24. tydzień ciąży – jak rozwija się dziecko? Jakie zmiany zachodzą w organizmie kobiety?

24. tydzień – ile waży i mierzy dziecko?

Dziecko mierzy już około 30-32 cm i waży około 600-660 gramów. Najważniejsze narządy są w pełni ukształtowane, jednak nadal rozwijają się płuca – a w nich oskrzeliki. Zaczyna pojawiać się także surfaktant, dzięki czemu dziecko będzie mogło samodzielnie oddychać po porodzie. Aktywnie rozwija się także układ nerwowy. Dziecko ma już wyraźne rysy twarzy, gałki oczne poruszają się, a powieki – powoli otwierają. Widoczne są już także brwi, rzęsy oraz włoski na głowie.

Ruchy dziecka są intensywne i kobieta wyraźnie je odczuwa. Maluch ma dużo miejsca, może obracać się w każdej płaszczyźnie. Przeważnie jest jednak ułożony pionowo, z głową skierowaną ku klatce piersiowej mamy.

24. tydzień ciąży – co zmienia się u kobiety?

Brzuch jest dobrze widoczny, na ogół jest też podniesiony wysoko, dopiero z czasem opuści się nieco niżej. Jego ułożenie może powodować u mamy nasilenie zgagi oraz trudności w zaczerpnięciu głębokiego wdechu. Co ważne – zbyt duży rozmiar brzucha powinien skłonić do konsultacji z lekarzem, gdy nieproporcjonalnie duży brzuch może sugerować nadmiar płynu owodniowego.

Objawy związane z ciążą pozostają niezmienne w stosunku do poprzedniego tygodnia. Nadal kobieta może odczuwać podniesione libido, duży, niepohamowany apetyt, towarzyszyć jej może uczucie zatkanego nosa oraz krwawienie z dziąseł oraz dziwne sny. Za wszystkim stoją hormony, które powodują rozszerzenie naczyń krwionośnych oraz rozluźnienie mięśni. Mogą pojawiać się skurcze Braxtona-Hicksa, które są naturalnym przygotowaniem macicy do porodu. Aktywność fizyczna nasila skurcze, natomiast ustępują one po odpoczynku.

Żylaki i hemoroidy

Wiele kobiet cierpi na tym etapie ciąży na hemoroidy, które są spowodowane zaparciami, zwiększonym naciskiem macicy na żyły miednicy oraz zwiększonym ciśnieniem wewnątrznaczyniowym w żyłach. Pojawić się mogą również żylaki kończyn dolnych, za które odpowiedzialny jest głównie ucisk na naczynia żylne.

Zobacz także: Hemoroidy w ciąży – objawy i leczenie

Dolegliwości bólowe

Z nowych objawów, które mogą się pojawić, należy wymienić uczucie mrowienia lub bólu palców i nadgarstka. Mogą one być objawami zespołu cieśni nadgarstka. Za jego pojawieniem się również stoją hormony, które powodują nadmierne gromadzenie się płynu w stawach. Płyn ten uciska z kolei nerw pośrodkowy, wywołując dolegliwości bólowe właśnie w okolicy nadgarstka.

Za ból w dolnej części pleców odpowiedzialne są z kolei więzadła obłe miednicy, które rozszerzają się.

Czytaj także: Ćwiczenia w ciąży – bezpieczny przewodnik po aktywności fizycznej dla przyszłych mam

Baby brain – pregnezja

Wiele ciężarnych uskarża się także na bóle i zawroty głowy, a także trudności z koncentracją i zapamiętywaniem (tzw. „mózg ciążowy”).

24. tydzień ciąży – jakie badania?

Standardowo na wizycie u lekarza wykonywane jest badanie fizykalne, pomiar masy ciała oraz ciśnienia tętniczego. Do badań zleconych przez lekarza między 21. tygodniem a 26. tygodniem ciąży zaliczamy:

• morfologię krwi,
• badanie ogólne moczu,
• badanie przeciwciał anty-D u kobiet Rh (-) ujemnych,
• badanie przeciwciał przeciwko toksoplazmozie,
• wykonanie testu obciążenia glukozą.

