Co to jest skala NYHA?
Skala NYHA służy do określenia ciężkości objawów niewydolności serca. Klasyfikacja NYHA jest obecnie wykorzystywana na całym świecie. Stosowanie tego systemu zostało zapoczątkowane przez Nowojorskie Towarzystwo Kardiologiczne (New York Heart Assositation – skrót NYHA pochodzi o nazwy stowarzyszenia).
Skala NYHA opiera się na czterostopniowym podziale, w którym pierwszy stopień (NYHA 1) oznacza najniższy stopień zaawansowania objawów. Czwarty, najwyższy stopień (NYHA 4) wskazuje na to, że objawy niewydolności są najbardziej poważne.
Niewydolność serca a skala NYHA
Niewydolność serca pojawia się, gdy serce nie jest w stanie pompować krwi, tak aby zaopatrzyć tkanki organizmu w jej odpowiednią ilość. Skutkiem zachwiania przepływu krwi w organizmie jest nieodpowiednie dotlenienie narządów.
Niewydolność serca stanowi duży problem społeczny – w ostatnich dziesięcioleciach liczba osób ze zdiagnozowanym schorzeniem zwiększyła się dwukrotnie. Choroba dotyczy głównie osób starszych – częstotliwość występowania niewydolności serca rośnie wraz z wiekiem, choć chorują także osoby młode.
Leczenie zawsze dostosowuje się do ciężkości objawów, a także charakteru dolegliwości. Dla przykładu – terapia zastosowana w przypadku, gdy objawy pacjenta zostaną skategoryzowane jako NYHA 1 będzie inna, niż w sytuacji, gdy niewydolność serca ma zaawansowany przebieg i jej stopień określany jest jako NYHA 4.
Niewydolność serca może pojawić się nagle (ostra niewydolność serca), może także występować przewlekle (przewlekła niewydolność serca).
Polecamy: Ból serca – czy zawsze oznacza chorobę serca? Najczęstsze przyczyny bólu serca
Klasyfikacja NYHA – stopnie niewydolności serca
Klasyfikacja NYHA opiera się na ocenie zaawansowania i intensywności występowania objawów, a także tego w jakim zakresie ograniczają codzienną aktywność. Aby określić stopień niewydolności serca sprawdza się zdolność pacjenta do pokonania dystansu na płaskiej powierzchni bez większego zmęczenia. Drugą istotną informacją wykorzystywaną, żeby umiejscowić dolegliwości na skali NYHA jest liczba schodów, na które chory może wejść.
NYHA 1
Pierwszy stopień w klasyfikacji NYHA (NYHA I) oznacza, że pacjent nie wykazuje oznak męczliwości (duszność, kołatanie serca). Codzienna aktywność fizyczna nie przysparza większych problemów i może być wykonywana bez ograniczeń.
Do grupy pacjentów określanych klasą NYHA I należą osoby, które nie mają stwierdzonych nieprawidłowości anatomicznych lub funkcjonalnych w zastawkach serca i osierdziu. Stopień I w skali NYHA przypisuje się głównie ze względu na podwyższone ryzyko wystąpienia objawów niewydolności w przyszłości. Prawdopodobieństwo rozwinięcia choroby dotyczy m.in. osób z chorobą niedokrwienną serca (chorobą wieńcową) oraz nadciśnieniem tętniczym.
NYHA 2
Stopień II w skali NYHA (NYHA II) znajduje zastosowanie, gdy choremu towarzyszą objawy niewydolności serca, takie jak:
- duszność,
- kołatanie serca,
- bóle w klatce piersiowej.
Dolegliwości nie występują w spoczynku – pojawiają się, gdy pacjent podejmuje zwykły wysiłek. U osób zakwalifikowanych do klasy NYHA II występuje niewielkie ograniczenie aktywności fizycznej.
