21. tydzień ciąży – jak rozwija się dziecko i zmienia organizm kobiety?

Jak rozwija się dziecko w 21. tygodniu ciąży?

W 21. tygodniu ciąży dziecko ma około 26-27 cm licząc od czubka głowy do stóp i waży około 340-400 gramów. Jeśli chcesz zwizualizować sobie wielkość płodu, to można go porównać wielkościowo do banana lub ogórka. U dziecka jest to okres intensywnego rozwoju, neurony łączą się, co pozwala na coraz lepszą koordynację ruchów u malucha. Twardnieje tkanka chrzęstna, a komórki krwi produkowane są także w szpiku kostnym znajdującym się w kościach długich – kości udowej, czy ramiennej (do tej pory były produkowane głównie przez śledzionę i wątrobę).

Mózg płodu nie jest jeszcze pofałdowany, ale cały czas się rozwija, doskonalą się także zmysły. Dziecko połyka płyn owodniowy, który jest przetwarzany przez układ pokarmowy i wydalany przez nerki dziecka. Intensywnie rozwijają się także płuca.

21. tydzień ciąży – samopoczucie kobiety, zmiany w ciele

Brzuch jest już wyraźnie zaokrąglony, zanika wcięcie w talii, a na skórze brzucha mogą pojawiać się rozstępy. Nie jest także niczym nadzwyczajnym, że kobieta zaczyna odczuwać skurcze Braxtona- Hicksa. Są to mało nasilone, krótkie skurcze brzucha, których głównym zadaniem jest przygotowanie organizmu do porodu. Nie są one groźne i niebezpieczne – ani dla kobiety, ani dla płodu. Skurcze te najczęściej pojawiają się w dni aktywności fizycznej i mijają po odpoczynku.

Zmiany skórne

U wielu kobiet w tym okresie pojawia się trądzik, za którego powstawanie odpowiedzialne są hormony. Skóra może być przetłuszczona, a nadmiar sebum prowadzi do pojawienia się trądziku lub zaostrzenia już występujących problemów. Kobiety w 21. tygodniu ciąży mają podwyższone libido, a jeśli nie ma przeciwwskazań medycznych, mogą uprawiać seks. Pojawiają się także duży apetyt, dziwne sny (za które również odpowiadają hormony oraz duża emocjonalność kobiet w tym okresie), a także uczucie zatkanego nosa oraz krwawienie z dziąseł – za to z kolei odpowiedzialny jest wysoki poziom progesteronu, powodujący rozpulchnienie dziąseł.

Zupełnie naturalnym objawem ciąży w 21. tygodniu jest także świąd skóry na piersiach i brzuchu, co wynika z jej rozciągania się. Aby zapobiec rozstępom należy bardzo często nawilżać skórę. Podobnie jest z bólem w dolnej części pleców, który wynika z rozciągania się więzadeł obłych, które utrzymują macicę w miejscu.

Żylaki

Wiele kobiet obserwuje też u siebie żylaki kończyn dolnych, które pojawiają się na skutek ucisku powiększającej się macicy na żyły miednicy i kończyn dolnych. U ciężarnych występuje też zwiększony przepływ krwi, co też ma wpływ na pojawianie się żylaków.

Baby brain – pregnezja

Do pozostałych objawów ciąży na tym etapie zaliczamy brain fog, czyli tzw. „mózg ciążowy” (baby brain, pregnezja) – problemy z zapamiętywaniem i koncentracją, które pojawiają się w II trymestrze ciąży i utrzymują do porodu. Mogą pojawić się także bóle i zawroty głowy wynikające ze zmian w układzie sercowo-naczyniowym – mają związek z wyższym tętnem u ciężarnych, poszerzeniem naczyń krwionośnych oraz zwiększoną objętością krwi.

Jakie badania w 21. tygodniu ciąży są niezbędne?

W 21. tygodniu ciąży ciężarną obowiązują badania krwi wykonywane pomiędzy 21. a 26. tygodniem ciąży, czyli:

• morfologia krwi,
• badanie ogólne moczu,
• badanie poziomu glukozy po obciążeniu doustnym (pomiędzy 24. a 28. tygodniem ciąży),
• przeciwciała anty-D u kobiet Rh (-) ujemnych,
• przeciwciała przeciwko toksoplazmozie.

Sprawdź: Pakiet badań CIĄŻA

Badanie poziomu glukozy po obciążeniu doustnym jest dla wielu kobiet badaniem nieprzyjemnym, po którym odczuwają mdłości. Z racji konieczności bycia na czczo przed długi czas, mogą pojawić się nudności lub bóle głowy. Na badanie należy zabrać ze sobą wodę.

Na wizycie kontrolnej u ginekologa prowadzącego ciążę wykonuje się standardowe badanie ginekologiczne, pomiar ciśnienia tętniczego oraz masy ciała.

Do niezbędnych badań wykonywanych pomiędzy 18. tygodniem a 23. tygodniem (dokładnie 22 tc. + 6 dni) należy także obowiązkowe badanie USG, czyli USG połówkowe. W badaniu USG można wykryć potencjalne wady płodu oraz określić płeć dziecka. Lekarz wykonujący USG odnotowuje następujące pomiary:

• BPD, z ang. biparietal diameter: wymiar dwuciemieniowy,
• HC z ang. head circumference – obwód główki płodu,
• TCD z ang. transcerebellar diameter – szerokość móżdżka,
• CM z ang. cisterna magna – zbiornik wielki mózgu
• NF z ang. nuchal fold – fałd karkowy, jeden z markerów wystąpienia zespołu Downa
• AC z ang. abdominal circumference – obwód brzuszka płodu,
• FL z ang. femur length – długość kości udowej płodu,
• HL z ang. humerus length – długość kości ramiennej płodu.

Badanie USG – kluczowe elementy

W czasie badania USG lekarz ocenia:

• głowę dziecka – budowę struktur mózgowia, ilość płynu mózgowo-rdzeniowego, budowę twarzy,
• szyję – pod kątem obecności wola tarczycowego,
• serce – pod kątem anatomicznym i funkcjonalnym (poszukuje się m.in. wad zastawek);
• płuca,
• jamę brzuszną – budowę i wielkość żołądka pod kątem np. atrezji przełyku, niedrożności dwunastnicy lub dalszej części przewodu pokarmowego,
• nerki i pęcherz moczowy,
• budowę anatomiczną pępowiny,
• narządy płciowe dziecka,
• kończyny górne i dolne – z oceną kości, paliczków u dłoni i stóp oraz ich ruchomości,
• kręgosłup – pod kątem stosunkowo częstej wady jaką jest rozszczep kręgosłupa.

21. tydzień ciąży – na co uważać?

Kobiety w ciąży powinny bardzo uważać na swoją dietę. Należy unikać fastfoodów, produktów o dużej zawartości soli i konserwantów, zabronione jest surowe mięso, ryby, jaja oraz produkty z mleka niepasteryzowanego. Nie należy także przyjmować na własną rękę żadnych suplementów ani leków – na ogół w ciąży lekarz na samym początku ustala suplementację kwasu foliowego, kwasów omega-3, jodu, magnezu lub innych składników, w zależności od potrzeb i diety pacjentki. Odpowienią suplementację należy dobrać w konsultacji ze swoim lekarzem prowadzącym.

Sprawdź: Suplementy dla kobiet w ciąży, witaminy i minerały

To również może Cię zainteresować:

22. tydzień ciąży – rozwój dziecka, zmiany w ciele kobiety