Sprawdź: Pakiet badań CIĄŻA

Test obciążenia glukozą w 24. tygodniu ciąży

Test obciążenia glukozą (OGTT, z ang. oral glucose tolerance test), inaczej krzywą cukrową, należy wykonać między 24. a 28. tygodniem ciąży. Jeśli lekarz podejrzewa, że kobieta cierpi na cukrzycę ciążową może jednak zalecić wykonanie badania wcześniej, nawet w 21. tygodniu ciąży.

Test obciążenia glukozą wykonuje się na czczo, w godzinach porannych. Krew do badania pobiera się trzy razy – najpierw pobiera się próbkę krwi w celu oceny poziomu glukozy na czczo. Następnie ciężarna w ciągu 5 minut powoli wypija roztwór około 250 -300 ml wody z 75 g rozpuszczonej glukozy. Potem, po godzinie i jeszcze raz po dwóch godzinach, ponownie pobiera się krew do badania.

Zalecane jest, aby kobieta w czasie oczekiwania na kolejne pobrania nie wykonywała żadnej aktywności fizycznej. Badanie jest bezpieczne, ale wiele kobiet odczuwa dyskomfort – jest im niedobrze lub źle czują się będąc na czczo przez tak długi czas.

Normy dla kobiet ciężarnych wynoszą:

• na czczo: poniżej 92 mg/dl ( <5,1 mmol/l),
• w 60 minucie: poniżej 180 mg/dl ( <10,0 mmol/l),
• w 120 minucie: poniżej 153 mg/dl ( ≤8,5 mmol/l).

Cukrzyca ciążowa, jeśli nie jest odpowiednio leczona może zwiększać ryzyko poronienia oraz przedwczesnego porodu. Podnosi także ryzyko wystąpienia wad rozwojowych u dziecka, występowania hiperglikemii lub hipoglikemii u płodu, a także przyczynia się do makrosomii, czyli nadmiernej masy ciała noworodka. Wykrycie cukrzycy ciążowej wiąże się z modyfikacją diety, którą powinien ułożyć doświadczony dietetyk. Przy zaawansowanej cukrzycy niezbędne może być podawanie insuliny.

Co może zaniepokoić w 24. tygodniu ciąży?

Dziecko, nawet jeśli urodzi się w 24. tygodniu ciąży, ma już duże szanse na przeżycie.

Do niepokojących objawów, które powinny być niezwłocznie skonsultowane z lekarzem zaliczamy:

• silne skurcze brzucha,
• skurcze, które nasilają się i pojawiają w coraz krótszych odstępach czasu,
• ból brzucha, jego twardnienie,
• krwawienie z pochwy oraz wyciek płynu z pochwy.

Nadal bardzo ważne jest zdrowe odżywianie, unikanie żywności wysokoprzetworzonej, zawierającej duże ilości cukru i soli oraz surowego mięsa, ryb, surowych jaj oraz produktów z mleka niepasteryzowanego. Kobieta może zacząć już uczęszczać na zajęcia przygotowujące do porodu, jeśli lekarz nie zalecił inaczej. Ważne także, aby na własną rękę nie przyjmować żadnych suplementów diety ani leków. Objawy takie jak zgaga czy zaparcia należy łagodzić domowymi sposobami, np. jedząc mniej, a częściej lub spożywając nabiał, który łagodzi pieczenie w przełyku.

W diecie kobiety ciężarnej powinno znajdować się dużo błonnika oraz wody, a także zdrowe ryby, warzywa, owoce, produkty z pełnego ziarna, kasze. Należy unikać ziół, które mogą mieć negatywny wpływ na ciążę. W ciąży nie powinno się spożywać następujących produktów: aloes, szałwia, tymianek, rozmaryn, cząber, piołun, liście malin, cynamon, ziele krwawnika, liście senesu, dziurawiec, kozieradka pospolita, chmiel, jałowiec pospolity, korzeń lukrecji, kurkuma, curry oraz żeń-szeń.

Sprawdź: Suplementy dla kobiet w ciąży, witaminy i minerały