NYHA 3
Stopień NYHA III świadczy o ograniczeniu tolerancji wysiłku i zwykłej aktywności. Chory odczuwa objawy niewydolności serca przy codziennych czynnościach takich jak ubieranie i mycie się, zakupy, sprzątanie i inne prace domowe. Przykre dolegliwości nie pojawiają się w trakcie spoczynku. Jakość życia pacjentów z NYHA III może ulec pogorszeniu ze względu na ograniczenia w funkcjonowaniu oraz uciążliwe objawy powodujące dyskomfort.
NYHA 4
Stopień NYHA 4 dotyczy pacjentów, których możliwości podejmowania jakiejkolwiek aktywności fizycznej są mocno ograniczone. Nawet nieduży wysiłek powoduje pojawienie się dolegliwości o dużym nasileniu, takich jak:
- kołatanie serca,
- ból dławicowy,
- uczucie zmęczenia,
- ciężkie duszności,
- obrzęki nóg.
Chory z NYHA 4 może skarżyć się na objawy niewydolności serca nawet, gdy nie wykonuje żadnych czynności – uciążliwe symptomy dają o sobie znać także podczas spoczynku.
NYHA 4 to najpoważniejszy stopień niewydolności serca w skali NYHA. Pacjenci zakwalifikowani do tej grupy mogą odczuwać znaczny spadek jakości życia spowodowany licznymi hospitalizacjami, trudnościami przy prostych, codziennych czynnościach, a także koniecznością bycia pod stałą, zaawansowaną opieką medyczną.
Kiedy skala CCS a kiedy skala NYHA?
Do czego służy skala CCS? Kiedy stosowana jest skala CCS, a kiedy skala NYHA?
Skala CCS służy do oceny zaawansowania dławicy piersiowej, która występuje w przebiegu choroby wieńcowej. Skala CCS została zaproponowana przez Canadian Cardiovascular Society i posiada cztery stopnie, gdzie stopień najwyższy odpowiada najbardziej poważnym objawom.
Podobnie jak w przypadku skali NYHA, przy określaniu klasy CCS sprawdza się wydolność wysiłkową u pacjenta tj. jak duży wysiłek jest tolerowany przez chorego bez wystąpienia dławicy.
Skala NYHA stosowana jest do oceny objawów pojawiających się przy niewydolności serca.
Polecamy: UKG, czyli echo serca – na czym polega i kiedy je wykonać?
Skala NYHA – rehabilitacja
Niewydolność serca można leczyć na wiele sposobów w zależności od stopnia natężenia objawów, który określa skala NYHA. Rehabilitacja kardiologiczna ma istotne znaczenie dla poprawy stanu zdrowia i wydolności wysiłkowej pacjenta i jest jedną z metod postępowania stosowaną obok farmakoterapii.
Oto kilka informacji ważnych przy rehabilitacji w niewydolności serca:
- trening powinien być dopasowany do stanu pacjenta i uwzględniać stopień według skali NYHA,
- trening zwykle prowadzony jest w interwałach bez obciążeń,
- wysiłek fizyczny powinien być kontrolowany i przebiegać z oceną gazów oddechowych,
- wyjściowa wydolność pacjenta powinna być określona przed rozpoczęciem treningów.
Niewydolność serca – rokowania
Rokowania przy niewydolności serca mogą być różne w zależności od ogólnego stanu zdrowia pacjenta oraz stopnia zaawansowania objawów określanych w skali NYHA.
Rokowania przy pierwszym stopniu NYHA są zwykle korzystne – chory jest w stanie prowadzić normalne życie i podejmować aktywność fizyczną.
W przypadku cięższych postaci niewydolności serca, rokowania mogą nie być pomyślne. Szacuje się, że 5-letnia przeżywalność u osób powyżej 75 roku wynosi ok. 50%.
Ważne, aby nie czekać z wdrożeniem leczenia przy pojawieniu się pierwszych symptomów niewydolności serca. Podstawowym założeniem terapii jest poprawa jakości życia poprzez złagodzenie dolegliwości takich jak duszność i obrzęki, a także zwiększenie tolerancji wysiłku.
Polecamy: Wizyta u kardiologa – przebieg. Jak się przygotować do wizyty?
Autor: Katarzyna Górska
