23. tydzień ciąży – wygląd dziecka i jego rozwój, objawy ciąży u kobiety

Rozwój dziecka w 23. tygodniu ciąży – waga i wielkość dziecka

Dziecko, jak już wspomnieliśmy, intensywnie przybiera na masie, rozwijają się także jego organy wewnętrzne, doskonalą w swojej pracy. Maluch ma coraz lepszą koordynację, wyraźnie też reaguje na bodźce z zewnątrz. Doskonale słyszy (w 23. tygodniu twardnieją kosteczki w uchu środkowym) – zwłaszcza bicie serca mamy, widzi przez powłoki brzuszne światło, a także jest aktywny. Teoretycznie przebywa w pozycji pionowej z głową skierowaną do klatki piersiowej kobiety, ale jest na tyle mały, że swobodnie może obracać się nawet głową w dół. Wielkościowo dziecko można porównać do sporego mango lub bakłażana, ma już 28 cm długości i wagę 550-650 gramów.

Naczynia krwionośne w płucach malucha zaczynają przygotowywać się do oddychania po porodzie, ale do pełnego rozwoju płuc jeszcze dużo brakuje. W tym okresie dziecko śpi nawet 20 godzin na dobę.

Objawy ciąży w 23. tygodniu – zmiany w organizmie kobiety

Wraz z powiększającym się brzuchem nasilać mogą się problemy takie, jak zgaga oraz problemy ze snem. Brzuch uniesiony jest wysoko, dlatego kobieta ma trudności z ułożeniem się do snu, dodatkowo odczuwa też ucisk na żołądek i przeponę, stąd może mieć też trudności z zaczerpnięciem głębokiego wdechu.

Pozostałe objawy ciąży nie zmieniają się znacząco na tym etapie, choć mogą być bardziej odczuwalne. Zaliczamy do nich:

• dziwne sny, spowodowane zmianami hormonalnymi oraz dużą emocjonalnością,
• hemoroidy – spowodowane zaparciami, zwiększonym naciskiem na żyły miednicy i zwiększonym ciśnieniem wewnątrznaczyniowym w żyłach okolicy odbytu,
• wzrost libido, przy czym jeśli lekarz nie zalecił inaczej, można uprawiać seks,
• świąd skóry – na ogół ma związek z jej rozciąganiem i może poprzedzać wystąpienie rozstępów. Aby im zapobiec należy nawilżać skórę,
• uczucie zatkanego nosa,
• krwawienie dziąseł – za które odpowiedzialne jest rozpulchnienie dziąseł na skutek działania hormonów,
• zaparcia,
• ból pleców w odcinku lędźwiowym – wynika on z rozciągania się więzadeł obłych macicy,
• skurcze Braxtona-Hicksa, które są naturalne i mają za zadanie przygotować macicę do porodu. Mogą być odczuwalne bardziej intensywnie po aktywności, natomiast po odpoczynku powinny ustąpić,
• bóle i zawroty głowy, za które odpowiadają wyższe tętno, poszerzenie naczyń krwionośnych i zwiększona objętość krwi krążącej w organizmie,
• baby brain, czyli „mózg ciążowy” – trudności z koncentracją i zapamiętywaniem.

Czytaj także: Ćwiczenia w ciąży – bezpieczny przewodnik po aktywności fizycznej dla przyszłych mam

Badania, które są zalecane w 23. tygodniu ciąży

Między 21. tygodniem a 26. tygodniem ciąży ginekolog prowadzący zleca wykonanie badań:

• morfologia krwi,
• badanie ogólne moczu,
• badanie poziomu glukozy po obciążeniu doustnym (pomiędzy 24. a 28. tygodniem ciąży),
• przeciwciała anty-D u kobiet Rh (-) ujemnych,
• przeciwciała przeciwko toksoplazmozie.

Na wizycie w gabinecie ginekologicznym odbywa się badanie fizykalne, pomiar ciśnienia tętniczego oraz masy ciała. Zalecane jest, aby kobieta w ciąży mierzyła ciśnienie krwi samodzielnie w domu, najlepiej po 20 minutowym odpoczynku. W ten sposób wcześnie można wykryć nadciśnienie tętnicze, które może być niebezpieczne dla matki i płodu.

Sprawdź: Pakiet badań CIĄŻA

Ostatni moment na USG połówkowe

To ostatni moment na wykonanie USG połówkowego, które powinno być wykonane między 18. tygodniem a 23. tygodniem (dokładnie 22 tc. + 6 dni) ciąży. Umożliwia ocenę budowy anatomicznej malucha oraz pozwala na ustalenie płci. W badaniu ocenia się budowę:

• głowy – budowę struktur mózgowia, ilość płynu mózgowo-rdzeniowego, budowę twarzy,
• szyi – pod kątem obecności wola tarczycowego,
• serca – pod kątem anatomicznym i funkcjonalnym (poszukuje się m.in. wad zastawek),
• płuc,
• jamy brzusznej – budowę i wielkość żołądka pod kątem np. atrezji przełyku, niedrożności dwunastnicy lub dalszej części przewodu pokarmowego,
• nerek i pęcherza moczowego,
• pępowiny – jej budowę anatomiczną,
• narządy płciowe dziecka – nie tylko pod kątem płci, ale i prawidłowego ich rozwoju,
• kończyny górne i dolne – z oceną kości, paliczków u dłoni i stóp oraz ich ruchomości,
• kręgosłupa – pod kątem stosunkowo częstej wady jaką jest rozszczep kręgosłupa.

23. tydzień ciąży – na co zwrócić uwagę

Kobieta powinna obserwować swoje ciało, a wszelkie niepokojące objawy konsultować ze specjalistą. Natychmiastowej interwencji medycznej wymagają: twardnienie brzucha, silne lub nasilające się skurcze, krwawienie lub plamienie, brak odczuwalnych ruchów dziecka. Kobieta powinna także wykonywać badanie moczu oraz zwracać uwagę na zapach wydzieliny z pochwy. Ciężarne są szczególnie narażone na bezobjawowe zapalenie pęcherza oraz infekcje grzybicze. Nieleczone infekcje mogą przyczynić się do porodu przedwczesnego lub wystąpienia komplikacji – zapalenie pęcherza może rozwinąć się w odmiedniczkowe zapalenie nerek, co zwiększa ryzyko wystąpienia urosepsy.

Odżywianie

Kobieta powinna w ciąży przyjmować ustalone z lekarzem suplementy, w tym kwas foliowy oraz kwasy omega-3, ale nie wolno na własną rękę przyjmować żadnych leków ani suplementów, w tym także na zgagę. Objawy zgagi należy próbować łagodzić domowymi sposobami, jedząc mniej a częściej, ewentualnie pijąc produkty mleczne.

Sprawdź: Suplementy dla kobiet w ciąży, witaminy i minerały

W ciąży dieta powinna być jak najbardziej naturalna, zaleca się dużo warzyw, produktów z pełnego przemiału oraz ryb, unikanie fastfoodów, cukru i nadmiaru soli. Aby uniknąć zaparć należy przyjmować dużo błonnika oraz pić dużo wody, chociaż nie u wszystkich kobiet zaparcia mają związek z dietą – wynikają one z działania progesteronu, który rozluźnia jelita i spowalnia ich pracę. W przypadku, kiedy macica dodatkowo uciska jelita, zaparcia mogą występować niezależnie od diety.

Kobiety ciężarne nie powinny jeść surowego mięsa, jaj oraz przetworów z mleka niepasteryzowanego. Należy wystrzegać się więc m.in. sushi, tatara, tiramisu oraz serów pleśniowych. Dodatkowo należy uważać na zioła, bowiem niektóre mogą mieć działanie niekorzystne dla przebiegu ciąży. Zaliczamy do nich: aloes, szałwię, tymianek, rozmaryn, cząber, piołun, liście malin, cynamon, ziele krwawnika, liście senesu, dziurawiec, kozieradka pospolita, chmiel, jałowiec pospolity, korzeń lukrecji, kurkuma, curry oraz żeń-szeń.