daje to nadzieję na opracowanie w krótkim czasie szczepionki na wirusa Marburg.
Jakie są rokowania w przypadku wirusa Marburg?
Rokowania w przypadku zarażenia wirusem Marburg nie są dobre – współczynnik śmiertelności wynosi od 24% do 88%. Warto jednak podkreślić, że rokowania zależą od wielu czynników. Jednym z nich jest moment wykrycia wirusa (im szybciej, tym większa szansa przeżycia).
Poza tym kluczowe są: wiek, ogólny stan zdrowia pacjenta, nasilenie objawów, przebieg (indywidualny u każdego), choroby przewlekłe i aktualnie trwające infekcje w organizmie.
Czy grozi nam pandemia wirusem Marburg?
W ostatnich latach odnotowano zaledwie kilkaset przypadków wirusa na całym świecie. Co prawda wirus jest bardzo groźny, ale ciężko się rozprzestrzenia.
Zazwyczaj odnotowywane są pojedyncze przypadki wirusa Marburg, wyjątkiem jest zaledwie kilka epidemii – w Niemczech (1967 r.), Demokratycznej Republice Konga (1998-2000) oraz w Angoli (2005).
To również może Cię zainteresować:
